قانون بودجه 96

سازمان برنامه و بودجه کشور

در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، به پیوست، «قانون بودجه سال 1396 کل کشور» که در جلسه علنی روز سه شنبه مورخ بیست و چهارم اسفند ماه یکهزار و سیصد و نود و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ 25/12/1395 به تأیید شورای نگهبان رسیده و طی نامه شماره 106080/220 مورخ 25/12/1395 مجلس شورای اسلامی واصل گردیده، جهت اجرا ابلاغ می گردد.

حسن روحانی- رییس جمهور

شماره 206080/220 مورخ 25/12/1395

حضرت حجت‌الاسلام والمسلمین جناب آقای دکتر حسن روحانی

رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران

عطف به نامه شماره 111945 مورخ 1395.9.14 در اجرای اصل یکصد و بیست وسوم(123) قانون اساسی جمهوری‌اسلامی‌ایران، قانون بودجه سال 1396 کل کشور که با عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود، با تصویب در جلسه علنی روز سه‌شنبه مورخ 1395.12.24 و تأیید شورای محترم نگهبان، به پیوست ابلاغ می‌گردد.

علی لاریجانی- رییس مجلس شورای اسلامی

http://shenasname.ir/images/ax-khabar/budjet96ax.jpg

قانون بودجه سال 1396 کل کشور

ماده‌واحده- بودجه سال 1396 کل کشور از حیث منابع بالغ بر یازده میلیون و پانصد و بیست و چهار هزار و پانصد و شصت و پنج میلیارد و نهصد و شصت و نه میلیون (11.524.565.969.000.0000) ریال و از حیث مصارف بالغ بر یازده میلیون و پانصد و بیست و چهار هزار و پانصد و شصت و پنج میلیارد و نهصد و شصت و نه میلیون (11.524.565.969.000.000) ریال به شرح زیر است:

الف- منابع بودجه عمومی دولت از لحاظ درآمدها و واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی و مصارف بودجه عمومی دولت از حیث هزینه‌ها و تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و مالی، بالغ بر سه میلیون و نهصد و هشتاد و هشت هزار و پانصد و سی و یک میلیارد و سیصد و سی و پنج میلیون (3.988.531.335.000.000) ریال شامل:

1- منابع عمومی بالغ بر سه میلیون و چهارصد و شصت و هفت هزار و پانصد و بیست و یک میلیارد (3.467.521.000.000.000) ریال

2- درآمد اختصاصی وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی بالغ بر پانصد و بیست و یک هزار و ده میلیارد و سیصد و سی و پنج میلیون (521.010.335.000.000) ریال

ب- بودجه شرکتهای دولتی، بانکها و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت از لحاظ درآمدها و سایر منابع تأمین اعتبار بالغ بر هشت میلیون و پنج هزار و بیست و یک میلیارد و چهل و هشت میلیون (8.005.021.048.000.000)ریال و از حیث هزینه‌ها و سایر پرداخت‌ها بالغ بر هشت میلیون و پنج هزار و بیست و یک میلیارد و چهل و هشت میلیون (8.005.021.048.000.000) ریال

 

تبصره 1-

الف- سهم صندوق توسعه ملی از منابع حاصل از صادرات نفت، میعانات گازی و خالص صادرات گاز، سی درصد(30%) تعیین می‌شود. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است در طول سال و متناسب با وصول  منابع، بلافاصله نسبت به واریز این وجوه و سهم چهارده و نیم درصد(5/14%) شرکت ملی نفت ایران از کل صادرات نفت و میعانات گازی(معاف از تقسیم سود سهام دولت) و همچنین سهم سه درصد(3%) مناطق نفت‌خیز، گازخیز و کمتر توسعه‌یافته موضوع ردیف درآمدی 210109 جدول شماره(5) این قانون اقدام نماید. مبالغ مذکور به صورت ماهانه واریز و از ماه یازدهم سال محاسبه و تسویه می‌شود.

گزارش هزینه‌کرد وجوه این بند هر سه ماه یک‌بار به کمیسیون‌های برنامه و بودجه و محاسبات و انرژی مجلس شورای اسلامی توسط وزارت نفت ارائه می‌گردد.

ب- سقف منابع حاصل از ارزش صادرات نفت، میعانات گازی و خالص صادرات گاز مندرج در ردیف210101 جدول شماره(5) این قانون معادل یک میلیون و یکهزار و نهصد و چهار میلیارد(1.001.904.000.000.000) ریال و منابع مربوط به سه درصد(3%) صادرات نفت خام و میعانات گازی برای مناطق و شهرستان‌های نفت‌خیز، گازخیز و کمتر توسعه‌یافته مطابق ترتیبات مندرج در قانون برنامه ششم توسعه مندرج در ردیف210109 جدول شماره(5) این قانون چهل و هشت هزار و نود و شش میلیارد(48.096.000.000.000) ریال تعیین می‌شود.

در صورت افزایش ماهانه منابع دولت از محل منابع موضوع این بند در سال 1396 نسبت به یک‌دوازدهم مبالغ مذکور، مازاد حاصله پس از کسر سهم صندوق توسعه ملی و سهم شرکت ملی نفت ایران، به ردیف 210112 جدول شماره(5) این قانون واریز می‌شود تا برای مصارف تعیین‌شده در جداول این قانون با رعایت ترتیبات مندرج در جزء (3) بند (الف) ماده (26) قانون برنامه ششم توسعه (موضوع سهم سه‌درصد (3%) استان‌های نفت‌خیز، گازخیز و مناطق محروم) اختصاص یابد. 

ج- چنانچه منابع دولت از محل صادرات نفت، میعانات گازی و خالص صادرات گاز در سال 1396 کمتر از یک میلیون وپنجاه هزار میلیارد (1.050.000.000.000.000) ریال شود، به دولت اجازه داده می‌شود از محل پنجاه درصد(50%) منابع حساب ذخیره ارزی برای تأمین مابه‌التفاوت حاصل‌شده اقدام کند.

د- وزارت نفت از طریق شرکت تابعه ذیربط مکلف است نسبت به نوسازی و توسعه شبکه خطوط لوله انتقال نفت خام، میعانات گازی و فرآورده‌های نفتی و تأمین منابع مالی سهم دولت در توسعه پالایشگاهها و زیرساخت‌های تأمین، ذخیره‌سازی و توزیع فرآورده‌ اقدام کند و منابع مورد نیاز را از محل افزایش پنج‌درصد(5%) به قیمت هر لیتر فرآورده‌های نفتی شامل بنزین، نفت سفید، نفت‌گاز، نفت‌کوره، گاز مایع (L.P.G) و سوخت هواپیما تأمین کند و پس از واریز به حساب خزانه‌داری کل‌کشور تا سقف پانزده هزار میلیارد (15.000.000.000.000) ریال به مصرف برساند.

این منابع جزء درآمد شرکت محسوب نمی‌شود و مشمول مالیات با نرخ صفر می‌باشد.

ه‍- شرکت ملی نفت ایران موظف است از منابع در اختیار خود معادل ریالی چهارمیلیون تن مواد اولیه قیر(VB) رایگان تا سقف مبلغ سی هزار میلیارد (30.000.000.000.000) ریال به نسبت سیزده‌درصد(13%) در اختیار وزارت جهاد کشاورزی(سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور)، جهت خاک‌پوش(مالچ) با قیرآبه (امولوسیون)، پنجاه و چهاردرصد(54%) در اختیار وزارت راه وشهرسازی جهت روکش آسفالت و آسفالت راههای روستایی و معابر محلات هدف بازآفرینی شهری، هفده درصد(17%) در اختیار بنیاد مسکن انقلاب اسلامی جهت آسفالت معابر و بهسازی روستاها و انجام طرح(پروژه)‌های مشارکتی با دهیاری‌ها، سیزده درصد(13%) در اختیار وزارت کشور(سازمان امور شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) جهت آسفالت معابر شهرهای با جمعیت زیر پنجاه هزار نفر و سه درصد(3%) جهت نوسازی مدارس در اختیار وزارت آموزش و پرورش (سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور) قرار دهد و در حسابهای فی‌مابین خود و خزانه‌داری کل کشور اعمال و با آن از محل خوراک تحویلی تسویه نماید.

شرکت ملی نفت ایران مکلف است تا پایان سال 1396 نسبت به تحویل کامل مواد اولیه قیر(VB) به دستگاه‌های اجرایی ذیربط اقدام نماید. این دستگاه‌ها مکلفند با رعایت شاخصهای مربوطه نسبت به ابلاغ سهم هر یک از استان‌ها حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از ابلاغ این قانون اقدام نمایند.

گزارش عملکرد این بند به‌صورت سه‌ماهه توسط دستگاههای اجرائی ذی‌ربط به کمیسیون‌های عمران و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی ارائه می‌گردد.

چنانچه کمیته برنامه‌ریزی شهرستان بودجه‌ای برای راههای روستایی پیش‌بینی نکرد، قیر رایگان آن شهرستان در اختیار شهرداری‌های زیر بیست هزار نفر جمعیت و دهیاری‌های شهرستان قرار می‌گیرد تا در عمران معابر داخل روستا مصرف شود.

و- در سال 1396، نود درصد(90%) مطالبات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بانکهای تجاری بابت اصل و سود تسهیلات پرداختی به شرکتهای دولتی تابعه وزارت نفت، به مدت دو سال امهال می‌شود. هزینه‌های امهال بر عهده شرکت ذی‌نفع است.

ز- اجازه داده می‌شود کارگروهی متشکل از سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی، وزارتخانه‌های ذی‌ربط و دیوان محاسبات کشور، ظرف مدت شش‌ماه پس از بررسی اسناد مربوطه نسبت به:

1- تسویه برداشت بیش از مجوز قانونی دولت طی سال‌های 1391- 1387 از محل صادرات نفت به منظور تأمین بنزین و نفت‌گاز جمعاً تا مبلغ دویست و بیست و نه هزار و هشتصد و هفده میلیارد (229.817.000.000.000) ریال (بابت واردات به ترتیب (29.924) میلیارد ریال، (46.010) میلیارد ریال و (44.195) میلیارد ریال برای سالهای 1387 تا 1389 و برای تهاتر بنزین و نفت گاز از محل میعانات گازی در سالهای 1390 و 1391 به مبلغ (109.688) میلیارد ریال)  و همچنین مابه‌التفاوت فروش داخلی فرآورده‌های نفتی با قیمتهای تحویل روی کشتی(فوب) خلیج فارس طی سالهای 1388- 1386 تا مبلغ سی و دو هزار و سی و هشت میلیارد (32.038.000.000.000)ریال در رابطه مالی فی‌مابین دولت و شرکت ملی نفت ایران با خزانه‌داری کل‌کشور اقدام کند.

 2- تسویه بدهی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به شرکت ملی نفت ایران به مبلغ شش هزار و سیصد و سی و شش میلیارد (6.336.000.000.000) ریال با رعایت اصول پنجاه و دوم (52) و پنجاه و سوم (53) قانون اساسی اقدام نماید.

دیوان محاسبات کشور موظف است ضمن رسیدگی به اقدامات متضمن نقض قوانین بودجه توسط مسؤولان ذی‌ربط وقت، جمع‌بندی خود را حسب مورد به تفکیک هرسال جهت رسیدگی به کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات ارائه و کمیسیون نیز گزارش خود را به مجلس شورای اسلامی تقدیم کند. دیوان محاسبات کشور موظف است پیگیری‌های لازم درمورد متخلفان را انجام دهد.

ح- به منظور اجرائی‌نمودن سیاست‌های ابلاغی اقتصاد مقاومتی، وزارت نفت موظف است در صورت افزایش تولید گاز به یک هزار میلیون متر مکعب در روز، با استفاده از امکانات و توانایی بخش خصوصی نسبت به صادرات گاز به کشورهای همسایه و اروپا که در حال حاضر قرارداد خرید گاز از جمهوری اسلامی ایران ندارند، اقدام نماید. درآمد حاصله به حساب شرکت دولتی تابعه این وزارت نزد خزانه‌داری کل پس از محاسبه و پرداخت سهم صندوق توسعه ملی واریز و بخشی از آن تا سقف دو هزار میلیارد (2.000.000.000.000) ریال صرف گازرسانی به روستاها و مناطق محروم می‌شود.

ط- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است کلیه وجوه ارزی ناشی از طرح دعاوی در مراجع بین‌المللی و کشورهای خارجی را تا سقف چهل هزار میلیارد (40.000.000.000.000) ریال به ردیف درآمدی 160165 جدول شماره(5) این قانون واریز نماید.

 

تبصره 2-

الف- به دولت اجازه داده می‌شود در سال 1396، مصارف مربوط به واگذاری بنگاههای دولتی موضوع جزء (2)‌ بند (د) سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی را از طریق جدول شماره (13) این قانون و بدهی خود به بخشهای خصوصی و تعاونی و نهادهای عمومی غیردولتی را از محل واگذاری اموال و دارایی‌ها و سهم‌الشرکه متعلق به دولت و مؤسسات و شرکتهای دولتی به‌استثنای درآمدهای مربوط به موارد مندرج در جزء (2)‌ بند (د) سیاست‌های کلی اصل چهل‌وچهارم(44) قانون اساسی از طریق جدول شماره (18) این قانون پرداخت کند.

ب- شرکتهای در حال واگذاری در سال 1396، مشمول حکم ماده (4) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) مصوب 4/12/1393 می‌باشند.

 

تبصره 3-

الف- با رعایت مصوبه شماره 0101/94344 مورخ 23/12/1395 مجمع تشخیص مصلحت نظام در سال 1396 سقف تسهیلات تأمین مالی خارجی(فاینانس) برای طرحها علاوه بر باقیمانده سـهمیه سـال ‌قبل،  معادل ریـالی پنجاه میلیارد (50.000.000.000) دلار تعیین می‌شود. شورای اقتصاد با رعایت اولویت‌های بند (پ) ماده (4) قانون برنامه ششم توسعه، تسهیلات مذکور را به طرحهای بخش دولتی که دارای توجیه فنی، اقتصادی، مالی و زیست‌محیطی باشند، اختصاص می‌دهد.

طرحهای بخشهای خصوصی و تعاونی و نهادهای عمومی غیردولتی نیز با سپردن تضمین‌های لازم به بانکهای عامل می‌توانند از تسهیلات مذکور استفاده کنند. در مورد کلیه طرحهای مصوب که منابع آنها از محل تسهیلات مالی خارجی (فاینانس) تأمین می‌شوند، أخذ تأییدیه دستگاه اجرائی ذی‌ربط(به منظور تأیید اولویت برای استفاده از تأمین مالی خارجی)، وزارت امور اقتصادی و دارایی (به منظور صدور ضمانتنامه دولتی)، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران( به منظور کنترل تعادل و مدیریت تراز ارزی کشور) و سازمان برنامه و بودجه کشور (صرفاً برای کنترل طرحهای بخش دولتی شامل طرحهای شرکتها و طرحهای تملک دارایی‌های سرمایه‌ای) ضروری بوده و بازپرداخت اصل و سود هر یک از طرحها از محل عایدات طرح و یا منابع پیش‌بینی‌‌شده در قانون بودجه قابل پرداخت می‌باشد.

در مواردی که استفاده از تسهیلات مالی خارجی با مجوز قانونی منوط به تضمین دولت جمهوری اسلامی ایران مبنی بر بازپرداخت اصل و هزینه‌های تسهیلات مالی أخذشده از منابع بانکهای کارگزار خارجی و بانکها و مؤسسات توسعه‌ای بین‌المللی ‌باشد، وزیر امور اقتصادی و دارایی مجاز است پس از تصویب هیأت وزیران به نمایندگی از طرف دولت ضمانتنامه‌های کلی و یا اختصاصی مورد نیاز برای طرحهای مذکور را حداکثر ظرف مدت یک ماه صادر و یا اختیار امضای آن را با تصویب هیأت وزیران به مقام مسؤول ذی‌ربط تفویض نماید.

به دولت اجازه داده می‌شود در صورتی که امکان ایفای تعهد توسط بانک عامل برای طرحهای بخش خصوصی و تعاونی و نهادهای عمومی غیردولتی فراهم نباشد، با پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور و تصویب هیأت وزیران از محل اعتبارات فصل مربوطه نسبت به پرداخت تضامین صادره حداکثر ظرف مدت یک‌ماه اقدام کند. این امر نافی وظایف بانک عامل در انجام تعهدات نمی‌باشد.

در خصوص طرح‌های غیردولتی، وزارت امور اقتصادی و دارایی پس از أخذ تضمین لازم از بانکهای عامل که به پشتوانه أخذ وثائق مناسب و کافی از مجریان طرحها صادر شده است، نسبت به صدور ضمانتنامه بازپرداخت اقدام می‌نماید.

ب- به دولت اجازه داده می‌شود برای طرحهای زیربنایی و توسعه‌ای با اولویت طرحهای دانش‌بنیان، علوم و تحقیقات، کشاورزی، آب و خاک، زیست‌محیطی و فرهنگ و هنر با رعایت سقف مقرر در  بند (الف) این تبصره نسبت به أخذ یا تضمین تسهیلات مالی و اعتباری یا کمک بلاعوض تا مبلغ پنج میلیارد (5.000.000.000) دلار از دولتها، مؤسسات مالی خارجی و بین‌المللی اقدام نماید.

ج- به منظور تسریع در جذب تسهیلات تصویب‌شده از بانک توسعه اسلامی، بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت‌های آسیایی(AIIB) و بانک توسعه و تجارت اکو، دستگاههای استفاده‌کننده از تسهیلات مذکور مجازند پس از موافقت سازمان برنامه و بودجه کشور خارج از سقف اعتبارات مندرج در ردیفهای مربوطه این قانون نسبت به هزینه‌کرد آن در چهارچوب موافقتنامه متبادله با سازمان مذکور خارج از سقف مصوب ردیفهای مذکور اقدام نمایند.

د- دولت مکلف است جهت جذب نیروهای انسانی و سرمایه‌های  ایرانیان‌ مقیم آمریکا در سال 1396 مبلغ دو هزار میلیارد (2.000.000.000.000)ریال در اختیار وزارت امور خارجه از محل منابع جدول شماره (18) این قانون قرار دهد تا با همکاری وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و امور اقتصادی و دارایی اقدامات لازم را انجام دهد.

 

تبصره 4-

الف- به دولت اجازه داده می‌شود براساس جدول زیر، نسبت به برداشت از ورودی سال 1396 صندوق توسعه ملی اقدام و منابع حاصله را به حساب درآمد عمومی نزد خزانه‌داری کل کشور موضوع ردیف‌های 310704، 310705، 310706، 310707، 310708 و 310709 این قانون واریز نماید. معادل مبالغ واریزی به اعتبارات مشخص‌شده در جداول (7) و (9) این قانون اختصاص می‌یابد. اعتبارات موضوع این بند برای صندوق توسعه ملی بازگشت از منابع محسوب می‌شود.

ب- به بانکهای عامل اجازه داده می‌شود در سال 1396 از محل منابع در اختیار از جمله منابعی که با تصویب هیأت عامل صندوق توسعه ملی در آن بانک سپرده‌گذاری شده است، نسبت به اعطای تسهیلات ارزی به سرمایه‌گذاران بخشهای خصوصی، تعاونی و نهادهای عمومی غیردولتی برای طرحهای توسعه‌ای بالادستی نفت و گاز با اولویت میادین‌ مشترک و جمع‌آوری گازهای همراه در راستای افزایش ضریب بازیافت مخازن و احیای چاههای قدیمی با داشتن ذخایر نفتی درجا و بدون انتقال مالکیت نفت و گاز موجود در مخازن و تولیدی از آنها، اقدام کنند.

ج- به بانکهای عامل اجازه داده می‌شود در سال 1396 از محل منابع در اختیار از جمله منابعی که با تصویب هیأت عامل صندوق توسعه ملی در آن بانک سپرده‌گذاری شده است، نسبت به اعطای تسهیلات‌ارزی به سرمایه‌گذاران بخشهای خصوصی، تعاونی و شهرداری‌ها برای طرحهای توسعه‌ای انواع مختلف حمل و نقل درون و برون‌شهری بدون انتقال مالکیت و با معرفی وزارت راه و شهرسازی و تضمین سازمان‌ها و شرکتهای تابعه و ذی‌ربط این وزارتخانه و یا وزارت کشور با تضمین سازمان امور شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور در قبال أخذ حق دسترسی یا فروش خدمات به استفاده‌کنندگان تا استهلاک اصل سرمایه و سود آن اقدام کنند.

د- عبارت «یک درصد(1%)» مندرج در تبصره(2) ماده(52) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت(2) به عبارت «یک واحد درصد» اصلاح می‌شود.

هـ- در سال 1396 مبلغ چهل هزار میلیارد (40.000.000.000.000)ریال تسهیلات توسط بانکهای عامل برای خرید تجهیزات و به‌روزرسانی آزمایشگاهها و کارگاههای دانشگاهها و مؤسسات آموزشی به تفکیک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری شانزده هزار میلیارد (16.000.000.000.000)ریال، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی چهارهزار میلیارد (4.000.000.000.000)ریال، دانشگاه فنی و حرفه‌ای دو هزار میلیارد (2.000.000.000.000)ریال، دانشگاه پیام نور چهار هزار میلیارد (4.000.000.000.000)ریال، دانشگاه فرهنگیان یک‌هزار و دویست میلیارد (1.200.000.000.000)ریال، دانشگاه آزاد اسلامی دو هزار میلیارد (2.000.000.000.000)ریال، دانشگاه جامع علمی کاربردی هشتصد میلیارد (800.000.000.000)ریال، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی چهارهزار میلیارد (4.000.000.000.000)ریال، جهاد دانشگاهی یک‌هزار و دویست میلیارد (1.200.000.000.000)ریال، دانشگاه شهید رجایی و هنرستان‌های آموزش و پرورش دو هزار میلیارد (2.000.000.000.000)ریال و پارکهای علم و فناوری دو هزار و هشتصد میلیارد (2.800.000.000.000)ریال براساس فهرست مورد توافق وزارتخانه‌های مذکور و سازمان برنامه و بودجه کشور و با تضمین هیأت امنای دانشگاهها و مؤسسات آموزشی مذکور پرداخت می‌شود. این تسهیلات پس از تنفس دو ساله از محل درآمد اختصاصی آنها و متناسب با میزان دریافتی و مبتنی بر زمان‌بندی مورد تفاهم با بانکها بازپرداخت می‌شود.

تجهیزات آزمایشگاههای تحقیقاتی موضوع این بند فقط در مواردی که بنا به اعلام معاونت علمی و فناوری رئیس‌جمهور و یا وزارتخانه تخصصی مربوطه مشابه داخلی ندارند، از شرکت خارجی تأمین می‌شود.

و- هرگونه پرداخت در غیر از موارد مذکور از جمله حقوق و دستمزد از محل منابع این تبصره ممنوع است.

ز- تبدیل دلار به ریال منابع موضوع این تبصره زیر نظر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران صورت می‌گیرد.

ح- تسهیلات‌گیرندگان ارزی از محل جزء (د) بند (6) قانون بودجه سال 1388 کل‌کشور در بازپرداخت بدهی خود مشمول حکم ماده (20) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1/2/1394 می‌باشند.

 

تبصره 5-

الف- به دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و شرکتهای دولتی وابسته و تابعه وزارتخانه‌های نیرو، نفت، راه و شهرسازی، ورزش و جوانان، دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح، ارتباطات و فناوری اطلاعات، صنعت، معدن و تجارت، جهادکشاورزی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان‌های انرژی اتمی ایران و میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اجازه داده می‌شود با رعایت قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت مصوب 30/6/1376 و یا قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1/9/1384 در مجموع تا سقف یکصدهزار میلیارد (100.000.000.000.000)ریال برای اجرای طرحهای دارای توجیه فنی، اقتصادی و مالی خود با اولویت اجرای طرح(پروژه)‌های میادین نفت و گاز مشترک با همسایگان و مهار آبهای مرزی، طرحهای حمل و نقل به‌ویژه ریلی با اولویت مطالعه طرح و اجرای خط سواحل مکران- سراوان و استان خراسان رضوی و وسائط نقلیـــه برقـی، مسکـن وتوسعـه شهری و روستایی، طرحهای آبرسانی و تأمین آب شرب و کشاورزی و احیای قنوات، احداث و تکمیل طرحهای آب‌شیرین‌کن، تکمیل شبکه جمع‌آوری و انتقال فاضلاب، طرحهای زیربنایی آب و خاک(زهکشی)، تصفیه‌خانه‌های آب و فاضلاب، نیروگاههای برق با اولویت طرح(پروژه)‌های با راندمان بالا مانند تولید همزمان برق و آب شیرین و برق و گرما (CHP) و برق و گرما و سرما (CCHP)، شبکه انتقال و توزیع برق، تولید انرژی‌های نو و تجدیدپذیر، احداث و تکمیل طرحهای نیمه‌تمام ورزشی، اجرای طرحهای ساماندهی دانشگاهها، احداث، تکمیل و تجهیز دانشگاهها و دانشکده‌ها و پژوهشکده‌ها، پارکهای علم و فناوری، خوابگاهها و بیمارستان‌های نیمه‌تمام وزارتخانه‌های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و علوم، تحقیقات و فناوری، تبدیل گاز به فرآورده‌های شیمیایی و مقابله با ریزگردها، شرکتهای کشاورزی و دامپروری با اولویت مناطق محروم و کمترتوسعه‌یافته، اوراق مشارکت ریالی و یا صکوک اسلامی با رعایت ماده (88) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت مصوب 27/11/1380 برای طرحهایی که به‌تصویب شورای اقتصاد می‌رسد، با تضمین و بازپرداخت اصل و سود توسط خود، منتشر کنند.

ب- به دولت اجازه داده می‌شود تا مبلغ دویست هزار میلیارد (200.000.000.000.000)ریال اوراق مالی اسلامی (اسناد، مشارکت و صکوک) به صورت ریالی و ارزی منتشر و منابع حاصل را به ردیف شماره 310108 جدول شماره (5) این قانون واریز کند. منابع واریزی به طرحهای تملک دارایی‌های سرمایه‌ای نیمه‌تمام و طرحهای ساماندهی دانشگاهها مندرج در پیوست شماره (1) این قانون اختصاص می‌یابد تا براساس موافقتنامـه متبادله با سازمان برنامه و بودجه کشور هزینــه شود.

ج- اوراق فروش‌ نرفته طرح‌های بندهای (الف) و (ب) این تبصره، در سقف مطالبات معوق طرح با تأیید رئیس دستگاه اجرائی، ذی‌حساب ذی‌ربط و سازمان برنامه و بـودجه کشـور قابل واگذاری به پیمانکاران، مشاوران و تأمین‌کنندگان تجهیزات همان طرحها است.

د- به شهرداری‌های کشور و سازمان‌های وابسته به آنها اجازه داده می‌شود به‌‌طور مشترک یا انفرادی با رعایت قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران و قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت، با تأیید وزارت کشور (سازمان امور شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) تا سقف پنجاه هزار میلیارد (50.000.000.000.000)ریال اوراق مشارکت و صکوک اسلامی با تضمین خود و با بازپرداخت اصل و سود آن توسط همان شهرداری‌ها منتشر کنند. حداقل پنجاه‌درصد (50%) از سقف اوراق موضوع این بند به طرحهای قطار شهری اختصاص می‌یابد. تضمین بازپرداخت اصل و سود اوراق مشارکت برای اجرای طرحهای قطار شهری به نسبت پنجاه‌درصد (50%) دولت و پنجاه‌درصد (50%) شهرداری‌ها است و تضمین پنجاه‌درصد (50%) سهم دولت برعهده سازمان برنامه و بودجه کشور می‌باشد.

میزان سپرده نزد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و بانکهای عامل موضوع این بند حداکثر پنج درصد(5%) تعیین می‌گردد.

شهرداری‌هایی که مدارک مورد نیاز را تا پایان سال1395 به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تحویل داده‌اند می‌توانند از اوراق مشارکت فروش‌نرفته سالهای قبل استفاده کنند.

ه‍- در سال 1396 دولت مجاز است اسناد خزانه اسلامی با حفظ قدرت خرید را با سررسید تا سه‌سال به‌صورت بی‌نام و یا بانام، صادر کند و به‌منظور‌ تسویه بدهی مسجل خود بابت طرحهای تملک دارایی‌های سرمایه‌ای و مابه‌التفاوت قیمت تضمینی محصولات کشاورزی با قیمت فروش در بورس به قیمت اسمی تا سقف نود و پنج هزار میلیارد (95.000.000.000.000) ریال به طلبکاران واگذار کند. اسناد مزبور  از پرداخت هرگونه مالیات معاف می‌باشد و  به ‌عنوان ابزار مالی موضوع قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران محسوب شده و با امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی صادر می‌شود. اسناد خزانه اسلامی از قابلیت داد و ستد در بازار ثانویه برخوردار است و سازمان بورس و اوراق بهادار باید ترتیبات انجام معامله ثانویه آنها را در بازار بورس یا فرابورس فراهم کند. خرید و فروش این اوراق توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ممنوع است.

بازپرداخت اصل و سود این اوراق در قوانین بودجه‌های سنواتی کل کشور پیش‌بینی می‌شود و خزانه‌داری کل کشور موظف است از محل اعتبارات ردیفهای فصل مربوطه و جداول(8) و (9) این قانون نسبت به تسویه آن اقدام نماید.

و- به دولت اجازه داده می‌شود در سال 1396 بدهیهای قطعی خود به اشخاص حقیقی و حقوقی تعاونی و خصوصی را که در چهارچوب مقررات مربوط تا پایان سال 1395 ایجاد شده، با مطالبات قطعی دولت (وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی) از اشخاص مزبور تا مبلغ پنجاه  هزار میلیارد (50.000.000.000.000)ریال به‌صورت جمعی- خرجی تسویه کند. به این منظور وزارت امور اقتصادی ودارایی، اسناد تعهدی خاصی را با عنوان «اوراق تسویه خزانه» صادر می‌کند و در اختیار اشخاص حقیقی و حقوقی خصوصی و تعاونی طلبکار و متقابلاً بدهکار قرار می‌دهد. این اسناد صرفاً به‌منظور‌ تسویه بدهی اشخاص یادشده به دستگاههای اجرائی و شرکتها و مؤسسات دولتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مطالبات قطعی دولت از اشخاص حقیقی و حقوقی تعاونی و خصوصی که در اجرای بند (پ) ماده (2) قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر و ارتقای نظام مالی کشور به شرکتهای دولتی منتقل شده است با بدهی دولت به شرکتهای مذکور بابت مواردی چون یارانه قیمتهای تکلیفی (با تأیید سازمان حسابرسی) از طریق صدور اوراق تسویه خزانه قابل تسویه است.

بدهی و طلب دولت به ستاد اجرائی فرمان حضرت امام (ره) و شرکتهای وابسته به آن ستاد که حداقل سی‌درصد (30%) از سهام آنها متعلق به ستاد مذکور و شرکتهای تابعه باشد، تهاتر گردد. (تا سقف ده‌هزار میلیارد ریال)

ز- به منظور استمرار جریان پرداخت‌های خزانه‌داری کل‌ کشور، به دولت اجازه داده می‌شود تا مبلغ یکصد هزار میلیارد (100.000.000.000.000) ریال اسناد خزانه اسلامی منتشر و اسناد مزبور را صرف تخصیص‌های اولویت‌دار ابلاغی از سوی سازمان برنامـه و بودجه کشـور موضوع  این قانون کند و پرداخت این اسناد را قبل از پایان سال، از محل اعتبارات دستگاه مزبور تسویه نماید. این اسناد از مالیات معاف بوده و در بورس اوراق بهادار قابل داد و ستد می‌باشد.

تسویه این اسناد در سررسید، مقدم بر تمامی پرداخت‌های خزانه‌داری کل کشور می‌باشد و تسویه آن قبل از سررسید توسط خزانه مجاز است. انتقال تعهدات مربوط به اسناد منتشره به سال بعد ممنوع است.

ح- به دولت اجازه داده می‌شود جهت بازپرداخت اصل و سود اوراق سررسیدشده در سال 1396 تـا معــادل پنجاه هزار میلیارد (50.000.000.000.000)ریال اوراق بهادار اسلامی با سررسید تا پنجساله منتشر نماید. اصل و سود و هزینه‌های مترتب بر انتشار این اوراق در بودجه‌های سنواتی کل کشور پیش‌بینی می‌شود.

ط- به وزارت نفت از طریق شرکتهای دولتی تابعه ذی‌ربط اجازه داده می‌شود با تصویب شورای اقتصاد به‌منظور‌ سرمایه‌گذاری در طرحهای نفت و گاز با اولویت میادین مشـترک نسبت به انتشار اوراق مشارکت ارزی- ریالی از طریق بازار سرمایه در سقف پنجاه هزار میلیارد (50.000.000.000.000)ریال با تضمین بازپرداخت اصل و سود این اوراق توسط شرکت مذکور از محل افزایش تولید همان میادین  نسبت به ارقام مصوب همان سال اقدام کند.

ی- به وزارت نفت ازطریق شرکتهای دولتی تابعه ذی‌ربط اجازه داده می‌شود  به‌منظور بازپرداخت اصل و سود اوراق مشارکت ارزی- ریالی سررسیدشده، تسهیلات بانکی و تضامین سررسیدشده و همچنین بازپرداخت بدهیهای سررسیدشده به پیمانکاران قراردادهای بیع متقابل طرحهای بالادستی نفت و گاز تا سقف معادل سه میلیارد (3.000.000.000)دلار از محل انتشار اوراق مالی ارزی- ریالی با رعایت قانون نحوه انتشار اوراق مشارکت مصوب 30/6/1376 با اصلاحات و الحاقات بعدی و یا قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1/9/1384 با تصویب هیأت وزیران استفاده نماید.  شرکتهای مذکور موظفند اصل و سود اوراق منتشرشده را حداکثر تا پنج‌سال از محل منابع داخلی خود تسویه نمایند.

ک- به دولت اجازه داده می‌شود اموال غیرمنقول و املاک متعلق به خود را که واگذاری آنها مشمول سیاست‌های کلی اصل‌چهل‌وچهارم(44) قانون اساسی نیست و مصارف آنها نیز از مصادیق جزء(2) بند(د) سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی نمی‌باشد با رعایت قوانین و مقررات تا سقف پنجاه هزار میلیارد(50.000.000.000.000) ریال به فروش رسانده و منابع حاصل را پس از واریز به خزانه‌داری‌کل برای بازپرداخت بدهی‌های خود به سازمان تأمین اجتماعی اختصاص دهد.

در صورت عدم تأمین اعتبار از محل فروش اموال تا سقف فوق‌الذکر، دولت اجازه دارد باقیمانده اعتبار را از محل فروش اوراق مالی اسلامی بلندمدت تأمین نماید. در صورت عدم فروش این اوراق در موعد مقرر، این اوراق به سازمان تأمین اجتماعی واگذار می‌گردد.

ل-

1- به‌منظور مدیریت تبعات احتمالی انتشار اوراق بهادار ریالی برای بازارهای پول و سرمایه کشور، کمیته‌ای متشکل از یک نفر از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس با انتخاب مجلس به عنوان ناظر، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رئیس کل بانک مرکزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور بر نحوه انتشار اوراق ریالی موضوع این قانون نظارت خواهند کرد.

نرخهای سود اسمی اوراق منتشره و میزان مجاز خرید اوراق مزبور توسط بانک مرکزی و شرکتهای وابسته به بانکها و بانک مرکزی توسط این کمیته تعیین می‌شود. انتشار اوراق ریالی موضوع این تبصره پس‌از تأیید کمیته از طریق مجاری قانونی ذی‌ربط و بر اساس قوانین مربوط انجام خواهد شد.

2- سقف مجاز عرضه اوراق ریالی با تضمین دولت در حد مجوزهای صادرشده در این قانون که شامل موضوع مجوز بند (ب) تبصره (1)، استفاده از اوراق فروش‌نرفته و نیز تمدید مجوز‌های تبصره‌های (35) و (36) قانون بودجه سال 1395 کل‌کشور می‌باشد، حداکثر سیصد و چهل و پنج هزار میلیارد (345.000.000.000.000)ریال می‌باشد.

3- انتشار اوراق مربوط به بندهای (ط) و (ی) این تبصره مربوط به وزارت نفت و شرکتهای تابعه صرفاً به‌صورت ارزی مجاز است.

4- اوراق منتشره جهت تسویه بدهی دولت موضوع بندهای (ح)، (ز) و (و) این تبصره از سقف مذکور مستثنی است.

5‍- نحوه صدور انتشار اوراق مربوط به شرکتها و دستگاههایی که با تضمین دولت منتشر نمی‌شود نیز مشمول جزء (1) این بند می‌باشد.

 

تبصره 6-

الف- سقف معافیت مالیاتی ماده (84) قانون مالیات‌های مستقیم

مصوب 4/12/1366 و اصلاحات بعدی آن در سال 1396، مبلغ دویست و چهل میلیون (240.000.000)ریال تعیین می‌گردد. نرخ مالیات مذکور بر درآمد کارکنان دولتی و غیردولتی مازاد بر مبلغ مذکور تا پنج برابر آن مشمول مالیات سالانه ده‌درصد (10%) و به نسبت مازاد آن بیست‌درصد(20%) است. میزان معافیت مالیاتی اشخاص موضوع مواد (57) و (101) قانون مالیات‌های مستقیم مبلغ یکصد و هشتاد میلیون (180.000.000)ریال تعیین می‌گردد.

ب- مدت اجرای آزمایشی قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 17/2/1387 و اصلاحات بعدی آن تا پایان سال 1396 تمدید می‌شود.

ج- وزارت نیرو از طریق شرکتهای آبفای شهری سراسر کشور مکلف است علاوه بر دریافت نرخ آب‌بهای ‌شهری، به ازای هر مترمکعب فروش آب شرب، مبلغ یکصد و پنجاه (150)‌ریال از مشترکان آب دریافت و به خزانه‌داری کل کشور واریز کند. صددرصد(100%) وجوه دریافتی تا سقف هفتصد میلیارد (700.000.000.000) ریال از محل حساب مذکور در ردیف معین در بودجه شرکت مزبور صرفاً جهت آبرسانی شرب روستایی و عشایری اختصاص می‌یابد. اعتبار مذکور براساس شاخص کمبود آب شرب سالم بین استان‌های کشور در مقاطع سه‌ماهه از طریق شرکت مهندسی آب و فاضلاب کشور توزیع می‌شود تا پس از مبادله موافقتنامه بین واحدهای سازمان برنامه و بودجه در استان‌ها و شرکتهای آب و فاضلاب روستایی استان‌ها و یا سازمان امور عشایر ایران هزینه شود. وجوه فوق مشمول مالیات به نرخ صفر است.

د- دستگاههای اجرائی موظفند معافیت‌ها و تخفیفات مالیاتی و گمرکی را به صورت جمعی- خرجی در حسابهای مربوط به خود ثبت نمایند.

ه‍- عوارض موضوع ماده (5) قانون حمایت از صنعت برق کشور مصوب 10/8/1394 به میزان پنجاه (50) ریال به ازای هر کیلووات ساعت در سقف یازده هزار میلیارد (11.000.000.000.000) ریال تعیین می‌گردد تا پس از مبادله موافقتنامه با سازمان برنامه و بودجه کشور برای موارد مطروحه در قانون فوق صرف گردد.

و-

1- به‌ وزارت کشور‌ (سازمان امور شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) اجازه داده می‌شود در سال 1396 بیست‌‌درصد (20%) از وجوه تبصره(2) ماده(39) قانون‌ مالیات بر ارزش‌افزوده معادل‌ هفت‌ هزار میلیارد (7.000.000.000.000)ریال را که در اختیار آن وزارتخانه قرار می‌گیرد، برای تأمین ماشین‌آلات خدماتی و عمرانی و تأمین بخشی از هزینه‌های طرحهای تملک دارایی‌های سرمایه‌ای شهر‌های زیر یکصد هزار نفر جمعیت و روستاها به ترتیب به نسبت هفتاد‌درصد(70%) و سی‌درصد(30%) به‌صورت مستقیم و یا تأمین قسمتی از وجوه مورد نیاز خرید ماشین آلات مذکور، به تفکیک سهم هر استان پرداخت و هزینه کند.

2- حکم بند(ب) ماده(39) قانون مالیات بر ارزش افزوده در سال 1396 تنفیذ می‌گردد.

ز- سازمان امور مالیاتی کشور می‌تواند مالیات بر ارزش افزوده گروههایی از مؤدیان مشمول قانون مالیات بر ارزش افزوده موضوع بند (ب) این تبصره را با اعمال ضریب ارزش افزوده فعالیت آن بخش تعیین نماید. مقررات این بند درخصوص دوره‌هایی که مالیات آنها قطعی نشده است، جاری خواهد بود. ضریب ارزش افزوده هر فعالیت با پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور به تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی می‌رسد.

ح- وزارت کشور (استانداری‌ها) مکلف است عوارض ساخت و ساز و جرائم تخلفات ساختمانی خارج از حریم شهرها و خارج از محدوده روستاهای موضوع ماده (99) قانون شهرداری‌ها مصوب 11/4/1334 با اصلاحات و الحاقات بعدی که دارای طرح هادی مصوب هستند را تا سقف چهار هزار میلیارد (4.000.000.000.000)ریال أخذ و به حساب درآمد عمومی نزد خزانه‌داری کل کشور واریز نماید. درآمد حاصله تا سقف سه هزار میلیارد (3.000.000.000.000)ریال از محل ردیف 162-530000 جدول شماره (9) این قانون به نسبت سهم واریزی هر شهرستان در اختیار کمیته برنامه‌ریزی شهرستان ذی‌ربط قرار می‌گیرد تا پس از تصویب دستگاههای مربوطه صرف بهسازی روستاها گردد.

ط- دولت مکلف است بیست و هفت صدم درصد(27/0%) از نه درصد(9%) مالیات بر ارزش افزوده را پس از واریز به حساب درآمد عمومی موضوع ردیفهای 110512، 110513 و 110514 جدول شماره(5) این قانون در موضوعات ماده (94) قانون برنامه ششم توسعه از محل ردیفها و جداول مربوطه به‌شرح توضیح ذیل آنها مطابق ردیف، هزینه نماید.

ی- به منظور اجرای بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد و بهبود و افزایش کارایی بخش مالیاتی کشور، سازمان امور مالیاتی موظف است ظرفیت بالقوه و بالفعل(عملکرد) مالیاتی هر استان را در مقاطع سه‌ماهه در بخشهای مالیاتی، مالیات بر اشخاص حقوقی( غیردولتی و نهادها و بنیادها)، مالیات بر درآمد (مالیات کارکنان بخش خصوصی، مالیات مشاغل و مالیات بر مستغلات) مالیات بر ثروت (مالیات بر نقل و انتقال سرقفلی و املاک) و مالیات بر ارزش افزوده مشخص و نتیجه را پس از تأیید وزیر امور اقتصادی و دارایی به هیأت وزیران و کمیسیون‌های برنامه و بودجه و محاسبات و اقتصادی مجلس شورای اسلامی گزارش نماید. در سنجش عملکرد مالیاتی، باید میزان تأثیرات نرخ تورم، نرخ رشد اقتصادی (اعلامی توسط بانک مرکزی یا مرکز آمار ایران برای سه‌ماهه پیش از برآورد) و کوشش مالیاتی به تفکیک، مشخص شود و براساس عملکرد سه‌ماهه چهارم سال 1395 به‌عنوان پایه سنجش مورد مقایسه قرار گیرد.

پرداخت پنجاه‌درصد (50%) از هزینه‌های موضوع ماده(217) قانون مالیات‌های مستقیم (یک‌درصد(1%) هزینه از محل درآمد اختصاصی) منوط به تأیید کوشش مالیاتی هر استان به میزان بیش از پنج‌درصد(5%) بدون افزایش نرخهای مالیاتی است.

 

تبصره 7-

الف- کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی استخراج‌کننده سنگ آهن که پروانه بهره‌برداری آنها به نام سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران(ایمیدرو) و شرکتهای تابعه است موظفند بدهی حق انتفاع پروانه بهره‌برداری از معادن فوق تا پایان سال 1395 (موضوع بند (55) ماده‌واحده قانون بودجه سال 1392 کل‌کشور، تبصره (10) قوانین بودجه سالهای 1393و 1394 کل‌کشور و تبصره (7) قانون بودجه سال 1395 کل کشور) را به حساب درآمد عمومی ردیف 130419 جدول شماره(5) این قانون نزد خزانه‌داری کل کشور پرداخت کنند.

ب- گمرک جمهوری اسلامی ایران مکلف است نسبت به استرداد حقوق ورودی مواد و قطعات وارداتی که در کالاهای صادراتی مورد استفاده قرار گرفته‌اند، موضوع مواد (66) تا (68) قانون امور گمرکی مصوب 22/8/1390 ظرف مدت پانزده روز ازمحل‌تنخواه دریافتی از خزانه که تا پایان‌سال تسویه می‌نماید، اقدام‌کند.

ج- وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است نسبت به وصول خالص هرگونه وجوه دریافتی شرکت دخانیات ایران بابت تمام‌نگاشت (هولوگرام) و سایر حقوق انحصار محصولات دخانی از تاریخ 27/4/1391 تا 28/12/1392 براساس گزارش حسابرسی و همچنین درآمدهای حاصل از صدور مجوزها و هرگونه حقوق دولتی دریافتی بابت واردات و تولید محصولات دخانی طی سال 1396 اقدام و وجوه مزبور را به حساب درآمد عمومی نزد خزانه‌داری کل کشور موضوع ردیف 130421 جدول شماره (5) این قانون واریز کند.

د- سازمان امور مالیاتی کشور مکلف است کلیه درآمدهای وصولی موضوع ماده (73) قانون برنامه ششم توسعه تا سقف سیزده هزار و سیصد و سی میلیارد (13.330.000.000.000)ریال را وصول و به ردیف درآمدی 110515 نزد خزانه‌داری کل کشور واریز نماید. صددرصد(100%) درآمدهای حاصل، از محل ردیف 92-530000 در اجرای حکم تبصره ماده مذکور هزینه می‌گردد.

وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است امکان دسترسی بر خط سازمان امور مالیاتی کشور به سامانه(سیستم) اطلاعاتی واردات، تولید و توزیع سیگار و انواع محصولات دخانی را فراهم نماید.

ه‍- به منظور رد دیون دولت به صندوق بازنشستگی فولاد، دولت مکلف است در سال 1396 نسبت به تأدیه بخشی از بدهی خود از محل اعتبارات پیش‌بینی‌شده در ردیف (19) جدول شماره(18) و همچنین ردیفهای 151-530000 و 98-530000 جدول شماره(9) این قانون بابت پرداخت حقوق بازنشستگان صندوق مذکور اقدام نماید. درصورت عدم تکافو و یا عدم تحقق منابع اعتبارات پیش‌بینی‌شده در ردیفهای فوق‌الذکر دولت می‌تواند از محل فروش اموال مازاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ردیف 6-530000 جدول شماره (9) این قانون نسبت به پرداخت اعتبار مورد نیاز اقدام نماید. رقم مزبور در حسابهای فی‌مابین دولت و صندوق یادشده منظور می‌گردد.

و- به دولت اجازه داده می‌شود مطالبات قبل از سال  1396  سازمان‌های گسترش و نوسازی صنایع ایران(ایدرو) و توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران(ایمیدرو) بابت مشارکت در تأمین سرمایه بانک تخصصی صنعت و معدن و همچنین مطالبات سازمان‌های مذکور و شرکت ملی صنایع پتروشیمی بابت سهم آنها از واگذاری سهام مطابق قوانین مربوط را با بدهی آنها به دولت بابت «مالیات» و «سود سهام» تا سقف چهار هزار میلیارد (4.000.000.000.000)ریال به‌صورت جمعی- خرجی از طریق گردش خزانه تهاتر نماید.

ز- سازمان تأمین اجتماعی مکلف است تمامی سهم درمان از مجموع مأخذ کسر حق بیمه موضوع مواد(28) و (29) قانون تأمین اجتماعی مصوب 3/4/1354 و سایر منابع مربوط را در حسابی با عنوان بیمه درمان تأمین اجتماعی متمرکز نماید. سازمان تأمین اجتماعی مکلف است گزارش عملکرد این بند را در مقاطع سه‌ماهه به کمیسیون‌های بهداشت و درمان و اجتماعی مجلس شورای اسلامی ارائه نماید.

 

تبصره 8-

الف- وزارت نیرو کل هزینه‌های مربوط به تهیه و نصب کنتور حجمی یـا هوشمند چاههای مجاز کشاورزی را از محل اعتبارات طرحهای «تعادل‌بخشی، تغذیه مصنوعی و کنترل سیل» پیوست شماره (1) این قانون، پرداخت کند.

ب- به سازمان امور عشایر ایران اجازه داده می‌شود کلیه فروشگاهها، جایگاههای سوخت(فسیلی)، انبارهای ذخیره علوفه و کالا، اراضی و مستحدثات مربوطه را که متعلق به سازمان است و در اختیار شرکتهای تعاونی عشایری و اتحادیه‌های مربوط قرار دارند را با قیمت کارشناسی و دریافت ده‌درصد (10%) قیمت به‌صورت نقد و مابقی به صورت اقساط پنجساله به شرکتها و اتحادیه‌های بهره‌بردار واگذار کند. وجوه حاصل از واگذاری‌ها به حساب مربوط نزد خزانه‌داری کل کشور واریز می‌شود. معادل صددرصد(100%) درآمد حاصله از محل ردیف 163-530000 در اختیار سازمان امور عشایر ایران قرار می‌گیرد تا به عنوان افزایش سرمایه سهم دولت در صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی و عشایری هزینه کند.

ج- دولت مکلف است در سال 1396 جهت تثبیت، استمرار و افزایش حقآبه ایران از رودخانه هیرمند اقدام سیاسی، اقتصادی و عمرانی لازم را در چارچوب اعتبارات مصوب به‌عمل آورد.

 

تبصره 9-

الف- به دانشگاهها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی و پارکهای علم و فناوری اجازه داده می‌شود تا سقف عملکرد درآمد اختصاصی سال 1395 نسبت به أخذ تسهیلات از بانکها اقدام کنند و در جهت تکمیل طرحهای تملک دارایی‌های سرمایه‌ای خود استفاده نمایند و نسبت به بازپرداخت اقساط از محل درآمد اختصاصی خود اقدام کنند.

ب- صندوق‌ رفاه دانشجویان وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی موظفند وجوه حاصل از بازپرداخت وامهای شهریه سالهای 1385 تا  1393 را به حساب درآمد عمومی کشور، موضوع ردیف 160160 واریز کنند. درآمد حاصله تا سقف نهصد میلیارد (900.000.000.000)ریال از محل ردیف 141-530000 جدول شماره (9) این قانون اختصاص می‌یابد تا به عنوان کمک به افزایش منابع مالی صندوق رفاه دانشجویان منظور ‌گردد.

ج- صددرصد(100%) وجوه اداره‌شده پرداختی از سال 1385 تا سال 1395 به صندوق رفاه دانشجویان وزارتخانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان کمک جهت افزایش منابع مالی صندوق‌های رفاه دانشجویی تلقی می‌شود. وجوه حاصل از بازپرداخت وامهای مذکور و همچنین سایر منابع ناشی از فعالیت‌های‌ صندوق تا سقف یازده هزار و سیصد میلیارد (11.300.000.000.000)ریال پس از واریز به خزانه‌داری کل در قالب درآمد اختصاصی برای پرداخت مجدد به دانشجویان به مصرف می‌رسد.

د- مازاد هزینه تحصیلی دانشجویان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی کشور نسبت به اعتبارات مندرج در این قانون در قالب وام از طریق صندوق رفاه دانشجویان در اختیار این افراد قرار می‌گیرد. اقساط وامهای مذکور پس از فراغت از تحصیل و اشتغال به‌کار افراد، پرداخت می‌شود.

هـ- به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده می‌شود به‌منظور ساماندهی و بهینه‌سازی کاربری بخشی از املاک و فضاهای آموزشی، ورزشی و تربیتی خود و با رعایت ملاحظات آموزشی و تربیتی، نسبت به احداث، بازسازی و بهره‌برداری از آنها اقدام کند. تغییر کاربری موضوع این بند به پیشنهاد شورای آموزش و پرورش استان یا شهرستان و تصویب کمیسیون ماده(5) قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران صورت می‌گیرد و از پرداخت کلیه عوارض شامل تغییر کاربری، نقل و انتقال املاک، أخذ گواهی بهره‌برداری، احداث، تخریب و بازسازی و سایر عوارض شهرداری معاف می‌باشد.

و- دولت موظف است به‌نحوی اقدام نماید که کلیه پرداخت‌های نیروهای شاغل در وزارت آموزش و پرورش که براساس مجوز قانونی سازمان اداری و استخدامی کشور و بر اساس قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی مشغول به خدمت هستند به‌صورت ماهانه و همزمان از محل اعتبارات مصوب پیش‌بینی‌شده پرداخت گردد.

ز- کاهش اعتبارات برنامه‌های پژوهشی توسط دستگاههای اجرائی، ممنوع است.

ح- در اجرای بند (ذ) ماده (64) قانون برنامه ششم توسعه درخصوص ساماندهی نیروهای حق‌التدریسی دانشگاه فنی و حرفه‌ای منتقل از آموزش و پرورش (قبل از سال 1390) وزارت علوم، تحقیقات و فناوری مکلف است تا پایان سال 1396 نسبت به تبدیل وضعیت آنان اقدام نماید. منابع مورد نیاز از محل منابع موجود در ردیف 138-550000 دانشگاه قابل تأمین است.

تبصره 10-شرکتهای بیمه‌ای مکلفند مبلغ دوهزار و پانصد میلیارد (2.500.000.000.000)ریال از اصل حق بیمه شخص ثالث دریافتی را طی جدولی که براساس فروش بیمه (پرتفوی) ‌هر یک از شرکتها تعیین و به‌ تصویب شورای‌عالی بیمه می‌رسد به‌صورت هفتگی به درآمد عمومی ردیف 160111 جدول شماره (5) این قانون نزد خزانه‌داری کل کشور واریز کنند. وجوه واریزی در اختیار سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران قرار می‌گیرد تا در امور منجر به کاهش تصادفات موضوع ردیف 20- 530000 جدول شماره(9) این قانون هزینه شود. بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف به نظارت بر اجرای این تبصره است. وجوه واریزی شرکتهای بیمه موضوع این تبصره به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی محسوب می‌شود.

سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور و نیروی انتظامی موظفند گزارش عملکرد خود را هر سه‌ماه یکبار از نحوه هزینه وجوه مذکور به بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران گزارش نمایند.

 

تبصره 11-

الف- به‌منظور تأمین کسری اعتبارات دیه محکومان معسر با اولویت زنان معسر و مواردی که پرداخت خسارات برعهده بیت‌المال یا دولت باشد، وزیر دادگستری مجاز است با تصویب هیأت نظارت صندوق تأمین خسارت‌های بدنی حداکثر تا سه هزار و پانصد میلیارد (3.500.000.000.000) ریال از منابع درآمد سالانه موضوع بندهای (ث) و (ج) ماده (24) قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 20/2/1395 را از محل اعتبارات ردیف 5- 110000 جدول شماره (7) این قانون دریافت و هزینه کند. مدیرعامل صندوق مزبور مکلف است با اعلام وزیر دادگستری مبلغ یادشده را به‌نسبت در مقاطع سه‌ماهه در اختیار وزارت دادگستری قرار دهد.

ب- به دولت اجازه داده می‌شود کلیه مشمولان خدمت وظیفه عمومی که بیش از هشت‌ سال غیبت دارند را با پرداخت جریمه مدت زمان غیبت به‌صورت نقد و اقساطی که تا پایان سال 1396 تسویه می‌شود، معاف کند.

تمام درآمدهای حاصل از اعطای معافیت‌های مشمولان مذکور به حساب درآمد عمومی کشور موضوع ردیف 150128 نزد خزانه‌داری کل کشور واریز می‌شود و تا سقف پانزده هزار میلیارد (15.000.000.000.000) ریال در قالب ردیف 130- 530000  جدول شماره (9) این قانون به صورت مساوی به ردیفهای ذی‌ربط تقویت بنیه دفاعی نیروهای مسلح مطابق موافقتنامه متبادله با سازمان بـرنامه و بودجه کشور اختصاص می‌یابد.

میزان جریمه مشمولان غایب برای صدور کارت معافیت نظام وظیفه به شرح جدول زیر می‌باشد:

  

1- به ازای هر سال غیبت مازاد بر هشت سال، ده‌درصد (10%) به مبالغ جریمه پایه اضافه و مدت غیبت بیش از شش‌ماه، یک‌سال محسوب می‌شود.

2- برای مشمولان متأهل، پنج‌درصد(5%) و برای مشمولان دارای فرزند نیز به‌ازای هر فرزند، پنج‌درصد(5%) از مجموع مبلغ جریمه کسر می‌شود.

3- مشمولان غایبی که به‌صورت اقساطی و یا نقدی برای صدور کارت پایان خدمت اقدام نموده‌اند، می‌توانند گواهینامه رانندگی أخذ نمایند.

4- محرومیت‌های مندرج در بند(ط) تبصره(16) قانون بودجه سال 1394 کل کشور در مورد دارندگان کارت معافیت ناشی از اجرای حکم بند مذکور از ابتدای سال 1396 لغو می‌گردد.

5- فرزندان ایثارگران مشمول ماده(45) قانون خدمت وظیفه عمومی علاوه بر امتیاز مذکور در این ماده مشروط به عدم غیبت آنها و نیز انجام خدمت وظیفه عمومی پدر آنان با هر مقطع تحصیلی، مشمول ردیف اول جدول با اعمال پنجاه‌درصد(50%) تخفیف می‌شوند.

6- مشمولان تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) و سازمان بهزیستی از پنجاه درصد(50%) تخفیف بهره‌مند می‌شوند.

ج- در صورت پرداخت و تسویه‌حساب قبوض جریمه‌های رانندگی توسط مالکان خودرو تا پایان آذرماه 1396، جریمه دیرکرد ناشی از عدم پرداخت تا پایان سال 1395 بخشیده می‌شود. مبلغ وصولی از این محل به حساب درآمد عمومی موضوع ردیف 150123 جدول شماره (5) این قانون واریز می‌شود و از محل ردیف 148- 530000 جدول شماره (9) این قانون به مصرف می‌رسد.

د- در راستای اجرای بند (ب) ماده (43) قانون برنامه ششم توسعه از محل ردیف 2-530000 مبلغ سه‌هزار و پانصد میلیارد(3.500.000.000.000) ریال آن در اختیار وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران «ایمیدرو») قرار می‌گیرد تا با رعایت سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی در احداث و یا تکمیل طرحهای نیمه‌تمام صنایع معدنی با مشارکت بخش خصوصی در مناطق غیربرخوردار هزینه نماید.

هـ- یک‌درصد(1%) از اعتبار ردیف هزینه‌ای 130-530000 در جدول شماره (9) جهت آموزش‌های مهارتی پرسنل وظیفه در پادگان‌ها به سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای اختصاص یابد.

و- صندوق تأمین خسارت‌های بدنی مکلف است دیه زندانیان حوادث رانندگی که به دلیل محدودیت سقف تعهدات شرکتهای بیمه و صندوق مذکور در زندان به‌سر می‌برند و قبل از لازم‌الاجراء شدن قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه مصوب 20/2/1395 زندانی شده‌اند را تأمین نماید تا پس از معرفی ستاد دیه کشور به‌صورت بلاعوض نسبت به آزادی آنها اقدام کند.

ز- به‌منظور ارتقای سطح فرهنگ ترافیکی کشور، پنج‌درصد(5%) از ردیفهای 65-530000 و 66-530000 موضوع درآمدهای حاصل از جرائم رانندگی، جهت فرهنگ‌سازی رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی از طریق تولید و پخش برنامه‌های رادیویی و تلویزیونی به‌منظور کاهش آسیبهای ناشی از تصادفات به سازمان صدا و سیما اختصاص می‌یابد.

 

تبصره 12-

الف- افزایش حقوق گروههای مختلف حقوق‌بگیر از قبیل هیأت علمی، کارکنان کشوری و لشکری و قضات به‌طور جداگانه توسط دولت در این قانون انجام می‌گیرد به‌نحوی که تفاوت تطبیق موضوع مواد (71) و (78) قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 8/7/1386 در حکم حقوق ثابت، باقی بماند.

ب- دولت موظف است افزایش حقوق کارمندان دولت در طی سال 1396 را به گونه‌ای اعمال نماید که ضریب افزایش حقوق کارکنان دولت با دریافتی بالا از حداقل درصد و پایین‌ترین حقوق‌ها از حداکثر افزایش برخوردار باشد و این حکم در موارد مغایرت با سایر احکام این قانون حاکم است.

ج- دستگاههای اجرائی مجاز می‌باشند از محل فروش اموال و دارایی‌های غیرمنقول مازاد در اختیار خود به‌استثنای انفال و اموال دستگاههای زیر نظر مقام معظم رهبری و موارد مصداق مندرج در اصل هشتاد و سوم (83) قانون اساسی پس از واریز به درآمد عمومی نسبت به بازخرید کارکنان مازاد رسمی و غیررسمی و پرداخت پاداش پایان خدمت به افرادی که براساس قانون، بازخرید یا بازنشسته می‌شوند، از محل اعتبار ردیف 171-530000 جدول شماره (9) این قانون مطابق آیین‌نامه اجرائی که توسط سازمان‌های «برنامه و بودجه کشور» و «اداری و استخدامی کشور» تهیه می‌گردد و به‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد، اقدام نمایند.

د- به سازمان پزشکی قانونی کشور اجازه داده می‌شود برای تأمین نیروی انسانی تخصصی مورد نیاز خود به جذب یکصد نفر پزشک عمومی و بیست نفر پزشک متخصص به‌صورت تعهد خدمت با همکاری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در امر آموزش و در سقف اعتبارات خود اقدام نماید.

هـ- دولت مجاز است اعتبار ردیف 120-550000 جدول شماره(9) این قانون را برای افزایش و همسان‌سازی حقوق بازنشستگان تحت پوشش صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح با اولویت کسانی که دریافتی‌ماهانه آنها کمتر از بیست‌میلیون(20.000.000)ریال می‌باشد، براساس آیین‌نامه اجرائی که توسط سازمان برنامه و بودجه کشور با همکاری دستگاههای ذی‌ربط تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد، اختصاص دهد.

1- در صورت مکفی نبودن اعتبار پیش‌بینی‌شده در ردیف مذکور، دولت می‌تواند از محل پرداخت نقدی موضوع بند (1) جدول سقف منابع و مصارف تبصره (14) این قانون موضوع قانون هدفمند کردن یارانه‌ها نسبت به تأمین اعتبار اقدام نماید.

2- صندوق بازنشستگی کشوری و سازمان تأمین اجتماعی نیروهای مسلح مکلفند افزایش احکام حقوقی سال 1396 بازنشستگان ذی‌نفع ناشی از اجرای این حکم را از 1/1/1396 اعمال نمایند.

و- صندوق‌های «نوآوری و شکوفایی» و «کارآفرینی امید» در سال 1396 به مدت یک‌سال به قانون فهرست نهادها و مؤسسات عمومی غیردولتی، مصوب 19/4/1373 اضافه می‌شوند. اساسنامه آنها حداکثر تا پایان سال 1396 به عنوان نهاد عمومی غیردولتی به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

ز- به‌منظور پیشگیری از حوادث غیرطبیعی ناشی از تهدیدات و آسیب‌پذیری‌های موجود کلیه دستگاههای اجرائی و شرکتهای دولتی و غیردولتی که بنا به تشخیص سازمان پدافند غیرعامل دارای زیرساختهای حیاتی حساس و مهم می‌باشند مکلفند تا یک‌درصد (1%) از اعتبارات تملک دارایی سرمایه‌ای خود را برای اجرای طرحهای پدافند غیرعامل مصون‌‌سازی زیرساخت‌های همان دستگاه با هماهنگی سازمان پدافند غیرعامل کشور هزینه کنند.

 

تبصره 13-

الف- در اجرای بند (م) ماده (28) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2)‌ مبالغ زیر اختصاص می‌یابد:

معادل پنج هزار میلیارد (5.000.000.000.000) ریال از محل منابع ماده(10) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و از محل منابع ماده (12) قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور مصوب 31/2/1387 به جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران.

چهل‌درصد(40%) از اعتبارات مذکور برای خرید و تأمین بالگرد و تجهیزات امداد هوایی و باقیمانده به نسبت چهل‌ درصد(40%) هزینه‌ای و شصت‌درصد(60%) تملک دارایی‌های سرمایه‌ای برای نوسازی، بازسازی، خرید و احداث پایگاههای امداد و نجات و انبارهای اضطراری، ساختمان‌های ستادی و اجرائی، خودروهای امداد و نجات و سایر مأموریت‌ها و تکالیف مندرج در قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران مصوب 8/2/1367 و اصلاحات بعدی آن به‌منظور‌ پیشگیری و آمادگی و مقابله با حوادث، سوانح و بحران‌ها در اختیار جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران قرار می‌گیرد تا مطابق اساسنامه خود به مصرف برساند.

در hجرای بند (1) ماده (17) قانون اساسنامه جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران چهل‌ودودرصد(42%) از درآمد ردیفهای 160157 و 140141 به‌جز درآمدهای موضوع ماده (15) قانون جامع حدنگار(کاداستر) کشور مصوب 12/11/1393 به عنوان درآمد اختصاصی جمعیت هلال احمر ذیل ردیف 131000 منظور می‌گردد.

ب- معادل دو هزار و پانصد میلیارد(2.500.000.000.000) ریال از محل منابع ماده (10) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و منابع ماده (12) قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای هزینه‌کرد الزامات مندرج در قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) اختصاص می‌یابد.

ج- در اجرای جزء (1) بند (ب) ماده (32) قانون برنامه ششم توسعه مبلغ سیزده هزار و پانصد میلیارد(13.500.000.000.000) ریال جهت پرداخت سهم دولت و تقویت صندوق  بیمه محصولات کشاورزی از محل منابع ماده(10) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و ماده (12) قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور اختصاص می‌یابد.

د- منابع مورد نیاز بند (خ) ماده (33) قانون برنامه ششم توسعه از محل اعتبارات ماده (12) قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور تأمین می‌گردد. زلزله‌زدگان سالهای قبل که تسهیلات دریافت نموده‌اند بدون مطرح شدن در کارگروه، مشمول حکم ماده فوق خواهند گردید.

هـ- مبلغ یک‌هزارمیلیارد (1.000.000.000.000)ریال از محل منابع ماده(10) قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت و ماده(12) قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور به وزارت کشور (سازمان امور شهرداری‌ها و دهیاری‌های کشور) اختصاص می‌یابد تا صرف تجهیز و توسعه آتش‌نشانی‌های سراسر کشور نماید.

ز- در طرحهای شبکه‌های فرعی آبیاری و زهکشی که با مشارکت مالی بهره‌برداران و استفاده از تسهیلات بانکی اجراء شده و به دلایل عدم تأمین آب، تغییرات اهداف طرح یا عدم اجرای شبکه‌های اصلی از طریق منابع دولتی، طرح آماده بهره‌برداری نشده و در آینده نیز بهره‌برداری از آن مقدور نخواهد شد و در نتیجه کشاورزان مشارکت‌کننده بدون اینکه قصوری داشته باشند بدهکار بانکی محسوب شده و از کلیه خدمات بانکی محروم می‌شوند، دولت موظف است وام را تا زمان بهره‌برداری امهال نماید و هیچگونه جریمه برای دوره امهال به این نوع وامها تعلق نمی‌گیرد. محل تأمین اعتبار از ماده (12) قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور می‌باشد.

 

تبصره 14-

الف- در اجرای قانون هدفمندکردن یارانه‌ها مصوب15/10/1388 به دولت اجازه داده می‌شود در سال 1396 از محل درآمدهای حاصل از اصلاح قیمت کالاها و خدمات موضوع قانون مذکور تا مبلغ چهارصد و هشتاد هزار میلیارد (480.000.000.000.000)ریال و ردیفهای یارانه‌ای این قانون با استفاده از انواع روشهای پرداخت نقدی و غیرنقدی نسبت به حمایت از خانوارهای هدف و نیازمند و ارائه خدمات حمایتی و کمک به بخش تولید و اشتغال مطابق جدول ذیل اقدام نماید.

جدول سقف منابع و مصارف موضوع تبصره (14)

 

- جابه‌جایی ردیفهای مصارف این جدول تا حداکثر بیست‌درصد(20%) مجاز می‌باشد.

- به دولت اجازه داده می‌شود از محل بند ششم مصارف این جدول، حق بیمه سهم کارفرما برای فارغ‌التحصیلان لیسانس و بالاتر دانشگاهی که در سال 1396 برای اولین‌بار در واحدهای متوسط و کوچکتر تولیدی، خدماتی به‌کارگرفته می‌شوند تا سقف یک میلیون نفر را پرداخت کند.

ب- به منظور افزایش مشارکت مردمی در عرصه‌های اجتماعی حضور نیکوکارانه و خیرخواهانه مردم در تقویت زیرساخت‌های عمومی و فعالیت‌های عام‌المنفعه در حوزه‌های علمی، دانشگاهی، آموزشی، ورزشی، فرهنگی، اشتغالزایی و کارآفرینی، دولت موظف است درصورتی که گروههای پانصد نفری مردمی با رضایت نسبت به اهدای یارانه ماهانه خود به امور فوق در شهر یا روستای مشخص مبادرت نمایند، نسبت به واریز ماهانه مبلغ یارانه پرداختی به آنها به امور و منطقه مربوطه اقدام نماید. آیین‌نامه اجرائی این بند ظرف مدت سه‌ماه با پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور به‌تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

سازمان هدفمندی یارانه‌ها موظف است همزمان با تصویب آیین‌نامه نسبت به تهیه سامانه مناسب برای اعلام رضایت متقاضیان جهت اهدای یارانه خود به موضوعات مذکور اقدام کند.

 

تبصره 15-

الف-

1- شرکتهای تولید نیروی برق حرارتی دولتی و شرکتهای برق منطقه‌ای مکلفند منابع تعیین شده در بودجه مصوب سالانه خود را به ترتیب به شرکت مادرتخصصی تولید نیروی برق حرارتی و شرکت توانیر بابت رد دیون و یا سرمایه‌گذاری در توسعه نیروگاه حرارتی و توسعه شبکه انتقال کشور پرداخت کنند.

2- شرکت تولید و توسعه انرژی اتمی ایران مکلف است منابع تعیین‌شده در بودجه مصوب سالانه خود را به شرکت بهره‌برداری نیروگاه اتمی بوشهر بابت هزینه‌های بهره‌برداری پرداخت کند.

3- شرکتهای فروشنده برق نیروگاههای آبی موظفند تمام وجوه حاصل از فروش برق خود را پس از کسر هزینه‌های تولید برای سرمایه‌گذاری در توسعه نیروگاههای برق‌آبی به مصرف برسانند.

ب- نقل و انتقال اموال و دارایی‌ها و قراردادهای به شرط تملیک شرکت مادرتخصصی توانیر به شرکتهای توزیع نیروی برق از پرداخت هرگونه مالیات و سود سهام ابرازی معاف می‌باشد.

 

تبصره 16-

الف- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مجاز است ایران‌چک‌های مورد نیاز کشور را پس از تصویب شورای پول و اعتبار تولید و با مسدودکردن معادل ریالی آن تحت نظارت هیأت نظارت اندوخته اسکناس(موضوع ماده(21) قانون پولی و بانکی کشور) منتشر کند.

 ب- به دولت اجازه داده می‌شود سرمایه بانکهای ملی، سپه و کشاورزی را با رعایت اساسنامه بانکهای مذکور حداکثر تا پنجاه‌هزار میلیارد (50.000.000.000.000)ریال از محل حسابهای پرداختی آنها به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بابت سود و وجه التزام مربوط به اضافه برداشت و خطوط اعتباری دریافتی که تاکنون در دفاتر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به حساب درآمد منظور نشده است، افزایش دهد. بانک مرکزی همزمان و پس از تأیید اقلام مذکور نسبت به کاهش و اصلاح حسابها در دفاتر خود اقدام نماید. سهم بانکها با توافق وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و سازمان برنامه و بودجه کشور تعیین خواهد گردید.

ج- به‌منظور حمایت از ازدواج جوانان، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است کلیه بانکها و مؤسسات اعتباری کشور را ملزم کند به اندازه سهم خود از مجموع کلیه منابع در اختیار پس انداز، جاری و سپرده قرض‌الحسنه بانکها در پرداخت تسهیلات قرض‌الحسنه مشارکت کرده و تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج را در اولویت نخست پرداخت قرار دهند.

طی سه‌ماهه اول سال 1396 تمامی پرونده‌های تعیین تکلیف نشده سال قبل در اولویت تسهیلات مذکور قرار می‌گیرند.

1- تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج برای هریک از زوجها در سال 1396 یکصد میلیون (100.000.000)ریال با دوره بازپرداخت چهارساله می‌باشد.

2- بانک مرکزی وظیفه نظارت بر اجرای این قانون و جریمه بانکهای متخلف در این زمینه را برعهده دارد.

گزارش عملکرد شبکه بانکی به تفکیک و اقدامات احتمالی نظارتی بانک مرکزی در بازه‌های زمانی ششماهه توسط بانک مرکزی به کمیسیون‌های فرهنگی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی اعلام خواهد شد.

3- کلیه بانکها موظفند پس از تکمیل پرونده حداکثر تا یک‌ماه تسهیلات مذکور را پرداخت نمایند.

د- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است از طریق بانکهای عامل مبلغ سی هزار میلیارد (30.000.000.000.000) ریال مانده سپرده‌های قرض‌الحسنه بانکی و رشد مبلغ مزبور را به تفکیک بیست و یک هزار میلیارد (21.000.000.000.000)ریال به کمیته امداد امام خمینی(ره) و نه‌هزار میلیارد (9.000.000.000.000)ریال به سازمان بهزیستی با معرفی دستگاههای ذی‌ربط به مددجویان و کارفرمایان طرحهای اشتغال مددجویی پرداخت نماید. در صورتی که هریک از دستگاههای مذکور نتوانند به هر میزان سهمیه تسهیلات خود را تا پایان آذرماه 1396 استفاده نمایند، سهمیه مذکور به دیگر دستگاههای مشمول تعلق می‌گیرد.

هـ- در اجرای ماده(77) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت(2)، مبلغ یکهزار میلیارد (1.000.000.000.000)ریال از منابع قرض‌الحسنه بانکها، در اختیار ستاد مردمی رسیدگی به امور دیه و کمک به زندانیان نیازمند، قرار می‌گیرد.

و- حکم تبصره(35) قانون اصلاح قانون بودجه سال 1395 کل کشور برای سال 1396 تنفیذ و شرط عدم افزایش پایه پولی شامل بخشودگی سود و جریمه‌های وامهای کمتر از یک‌میلیارد (1.000.000.000)ریال نمی‌شود و حکم تبصره (36) قانون مذکور در سقف یکصد و هفتاد و پنج هزار میلیارد (175.000.000.000.000)ریال برای سال 1396 تمدید می‌شود.

ز- به هریک از وزارتخانه‌های تعاون، کار و رفاه اجتماعی و ارتباطات و فناوری اطلاعات اجازه داده می‌شود تا سقف پنج هزار میلیارد (5.000.000.000.000)ریال اموال غیرمنقول مازاد خود را که واگذاری آن مشمول سیاست‌های کلی اصل چهل و چهارم (44) قانون اساسی نمی‌باشد با رعایت قوانین و مقررات مربوط به‌فروش برسانند و منابع حاصله را به حساب خاصی نزد خزانه‌داری کل کشور واریز نمایند تا پس از تصویب هیأت وزیران برای افزایش سرمایه بانکهای توسعه تعاون و پست بانک اختصاص یابد.

 

تبصره 17-

الف- به منظور رعایت عدالت در سلامت و پایداری منابع، در سال 1396 ارائه بسته خدمات بیمه پایه تعریف شده برای کلیه اقشار که براساس آزمون وسع به‌صورت رایگان تحت پوشش بیمه پایه سلامت قرار می‌گیرند، حتی‌الامکان از طریق نظام ارجاع، پزشک خانواده و در مراکز دانشگاهی خواهد بود. بهره‌مندی از سطح خدمات بالاتر اعم از خدمات ارائه‌شده در مراکز غیردولتی و بیشتر از بسته خدمات بیمه پایه تعریف‌شده فوق‌الذکر، مستلزم مشارکت مالی بیمه‌شدگان در پرداخت حق سرانه بیمه خواهد بود.

ب- وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است حداکثر ظرف مدت سه‌ماه پس از ابلاغ این قانون، راهنمای بالینی برای حداقل پنجاه مورد از پرهزینه‌ترین خدمات را تهیه و به کلیه مراکز ارائه‌دهنده خدمات بهداشتی درمانی و سازمان‌های بیمه‌گر جهت اجراء ابلاغ نماید.

ج- بنیاد شهید و امور ایثارگران مکلف است از محل اعتبارات موضوع ردیف 131600 جدول شماره (7)‌ این قانون به جانبازان و آزادگان غیرحالت اشتغال معسر فاقد درآمد که بر اساس قوانین نیروهای مسلح مشمول دریافت حقوق وظیفه نمی‌باشند، تا زمانی که فاقد شغل و درآمد باشند، ماهانه کمک معیشت معادل حداقل حقوق کارکنان دولت پرداخت کند.

د- بنیاد شهید و امور ایثارگران مکلف است از محل اعتبارات خود موضوع ردیف 131600 جدول شماره(7)‌ این قانون با تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد و یا مراجع قانونی ذی‌ربط حسب مورد به والدین و همسران شهدا که به دلیل کهولت سن و یا بیماری صعب‌العلاج نیاز به نگهداری دارند در صورتی که در میان خانواده، فرد یا افرادی از آنها نگاه‌داری کنند، نسبت به پرداخت حق نگاه‌داری به میزان سی‌درصد (30%) حداقل حقوق کارکنان دولت اقدام کند.

هـ- دولت مکلف است بخشی از خدمات دارویی و درمانی بیماران نازایی را مشمول بیمه پایه سلامت قرار داده و بخشی از هزینه دارویی بیماران متابولیک همانند بیماران خاص محاسبه و از محل جدول شماره (7) ردیفهای 23-129000 و 25-129000 پرداخت نماید.

و- در راستای اجرای ماده (62) قانون الحاق برخی مواد به قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت (2) دولت و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف به تأمین تسهیلات لازم برای هدف قانون مبنی بر تأمین مسکن یکصدهزار نفر بوده و یارانه تسهیلات از منابع موجود در این قانون از ردیف 131600 جدول شماره (7) تأمین می‌گردد.

1- ایثارگرانی که در سنوات گذشته از تسهیلات ارزان‌قیمت تا سقف یکصد و پنجاه میلیون (150.000.000)ریال بهره‌مند شده و تا پایان سال 1394 تسویه نموده‌اند، می‌توانند به‌شرط خرید یا ساخت مسکن جدید از تسهیلات مسکن ارزان‌قیمت ایثارگری قانون بودجه سال 1396 بهره‌مند شوند.

2- بنیاد شهید و امور ایثارگران می‌تواند تعداد پنج‌هزار فقره وام مسکن از محل سهمیه سال 1396 را مجدداً برای ایثارگرانی که در سنوات قبل از این تسهیلات استفاده نموده‌اند ولی هم‌اکنون در زمینه مسکن دارای مشکلات اساسی و حاد بوده و فاقد مسکن باشند تخصیص داده و بدون رعایت سایر ضوابط برای ساخت یا خرید مسکن معرفی نماید.

 

تبصره 18-

الف- به دولت اجازه داده می‌شود برای مردمی‌شدن اقتصاد، حداکثرسازی مشارکت اقتصادی، بهره‌گیری مؤثر از ظرفیت‌های عظیم جمعیت فعال کشور (جوانان، زنان و دانش‌آموختگان دانشگاهی) و برای بهره‌برداری مؤثر از مزیت‌های نسبی و رقابتی مناطق در پهنه سرزمینی ایران اسلامی(با اولویت مناطق روستایی و عشایری و محروم) نسبت به برنامه‌ریزی و سیاستگذاری مناسب برای ایجاد فرصتهای شغلی جدید و پایدار در منطقه و شناسایی استعدادها و قابلیت‌های مناطق، از طریق حمایت‌های نهادی، اعتباری، آموزشی و اجرائی، اقدامات زیر را براساس سیاست‌های مصوب شورای‌ عالی اشتغال انجام دهد:

1- تدوین و ارائه اولویت‌های سرمایه‌گذاری به تفکیک رشته فعالیت‌ها تا سطح شهرستان توسط دستگاههای اجرائی با همکاری بخش خصوصی و تعاونی با توجه به قابلیت‌ها و محدودیت‌های محیطی و اقتصادی منطقه و  تحلیل پویای(دینامیک) کسب و کار، بازار عوامل و اشتغال، بازار محصول و زیرساخت‌های موجود

2- ظرفیت‌سازی برای مشارکت فعال و مؤثر جامعه هدف توسط دستگاه اجرائی

3- تسهیل‌گری و ظرفیت‌سازی نهادی در مناطق روستایی و گروههای هدف و احیاء و توسعه کشاورزی در مناطق مرزی و نقاط محروم کشور

4-  اطلاع‌رسانی شفاف مشوقهای مالی، حمایتی مستمر و فراگیر هر یک از دستگاههای اجرائی

5-  ایجاد رونق در بخش ساختمان و خدمات عمومی

6- اولویت تخصیص مشوقهای مالی به طرح(پروژه)‌ها، به ترتیب برای ایجاد و توسعه بنگاههای کوچک، متوسط و صنایع دستی

ب- یارانه سود تسهیلات سرمایه‌گذاری و اشتغال موضوع بند (الف) این تبصره، از محل اعتبار ردیف شماره 118- 550000  جدول شماره (9) این قانون تأمین می‌شود.

حداکثر بیست‌درصد(20%) اعتبار این ردیف به تعاونی‌هایی اختصاص می‌یابد که حداقل هفت عضو فارغ‌التحصیل دانشگاهی بیکار داشته باشند.

آیین‌نامه اجرائی بندهای (الف) و (ب) این تبصره شامل نوع و شکل حمایت‌ها، میزان و مناطق مورد شمول، میزان تسهیلات، افراد حقیقی و حقوقی مشمول بر اساس پیشنهاد سازمان برنامه و بودجه کشور و با همکاری دستگاههای اجرائی ذی‌ربط حداکثر تا یک‌ماه پس از تصویب این قانون تهیه می‌شود و به‌تصویب هیأت‌وزیران می‌رسد.

ج-

1- به شرکتهای تابعه وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اجازه داده می‌شود با تأیید وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات تا مبلغ یک‌هزار و چهارصدمیلیارد (1.400.000.000.000) ریال از محل منابع داخلی خود و برای کمک به سرمایه‌گذاری‌های خطرپذیر، ایجاد کارور (اپراتور)های ارائه‌کننده خدمات الکترونیکی در کلیه بخشها، حمایت از طرح(پروژه)‌های توسعه‌ای اشتغال‌آفرین و یا صادرات کالا و خدمات در این بخش توسط بخشهای خصوصی و تعاونی به صورت وجوه اداره‌شده براساس آیین‌نامه‌ای که به پیشنهاد مشترک وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه شده و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد، اختصاص دهند و مابه‌التفاوت نرخ سود را از محل آن پرداخت نمایند.

2- به وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات اجازه داده می‌شود ازطریق سازمان‌های توسعه‌ای وشرکتهای تابعه خود نسبت به مشارکت خصوصی- عمومی داخلی و خارجی به‌منظور انجام طرح(پروژه)‌های دولت الکترونیک و توسعه خدمات الکترونیکی اقدام نماید. منابع مورد نیاز جهت سرمایه‌گذاری بخش دولتی از محل اعتبارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات و منابع داخلی شرکتهای تابعه با تأیید سازمان برنامه و بودجه کشور تأمین می‌شود.

 

تبصره 19-

الف- به دولت اجازه داده می‌شود به منظور تسهیل تأمین مالی طرحهای تملک دارایی‌های سرمایه‌ای دارای توجیه اقتصادی و مالی با اولویت طرحهای نیمه‌تمام نسبت به جلب و انعقاد قرارداد سرمایه‌گذاری و مشارکت با بخش خصوصی اقدام و به‌شرح زیر منابع مالی مورد نیاز را تأمین نماید:

1- حداقل بیست درصد(20%) از محل آورده طرف مشارکت که متناسب با پیشرفت طرح پرداخت می‌شود.

2- بیست و پنج درصد(25%) از محل اعتبارات طرحهای تملک دارایی‌های سرمایه‌ای پیش‌بینی‌شده همان طرح یا سرجمع اعتبارات همان فصل تعهد و در مواعد مشخص نزد بانکهای عامل تودیع می‌شود.

3- مابقی منابع مورد نیاز از محل منابع داخلی بانکها تأمین می‌شود.

4- بانکهای عامل وجوه تودیعی دولت را با منابع خود تلفیق کرده و در قالب قرارداد با طرف مشارکت، به صورت تسهیلات بانکی با نرخ سود ترجیحی به طرحهای یادشده، متناسب با پیشرفت فیزیکی آنها پس از تأیید دستگاه اجرائی ذی‌ربط پرداخت می‌کنند.

5- دولت مجاز است به منظور تسهیل أخذ تسهیلات توسط بخش خصوصی برای تأمین مالی این طرحها، نسبت به ارائه تضامین لازم از جمله خرید حداقلی از خدمات دوران بهره‌برداری از طرف مشارکت، موافقت با ترهین اموال محل اجرای طرح یا از طریق مندرج در قانون تسهیل اعطای تسهیلات بانکی مصوب 5/4/1386 اقدام نماید.

6- بانکهایی که این منابع در آنها توزیع می‌گردد مکلفند قراردادهای مشارکت از قبیل خرید تضمینی کالاها و خدمات تولیدشده بخش غیردولتی منعقدشده با طرف دولتی را به عنوان تضمین‌های قابل قبول برای اعطای تسهیلات بانکی به بخش خصوصی بپذیرند. بازپرداخت اقساط مربوط به تسهیلات اعطائی از سوی بانکهای عامل از طریق درآمدهای طرح صورت می‌گیرد در صورت عدم پرداخت اقساط توسط بخش خصوصی، بانک جایگزین آن در قرارداد شده و درآمدهای طرح را در قبال اقساط تسهیلات، تا زمان تسویه کامل دریافت می‌نماید.

7- مدت زمان لازم برای دوره سرمایه‌گذاری تا بهره‌برداری از طرحها، حداکثر دوسال، دوره تنفس حداکثر یک‌سال و دوره بازپرداخت تسهیلات اعطائی با احتساب مجموع دوره سرمایه‌گذاری، بهره‌برداری و تنفس حداکثر ده‌سال تعیین می‌گردد.

آیین‌نامه اجرائی این بند و اجزاء آن توسط سازمان برنامه و بودجه کشور، وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی تهیه می‌شود و حداکثر ظرف مدت یک‌ماه پس از تصویب این قانون به‌تصویب هیأت‌وزیران می‌رسد.

ب- به منظور توسعه مشارکت مردمی و استفاده بیشتر از ظرفیت بخش غیردولتی در امور تصدی‌گری درمان، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است در سال 1396 تا ده‌درصد(10%) از فعالیت‌های خود را که در بخش دولتی انجام می‌شود بر اساس سازوکارهای پیش‌بینی‌شده در قانون مدیریت خدمات کشوری واگذار کند.

آیین‌نامه اجرائی این بند شامل امتیازات و تسهیلات در نظر گرفته‌شده برای بخش غیردولتی داوطلب و نحوه نظارت بر این نوع فعالیت‌ها و شاخصهای کمی و کیفی که باید مورد رعایت بخش غیردولتی مجری قرار گیرد توسط سازمان‌های «برنامه و بودجه کشور» و «اداری و استخدامی کشور» با هماهنگی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تهیه می‌شود و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

ج- دولت از طریق خزانه‌داری کل کشور، مکلف است ماهانه معادل یک‌درصد (1%) از یک‌دوازدهم (112 ) هزینه بانکها، مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت و شرکتهای دولتی سودده مندرج در پیوست شماره(33) این قانون را تا مبلغ سی‌وهفت هزار و یکصد میلیارد (37.100.000.000.000)ریال از حسابهای آنها برداشت و به حساب درآمد عمومی نزد خزانه‌داری کل کشور موضوع ردیف 130425 جدول شماره(5) این قانون واریز نماید.

د- به منظور بسترسازی عملی برای بهبود مدیریت طرحها و تغییر از الگوهای سنتی به روشهای نوین مانند «مشارکت عمومی و خصوصی» یا «واگذاری به بخش خصوصی»:

1- سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است ظرف مدت یک‌ماه از تصویب این قانون، بازار الکترونیک طرحهای عمرانی و سرمایه‌گذاری زیرساختی را ایجاد نماید و ظرف مدت مذکور پنجاه تا یکصد طرح(پروژه)‌ مستقل دارای حداکثر امکان بهره‌گیری از روشهای مزبور را به‌عنوان نمونه، در پایگاه مذکور معرفی و اطلاعات پایه‌ آنها را به‌صورت عمومی منتشر کند. این طرح(پروژه)‌ها باید حداقل از پنج فصل بودجه‌ای مختلف و به لحاظ ابعاد مالی شامل میزان متنوعی از سرمایه مورد نیاز باشند.

1-1- حداقل اطلاعات پایه عبارت است از گزارش توجیهی، شرایط و مفروضات مشارکت یا واگذاری و فهرست دارایی‌های مشهود و نامشهود اطلاعات این طرح(پروژه)‌ها باید جامع و به‌روز باشد تا امکان ارائه پیشنهاد را برای عموم داوطلبان فراهم کند.

2-1- سازمان موظف است روشها و شرایط قراردادی، کلیه مقررات تضمینات طرفین و دیگر مقررات مربوط و نیز چهارچوب‌های نظارتی متناسب با انواع طرح(پروژه)‌ را نیز در همین پایگاه منتشر کند. هرگونه تغییر و تفسیر مقررات نیز، فقط در صورتی معتبر است که در این پایگاه منتشر شده باشد. هرگونه حذف و تغییر اطلاعات در این پایگاه نیز باید قابل مشاهده و قابل پیگیری بعدی باشد.

2- در هر مورد که نیاز به تکمیل یا به‌روزرسانی اطلاعات و گزارش توجیهی (از حیث فنی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی) یا ارزیابی دارایی‌های هر یک از این طرح(پروژه)‌ها یا بررسی و ارزیابی پیشنهادهای داوطلبان باشد، سازمان مجاز است مستقل از دستگاه اجرائی طرح، اقداماتی مانند خرید خدمات مشاوره، انعقاد قرارداد و پرداخت حق‌الزحمه از محل اعتبارات آن طرح (پروژه)‌ را به انجام رساند.

3- تمامی مراحل فرآیند تشکیل قراردادهای موضوع این تبصره باید به‌صورت رقابتی، پیش‌بینی‌پذیر، شفاف در بستر پایگاه اطلاع‌رسانی بند(1) همراه پاسخگویی و با قابلیت رسیدگی به اعتراضات صورت گیرد.

4- تمامی مراحل گردآوری و تکمیل اطلاعات، تدوین معیارها، اسناد مناقصه و فرآیند ارجاع کار، ارزیابی، رقابت و انتخاب شریک یا برنده و دیگر اقدامات باید علاوه بر اطلاع‌رسانی، به‌طور کامل مستندسازی شود. این مستندات به همراه گزارش شناسایی چالش‌ها و فرصتهای درونی و محیطی هر طرح(پروژه)‌ از جمله شناسایی تمامی قوانین و مقررات مزاحم یا مورد نیاز و نظرات دستگاههای نظارتی و گزارش دقیق اجرای این تبصره هر سه‌ماه یکبار به کمیسیون‌های عمران و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس ارائه می‌شود.

 

تبصره 20- در سال 1396 دولت موظف است در اجرای بند (ب) ماده (17) قانون برنامه ششم توسعه با همکاری  سایر قوا اقدامات زیر را انجام دهد:

 الف- دستگاههایی که دارای اجازه قانونی برای دریافت سود سپرده هستند، درآمد حاصل از سود سپرده آنها به عنوان درآمد اختصاصی محسوب می‌گردد و مکلفند درآمد حاصله از این محل را به حساب درآمد اختصاصی موضوع ردیف 160120 تا مبلغ سه هزار میلیارد (3.000.000.000.000)ریال نزد خزانه‌داری کل واریز و متناسب با سهم واریزی خود از محل ردیف 7-1025000 دریافت نمایند.

تخلف از حکم این بند، تصرف در وجوه و اموال دولتی محسوب می‌شود و مجازات‌های مالی ماده (598) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب 2/3/1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی برای آنان اعمال می‌شود. موارد مأذون از طرف مقام معظم رهبری از شمول این بند مستثنی هستند.

ب- دستگاههای موضوع بند (ب) ماده (17) قانون برنامه ششم توسعه موظفند تمامی اقدامات مربوط به دریافت و پرداخت حسابهای درآمدی و هزینه‌ای خود را از طریق خزانه و تحت نظارت دیوان محاسبات انجام دهند. وصول کلیه منابع و هزینه‌کرد تمامی مصارف باید بر مبنای احکام قانونی باشد. هرگونه اقدام مغایر، تصرف در اموال عمومی است و مشمول مجازات‌های مالی ماده (598) کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی (تعزیرات و مجازات‌های بازدارنده) مصوب 2/3/1375 با اصلاحات و الحاقات بعدی است. این بند نافی انجام وظیفه دیوان محاسبات کشور که در این قانون و سایر قوانین به این دیوان محول شده است، نمی‌باشد.

ج- تمامی دستگاههای اجرائی خارج از شمول قانون محاسبات عمومی کشور که دارای درآمد می‌باشند، موظفند تمامی اقدامات مالی خود را از طریق حسابهای مفتوح‌شده در خزانه‌داری کل کشور انجام و اظهار نمایند. وزارت امور اقتصادی و دارایی ضمن بررسی اظهارنامه‌ها و أخذ مالیات متعلقه از طریق سازمان ذی‌ربط خود، موظف است نسبت به صحت رعایت قوانین و مقررات در کسب منابع و انجام مصارف(هزینه‌ها) در این دستگاهها (به‌استثنای بخش خصوصی و تعاونی) اطمینان حاصل و در صورت مشاهده هرگونه جرم یا تخلف حسب مورد به دستگاههای ذی‌صلاح گزارش نماید. وزارتخانه مذکور مکلف است گزارش عملکرد فوق را سالانه به سازمان برنامه و بودجه کشور ارائه نماید.

آیین‌نامه اجرائی این بند توسط وزارتخانه‌های امور اقتصادی و دارایی، دادگستری، کشور و سازمان برنامه و بودجه کشور تهیه می‌شود و حداکثر ظرف مدت دو ماه پس از ابلاغ این قانون به تصویب هیأت دولت می‌رسد.

د- مهلت اجرای آزمایشی قانون مدیریت خدمات کشوری با کلیه اصلاحات آن تا پایان سال 1396 تمدید می‌شود.

 

تبصره 21-

الف- حکم مندرج در بند(د) تبصره(1)، حکم مندرج در تبصره(5) و حکم مندرج در بند (ب) تبصره (15) در طول اجرای قانون بودجه سال 1396 کل‌کشور، بر بند (الف) ماده (6) قانون برنامه ششم توسعه حاکم است.

ب- حکم مندرج در بند (هـ) تبصره (4)‌ در طول اجرای قانون بودجه سال 1396 کل‌کشور، بر بند (خ) ماده (16) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور و حکم ماده (16) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه کشور بر حکم بند (ز) تبصره (6) این قانون، حاکم می‌باشد.

ج- حکم مندرج در بند (ح) تبصره(6)، حکم مندرج در بندهای (ب) و (ج) تبصره (11) در طول اجرای قانون بودجه سال 1396 کل‌کشور بر ماده (118) قانون برنامه ششم توسعه حاکم است.

د- حکم مندرج در بند (الف) تبصره(7) در طول اجرای قانون بودجه سال 1396 کل‌کشور بر بند (پ) ماده (43) قانون برنامه ششم توسعه در بخش حساب ویژه حاکم است.

هـ- حکم مندرج در بند (د) تبصره (9) در طول اجرای قانون بودجه سال 1396 کل‌کشور بر ماده (64) قانون برنامه ششم توسعه حاکم است.

و- حکم ذیل جدول (17) قانون بودجه سال 1394 کل کشور برای سال 1396 تنفیذ می‌گردد.

ز- در بندهای (الف) و (ب) تبصره (20) در طول اجرای قانون بودجه سال 1396 کل کشور در موارد مغایرت حکم ماده (1) قانون احکام دائمی برنامه‌های توسعه حاکم است.

تبصره 22- آیین‌نامه‌های اجرائی مورد نیاز این قانون حداکثر ظرف مدت سه‌ماه پس از تصویب آن تهیه می‌شود و  به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.

تبصره 23- کلیه احکام مندرج در این قانون صرفاً مربوط به سال 1396 است.

ظرفیت‌های مالی پیش‌بینی شده جهت استفاده از بازار سرمایه در لایحه بودجه سال ۱۳۹۶

مبالغ به میلیارد ریال

قانون فوق مشتمل بر ماده‌واحده و بیست و سه تبصره در جلسه علنی روز سه‌شنبه مورخ بیست و چهارم اسفندماه یکهزار و سیصد و نود و پنج مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 25/12/1395 به تأیید شورای نگهبان رسید.

 علی لاریجانی- رییس مجلس شورای اسلامی

swot

از استعدادها و فرصت‌هایتان نهایت استفاده را ببرید. نقاط ضعف و قوتتان چیست؟

برای بالا بردن میزان احتمال موفقیت‌هایتان در زندگی باید بیشترین استفادهٔ ممکن را از استعدادهایتان ببرید. اگر به نقاط ضعفتان واقف باشید با مشکلات کمتری روبرو خواهید شد. مدیرت این ضعف‌ها موجب می‌شود در کاری که انجام می‌دهید تا آنجا که امکان دارد از این ضعف‌ها دور باشید.

پرسش اصلی آن است که چگونه می‌توان این نقاط ضعف و قوت را شناخت و فرصت‌ها و تهدیدهای ناشی از آن را تحلیل کرد!؟ تحلیل سوات تکنیکی مؤثر برای این کار محسوب می‌شود.

آن چه از سوات تکنیکی قوی ساخته است، آن است که می‌تواند فرصت‌هایی که به چشم نمی‌آیند را پررنگ کند و در نتیجه با شناسایی نقاط ضعف و با مدیریت و حذف تهدیدهای سر راه به پیشرفت ما کمک کند.

در چارچوب تحلیلی سوات با شناختی که از خودمان به دست می‌آوریم تمایزی اساسی بین خود و دوستان و هم گروهانمان قائل می‌شویم؛ و از آن پس با بسط و گسترش توانایی‌ها و استعدادهای تخصصی لازم برای کارمان دست به پیشرفتی قابل ملاحظه خواهیم زد.

شیوهٔ استفاده از این تکنیک.
برای اجرای تحلیل سوات کار برگی باز کنید [کاربرگ تحلیل شخصی سوات] و پرسش‌های زیر را در آن پاسخ دهید:
نقاط قوت:

    • چه برتری‌هایی نسبت به دیگران داری؟ (به عنوان نمونه: مهارت، گواهینامه، تحصیلات یا ارتباطات…)
    • چه کاری را بهتر از بقیه انجام می‌دهی؟
    • چه منابعی در اختیار داری؟
    • اطرافیانت (به ویژه رییست) چه نقاط قوتی در تو سراغ دارند؟
    • بیشتر در مورد کدام یک از دستاوردهایت احساس غرور می‌کنی؟
    • چه ارزشهای منحصر به فردی در درونت داری؟
    • آیا بخشی از یک شبکه هستی؟ یا عضوی از یک گروه که البته هیچ کس دیگری از اطرافیانت در آن عضو نیست! اگر این طور است توضیح دهید که چه افراد مهم و معروفی در آن گروه عضوند!؟

این سؤال‌ها را از دیدگاه خودتان و اطرافیانتان جواب دهید و لطفاً در انجام آن فروتنی و خجالت را کنار بگذارید و کاملاً بی طرف باشید.
اگر انجام این کار برایتان سخت است لیستی از خصوصیات شخصیتان تهیه کنید که مطمئناً برخی از آن‌ها نقاط قوتتان هستند.

[message_box title=”پیشنهاد” color=”red”]

به توانایی‌ها و نقاط قوتت در ارتباط با اطرافیانت فکر کن! مثلاً اگر ریاضیدان خوبی هستی و افراد اطرافت هم در این رشته قوی هستند این یک نقطهٔ قوت نیست بلکه یک ضرورت است!

[/message_box]

نقاط ضعف:

    • در مورد انجام چه کارهایی اعتماد به نفس لازم را نداری و لذا ترجیح می‌دهی انجامشان ندهی!؟
    • اطرافیانت چه نقاط ضعفی در تو سراغ دارند؟
    • آیا در مورد تحصیلات و مهارت‌هایی که کسب کرده ای کاملاً مستقل و مطمئن هستی؟اگر نه در کدام یک ضعف‌هایی احساس می‌کنی؟
    • چه عادات منفی‌ای داری؟ (به عنوان مثال: تأخیر، شلختگی، عصبی مزاج، اضطراب…)
    • آیا ویژگی‌های شخصیتی‌ای داری که موجب پسرفت در کارت می‌شود؟ (مثلاً باید هر چند وقت یک‌بار جلسه ای را اداره کنی اما از سخنرانی در جمع وحشت داری!)

این لیست را نیز از نقطه نظری درونی و شخصی و نیز از دید دیگران پر کن. آیا اطرافیان ضعف‌هایی می‌بینند که خودت از وجودشان آگاه نیستی؟ آیا همکارانت همواره در حال گوشزد مسائل اصلی هستند؟ واقع بین باش! قورباغه را قورت بده!

فرصت‌ها:

    • از چه تکنولوژی جدیدی می‌توانی استفاده کنی؟ آیا می‌توانی از دیگران کمک بگیری؟ از طریق اینترنت چطور؟
    • آیا کسب و کارت رو به رشد است؟ چگونه می‌توانی از وضعیت بازار به نفع خودت سود ببری؟
    • آیا راهکار، پیشنهاد یا توصیه خوبی داری؟
    • چه شیوهٔ مدیریتی‌ای برای ادارهٔ شرکتت در پیش خواهی گرفت؟ چگونه کسب سود می‌کنی؟
    • یکی از رقبایت از عهدهٔ کاری بر نمی‌آید؟ آیا می‌توانی از فرصت استفاده کنی؟
    • آیا در کسب و کارت نیازها و کمبودهایی داری؟
    • آیا مشتری یا خریدار ناراضی‌ای در مخاطبانت هست؟ آیا راه حلی برای رفع مشکل داری؟

آنچه در ادامه می‌آید فرصت‌های مفیدی هستند که می‌توانی از آن‌ها استفاده کنی.

    • شرکت در همایش‌ها، کلاس‌های درسی و افزایش یادگیری.
    • همکاری قصد دارد پروژه ای بزرگ را به انجام برساند ببین آیا می‌توانی مسئولیتی بر عهده بگیری و از این طریق بر تجربیاتت بیفزایی!
    • شرکت در پروژه ای جدید که باعث می‌شود مهارت‌های جدید بیاموزی مانند سخنرانی در جمع یا ارتباطات بین‌المللی.
    • گسترش کار یک شرکت و افتتاح شعب مختلف، آیا مهارت ویژه ای (مثلاً تسلط بر یک زبان خارجی) برای اعلام آمادگی داری.

به توانایی‌هایت نگاه کن! آیا می‌توانی با کمک آن‌ها فرصت‌هایت را بارور کنی!؟ ضعف‌هایت را بررسی کن و ببین آیا می‌توانی با رفع این ضعف‌ها به پیشرفتت سرعت دهی؟

تهدیدها:

    • با چه موانعی در محل کارت روبرو هستی؟
    • آیا برای انجام پروژه ای با همکارانت در رقابت هستی؟
    • آیا شغلت (نیاز بازار) در حال تغییر است؟
    • آیا تغییرات فن آوری مدرن جایگاهت را در معرض خطر قرار داده؟
    • آیا ضعف‌هایت موجب ایجاد تهدیداتی در سر راهت شده است؟

اجرای این تحلیل اغلب اطلاعاتی کلیدی بدست می‌دهد. اطلاعاتی نظیر نیازهایی که باید رفع شود و مشکلاتی که باید کشف شود.

نمونه تحلیل شخصی سوات

ارزیابی شخصی سوات چگونه است؟ به نمونهٔ زیر در مورد یک مدیر بازرگانی دقت کنید.

نقاط قوت:

    • بسیار خلاق هستم، می‌توانم اغلب مشتری‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهم.
    • با اعضای تیم بازرگانی یا مشتریان به خوبی ارتباط برقرار می‌کنم.
    • می‌توانم با پرسیدن چند سؤال کوچک ولی اصلی بهترین پیشنهادات را برای مشتریان داشته باشم.
    • در پیروزی و موفقیت برندهای جدید نقش عمده دارم.

نقاط ضعف:

    • در انجام کارها عجله می‌کنم و فقط می‌خواهم از لیست کارهایم کاسته شود. در نتیجه در بیشتر مواقع کیفیت نتایجی که بدست می‌آورم مناسب نیست.
    • به دلیل مشکل بالا بیشتر مواقع احساس استرس و اضطراب ناشی از کار زیاد دارم.
    • وقتی ایده ای نو را به مشتریان معرفی می‌کنم عصبی می‌شوم و این ترس از سخنرانی در جمع گاهی نتیجهٔ کارم را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

فرصت‌ها:

    • یکی از رقبای اصلی‌ام به رفتار نامناسب با مشتریان کوچکش مشهور شده است.
    • در ماه آینده در کنفرانس بزرگی در رابطه با بازرگانی شرکت خواهم کرد در این همایش با افراد مهمی آشنا خواهم شد و همچنین می‌توانم در سمینارهای آموزشی دیگر نیز شرکت کنم.
    • مدیر هنری ما به زودی به مرخصی زایمان خواهد رفت. انجام وظایف او در این مدت می‌تواند فرصتی باشد برای پیشرفت شغلی من.

تهدیدها:

    • یکی از همکارانم در سخنرانی از من بهتر است، در گرفتن کرسی مدیریت هنری شرکت شدیداً با من رقابت می‌کند.
    • به علت کمبود نیروی کار در شرکت اغلب بیش از حد کار می‌کنم و این مسئله تأثیر منفی‌ای در خلاقیت و کارایی‌ام دارد.
    • شرایط بد اقتصادی امروز موجب کندی رشد صنعت بازاریابی شده است. بسیاری از کارخانه‌ها تعدیل نیرو کرده‌اند. شرکت ما نیز در پی کاهش بیشتر هزینه‌هاست.

پس از اجرای این تحلیل کارمند مذکور توانست در مورد گرفتن جای مدیر هنری با همکارش صحبت کند. آن‌ها به این نتیجه رسیدند که می‌توانند به اتفاق یکدیگر از پس این وظیفه برآیند. یکی از آن‌ها ایده پرداز و دیگری سخنران قابلی ست. آن‌ها با استفاده از توانایی‌هایی که داشتند توانستند در کنار هم به این کار بپردازند. در این شرایط آن‌ها حتی توانستند خدمات بهتری به مشتریان کوچکشان ارائه کنند؛ و این دقیقاً مقابله با ضعفی بود که رقیب آن‌ها داشت.

نکات کلیدی
چارچوب تحلیلی سوات قالبی است برای تحلیل نقاط ضعف، قوت، فرصت‌ها و تهدیدهایی که با آن‌ها روبرو می‌شویم. نتایج کمک می‌کند بر نقاط قوتت تمرکز کنی، ضعف‌هایت را کاهش دهی و نهایت استفاده را از فرصت‌های پیش رویت ببری.
اگر می‌خواهید تحلیل سوات را برای بهبود زندگی و کارتان به کار برید به مطالب منتشر شده قبلی دگرش در خصوص آرزوها و انتخاب‌هایمان  در زندگی نگاهی بینداز و آن‌ها را مطالعه کن. [ ۱۲ انتخاب آینده ساز برای همه] – [پرواز قوها و آرزوهای ما انسان‌ها] – [ عمر کوتاه ما و ۲۰ مورد تحمل ناپذیر]. این مطالب موارد مهم و اساسی را گوشزد می‌کند و باعث می‌شود بتوانی هدف گذاری‌هایی برای رسیدن به موفقیت در زندگی‌ات انجام دهی.

واژه گروه حمل و نقل

گروه

 واژهتعریف واژهدستگاه پیشنهاد دهنده
راه، حمل و نقل آژانس حمل و نقل آژانس حمل و نقل، مؤسسه‌اي است كه در مقابل دريافت كارمزد ترتيب حمل بار و يا مسافر را فراهم مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل آژانس مسافرتي (هوايي) آژانس مسافرتی، موسسه‌اي است كه با دريافت مجوز از مراجع قانوني ذي­ربط براي فروش بليط شركت‌هاي حمل ونقل هوایی به فعالیت می­پردازد. برخی از موسسه­های مذکور ممکن است علاوه بر فروش بلیط شرکت‌های حمل و نقل هوایی در زمینه تشكيل تورهای مسافرتي­ زميني یا آبي نیز فعاليت ‌كنند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل اتاقدار اتاقدار، نوعي بارگير ثابت است كه داراي ديواره و كف پوشيده بوده و به منظور حمل بارهايي مانند: كالاهاي بسته‌بندي شده ، محصولات كشاورزي، دام و ... مورد استفاده قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل انبار انبار، مكان يا محوطه محصوري است كه تمام يا قسمتي از آن براي نگهداري كالا در نظر گرفته شده است. انبارها برحسب نوع ساختمان (سرباز، سرپوشيده و ...) نوع بهره‌برداري (اختصاصي و عمومي)، نوع تجهيزات (مكانيزه، سردخانه، سيلو، انبارغله، مخزن و ...) و ساير ويژگي‌ها تقسيم‌بندي مي شوند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل اجاره انبار اجاره انبار، اجاره تمام يا قسمتي از محوطه انبار به منظور نگهداري كالا است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل انبار گمركي انباري را كه كالاهاي مشمول انجام تشريفات گمركي در آن نگهداري شود انبار گمركي گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل انبارداري انبارداري، فعاليتي اقتصادي است كه براي اداره امور انبار انجام مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل اسكله سازه دريايي است كه براي تأمين تكيه‌گاه واحدهاي شناور به منظور انجام خدمات بندري، تخليه و بارگيري، مهار نمودن واحدهاي شناور، ايجاد ارتباط بين واحدهاي شناور و بارانداز احداث مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل اضافه بار اضافه بار، ميزان باري است كه بيش از ظرفيت مجاز وسيله نقليه موتوري حمل شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل اضافه‌بار مسافر هوايي اضافه بار مسافر هوايي، وزن باري است كه مسافر هوايي اضافه بر مقدار مجاز مجاني، همراه دارد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل انتظار نوبت مجموع زماني كه كشتي در لنگرگاه در انتظار عمليات (تخليه و بارگيري) صرف مي‌كند؛ انتظار نوبت ناميده مي‌شود كه واحد سنجش آن روز است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل انتقال كالا از يك وسيله حمل به يك وسيله حمل ديگر روش گمركي كه به موجب آن كالا تحت نظارت گمرك از يك وسيله حمل و نقل ورودي به يك وسيله حمل و نقل خروجي در حوزه يك دفتر گمركي توأم براي ورود و صدور، انتقال داده مي‌شود، انتقال كالا از يك وسيله حمل به يك وسيله حمل ديگر (ترانس شيپمنت) ناميده مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ايستگاه‌هاي هواشناسي اقليم شناسي ايستگاه‌هاي هواشناسي اقليم شناسي، ايستگاه‌هايي هستند كه در آن‌ها اندازه‌گيري فاكتورهاي اقليمي به طور همزمان و استاندارد براساس ضوابط و به منظور مطالعات اقليمي انجام و ثبت و ضبط مي‌شود. اين ايستگاه ها برحسب موارد استفاده و وضعيت ادواتي داراي انواع مختلفي به شرح زير مي‌باشند: اصلی، تکمیلی، معمولی، خودکار و براي مقاصد خاص وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ايستگاه‌هاي هواشناسي جو بالا ايستگاه‌هاي هواشناسي جو بالا، ايستگاه‌هايي هستند كه به طور همزمان حداقل دو نوبت در شبانه‌روز براساس ضوابط و مقررات جهاني هواشناسي، پروفيل عمودي از جو (از قبيل: فشار، دما، رطوبت و سمت و سرعت باد) را تهيه و اندازه‌گيري نموده و به شبكه مخابرات ملي و جهاني ارسال مي‌دارند. اين دستگاه‌ها برحسب پارامتر مورد اندازه‌گيري به دو نوع به شرح زير تقسيم مي‌شوند:ايستگاه‌هاي جو بالاي اصلي يا خودكار و ايستگاه‌هاي جو بالاي پايليت بالن وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ايستگاه‌هاي هواشناسي دريايي ايستگاه‌هاي هواشناسی دريايي،مانندايستگاه‌هاي سينوپتيك اصلي هستند مضافاً به اينكه در آن‌ها پارامترهاي دريايي نيز تهيه و توسط شكل كلي - كد فرم - در شبكه مخابراتي دريايي گزارش مي‌شود. اين ايستگاه ها برحسب محل نصب و نوع ادوات و مورد استفاده، داراي انواع مختلفي به شرح زير مي‌باشد: ساحلي، جزيره‌اي، سكوهاي ثابت، پوئي يا ايستگاه‌هاي خودكار هواشناسي دريايي ثابت و شناور، جذر و مد سنج ،موج نگار ،كشتي‌هاي مخصوص و داوطلب اندازه‌گيري هواشناسي وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ايستگاه پروازي به فرودگاهي اطلاق مي‌شود كه به طور معمول مورد استفاده پروازهاي يك شركت هواپيمايي قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ايستگاه تشكيلاتي راه‌آهن نوعي ايستگاه راه‌آهن است كه به تناسب جمعيت و موقعيت صنعتي و اقتصادي منطقه، حتي‌الامكان در مجاورت شهر احداث شده است. اين نوع ايستگاه‌ها براي تنظيم و تشكيل قطارها، مجموعه‌اي از فعاليت‌هاي دپو، پست بازديد، ساير تأسيسات فني راه‌آهن، پياده و سوار شدن مسافر و هم‌چنين تخليه و بارگيري مورد استفاده قرار مي‌‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ايستگاه غير تشكيلاتي راه‌آهن نوعي ايستگاه راه‌آهن براي قبول حركت، تلاقي و سبقت قطارها و ساير وسايل نقليه راه‌آهن است كه پياده و سوار شدن مسافر، قبول و تحويل بار و توشه نيز در آن ممكن است انجام پذيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ايستگاه وسيله نقليه عمومي مسافري ايستگاه وسيله نقليه عمومي مسافري، محل مشخصي است كه وسيله نقليه عمومي در مسير حركت خود، براي پياده و يا سواركردن مسافر، مدت كوتاهي در آن توقف مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بار هوايي بارهاي بارنامه‌اي به جز بار همراه مسافر است كه توسط هواپيما جا به جا مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بارشماري عمليات كنترل و شمارش كالاهاي بارگيري يا تخليه شده در اسكله، پايانه‌بار، گمركات و ... را بارشماري گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بارگير بارگير، قسمتي ثابت يا غيرثابت از وسيله نقليه باري است كه بار، داخل يا روي آن قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بارگير ثابت بارگير ثابت، بارگيري است كه قابل جدا شدن از قسمت كشنده وسيله نقليه باري نباشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بارگير غير ثابت بارگير غير ثابت، بارگيري است كه قابل جدا شدن از قسمت كشنده وسيله نقليه باري باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بارنامه بارنامه، برگ بهاداري است كه مشخصات بار، وسيله نقليه موتوري و راننده در آن نوشته مي‌شود و به منظور حمل و نقل بار، در اختيار شركت‌ها و مؤسسات حمل و نقل بار قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بازسازي خط راه‌آهن عبارت از تعويض كامل روسازي خط (ريل، تراورس و بالاست) و اصلاح و ترميم زيرسازي خط مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل باند فرودگاه منطقه مستطيل شكلي واقع در فرودگاه است که براي نشست و برخاست هواپيما در نظر گرفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل برج مراقبت واحدي است در نزديكي و محدوده فرودگاه که به منظور ارائه خدمات كنترل ترافيك هوايي ايجاد شده است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بزرگراه (راه اصلي چهار خطه) راهي است حداقل با چهار خط كه مسير رفت و برگشت آن به طور فيزيكي از يكديگر مجزا و تقاطع‌هاي آن مي‌تواند به صورت هم سطح باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بغلدار چادري بغلدار چادري، نوعي بارگير غير ثابت با ديواره كوتاه و ميله‌هاي محافظ است كه توسط چادر پوشيده شده و عموماً براي حمل كالاهاي بسته‌بندي شده به كار مي‌رود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بندر عبـارت از فضاي گسترده‌اي از آب شامل حوضچـه‌هاي اصلـي و فـرعـي آرام، اسكلـه‌ها، تأسيسات، تجهيزات و ساختمان‌هاي جنبي واقع در خشكي براي تردد شناورها به منظور انجام عمليات مورد نياز است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بندر تجاري بندري است كه در آن صرفاً عمليات مربوط به تخليه و بارگيري كالاي تجاري انجام شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بندر چند منظوره بندر چند منظوره، به بندري گفته مي‌شود كه در آن انواع فعاليت‌ها اعم از تجاري، مسافري و صيادي صورت مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بندر نظامي بندر نظامي، به بندري گفته مي‌شود كه صرفاً مورد استفاده واحدهاي شناور نظامي براي انجام خدمات مورد نياز مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بوژي بوژي، نوعي بارگير غير ثابت با تعداد محورهاي متغير و سيستم هيدروليكي توزيع نيرو است كه براي حمل بارهاي بسيار سنگين و غيرقابل تفكيك به كار مي‌رود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بونكر بونكر، نوعي بارگير فلزي استوانه‌اي شكل مجهز به موتور تخليه بار است كه براي حمل كالاهاي فله‌اي مانند گندم، سيمان، ملاس چغندر و ... به كار مي‌رود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل بهسازي خط راه‌آهن عبارت از سرند و تفكيك بالاست، تعويض ادوات معيوب روسازي خط، جوش درز ريل جزيي و ترميم و تقويت خاكريز مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پاره سفر پاره سفر، بخشي از سفر است كه متضمن تغيير حالت مسافر يا بار از پياده به سواره يا بالعكس، و يا تغيير نوع وسيله سفر مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پايانه بار پايانه بار، محلي است به منظور ساماندهي امور حمل و نقل بار و ارائه خدمات مورد نيـاز رانندگان وسايل نقليه عمومي باري، حذف تردد وسايل نقليه باري سنگين از معابر شهري و كاهش آلودگي محيط زيست كه در حاشيه شهرها و مراكز مهم توليد و جذب بار احداث شده و داراي كليه تأسيسات و امكانات براي ارائه خدمات وابسته به حمل و نقل بار از قبيل سالن اعلام بار، مؤسسات و شركت‌هاي حمل و نقل بار، رستوران، مسجد، استراحت‌گاه رانندگان، تعميرگاه، پاركينگ و ساير خدمات لازم مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پايانه مسافر درون ‌شهري پايانه مسافر درون‌شهري، محلي است در پايان چند مسير حمل و نقل عمومي مسافر درون‌شهري كه به منظور توقف وسايل حمل و نقل عمومي مسافر و پياده و سوار كردن آنان مورد استفاده قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پايانه مسافر برون ‌شهري پايانه مسافر برون‌ شهري، محلي است به منظور ساماندهي امور حمل و نقل مسافر برون‌شهري و ارائه خدمات مورد نياز رانندگان، مسافران و وسايل نقليه عمومي مسافري، حذف تردد وسايل نقليه عمومي مسافري در معابر شهري و كاهش آلودگي محيط زيست، كه در حاشيه شهرها ايجاد مي‌شود و داراي امكانات و خدمات وابسته به حمل و نقل مسافر از قبيل مؤسسات و شركت‌هاي حمل و نقل مسافر، رستوران، مسجد، استراحت‌گاه رانندگان، پاركينگ و ساير خدمات لازم مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پايانه هوايي پايانه هوايي، محلي در فرودگاه براي خروج مسافر و بار، كنترل نوع و ميزان بار و بليت مسافران هوايي است كه براي تسهيل در انجام اين امور معمولاً از تسهيلات ويژه‌اي برخوردار است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پرواز حركت يك هواپيما از يك فرودگاه به فرودگاه ديگر كه تحت يك شماره بوده و مي‌تواند شامل يك يا چند مرحله باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پرواز ابطال شده پرواز برنامه‌اي را كه انجام نشود، پرواز ابطال شده گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پرواز برنامه‌اي پروازي است كه براساس جدول زمان‌بندي شده و به طور مرتب يا متناوب، در مسيري معين براي استفاده عموم انجام مي‌شود. پروازهاي اضافي كه به علت كثرت حمل و نقل هوايي علاوه بر پروازهاي برنامه‌اي انجام مي‌شود نيز به عنوان پرواز برنامه‌اي در نظر گرفته مي‌شوند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پرواز بين‌المللي پرواز بين‌المللي، مرحله‌اي از پرواز است كه حداقل يكي از دو سر آن خارج از كشوري است كه شركت حمل و نقل هوايي بهره‌بردار، در آن به ثبت رسيده است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پرواز داخلي پرواز متعلق به شرکت هواپیمایی داخلی است که مبدا و مقصد پرواز فوق در داخل كشور باشد حتی اگر در مسير پرواز مرزهاي كشور را قطع كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پرواز عبوري به پروازی گفته مي‌شود كه با استفاده از خدمات كنترل ترافيك هوايي كشور و با كسب اجازه قبلي، بدون توقف از فضاي كشور عبور کند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل پل معبري است كه براي عبور راه از روي رودخانه، دره، ريل راه‌آهن و يا جاده ساخته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل تردد وسيله نقليه تردد وسيله نقليه، عبارت است از تعداد وسيله نقليه‌اي كه طي مدت زماني معين از يك مقطع مشخص راه (درون شهري يا برون شهري) عبور مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل تن كيلومتر بار حمل شده واحد سنجش جا به جايي بار است كه بيانگر حمل يك تن بار در يك كيلومتر مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل تن كيلومتر حمل شده حاصلضرب وزن مسافر، بار و پست حمل شده (برحسب تن) در مسافت طي شده (برحسب كيلومتر) در هر مرحله پرواز را تن كيلومتر حمل شده گويند. در محاسبات وزن مسافر هوايي با بار همراه 90 كيلوگرم در نظر گرفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل تن كيلومتر عرضه شده حاصل‌ضرب ظرفيت وزني هواپيما (برحسب تن) در فاصله طي شده (برحسب كيلومتر) در هر مرحله پرواز را تن كيلومتر عرضه شده گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل توشه راه‌آهن باري كه براساس مقررات راه‌آهن، امكان جا به جايي آن در واگن مسافري نباشد و در واگني ويژه به همين نام توسط قطارهاي مسافري حمل شود، توشه راه‌آهن ناميده مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل توشه هوايي توشه هوايي، بار همراه مسافر است كه بدون صدور بارنامه در قسمت بار همان هواپيماي مسافر به مقصد معيني حمل مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل تونل معبري است كه در داخل كوه و يا زمين به منظور تامين ارتباط دو بخش راه احداث مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل حريم راه بستري است متقارن بعد از جسم راه تا فاصله مشخصي از محور (آكس) راه كه با توجه به نوع راه متفاوت و برابر ضوابط و مقررات به تملك وزارت راه و ترابري در مي‌آيد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل حق انبارداري حق انبارداري يا حق نگهداري، دريافتي كارگاه بابت انبارداري و نگهداري كالاهاي ديگران است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل حق سردخانه داري حق سردخانه داري، مبلغي است كه در مقابل انجام خدمات (نگهداري كالا در سردخانه) يا به عنوان اجاره سالن، از مشتري (صاحب كالا يا اجاره كننده سالن) دريافت مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل حق‌العمل كار كشتي نماينده منتخب صاحب كشتي براي رسيدگي به امور كشتي و رزرو كالا را حق‌العمل كار كشتي (شيپ بروكر) گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل حمل و نقل برون شهري حمل و نقل برون شهري، مجموعه فعاليت‌هاي حمل و نقلي است كه مبدأ سفر يا مقصد سفر يا هر دو آن‌ها خارج از حريم استحفاظي يك شهر قرار دارد. حريم استحفاظي شهرها، طبق قوانين و مقررات موضوعه به تصويب مراجع ذي‌صلاح رسيده است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل حمل و نقل بين‌المللي حمل و نقل بين‌المللي، مجموعه فعاليت‌هاي حمل و نقلي است كه مبدأ يا مقصد سفرهاي آن خارج از كشور باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل حمل و نقل درون شهري حمل و نقل درون شهري، مجموعه فعاليت‌هاي حمل و نقلي است كه مبدأ و مقصد سفرهاي آن در حريم استحفاظي يك شهر قرار دارد. حريم استحفاظي شهرها، طبق قوانين و مقررات موضوعه به تصويب مراجع ذي‌صلاح رسيده است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خدمات هندلينگ در حمل و نقل هوايي خدمات هندلينگ در حمل و نقل هوايي، مشتمل است بر خدمات رساني در توقف گاه (هندلينگ رمپ، مانند: سوخت، غذا، نظافت و ...)، ارائه خدمات فني در فرودگاه (سرويس هندلينگ) به وسايل نقليه موتوري هوايي و نيز جا به جايي بار و يا مسافر (هندلينگ بار و يا مسافر) از پايانه به وسايل نقليه مذكور و به عكس وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خدمات هوانوردي خدماتي (مانند خدمات نشست و برخاست هواپيما، ناوبري مسير، پاركينگ هواپيما، روشنايي و نور، هندلينگ) است كه براي هر پرواز ارائه مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خط اصلي راه‌آهن خطي است كه ايستگاه‌هاي راه‌آهن را به يكديگر متصل مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خط راه‌آهن مسيري براي تردد وسايل نقليه ريلي به منظور جا به جايي بار و يا مسافر است كه به دو نوع اصلي و فرعي تقسيم مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خط فرعي راه‌آهن خطوط غيراصلي، شامل خطوط صنعتي - تجاري و مانوري به عنوان خطوط فرعي شناخته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خط مانوري راه‌آهن خطي است كه در ايستگاه‌هاي تشكيلاتي راه‌آهن براي تنظيم و تفكيك قطارها (مانور) احداث شده است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خط هوايي خط هوايي، مسير هوايي داراي مبدأ و مقصد است كه به منظور ايجاد درآمد، مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل خطوط صنعتي - تجاري راه‌آهن خطوطي هستند كه بنابر تقاضاي مؤسسات دولتي، صنعتي، زراعي و بازرگاني از خطوط داخلي ايستگاه راه‌آهن منشعب و به خطوط داخلي مؤسسات متقاضي متصل مي‌شوند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل دپش عبارت از يك يا چند كيسه پلمپ شده حاوي مرسولات پستي است كه در يك نوبت، از يك مبدا به يك مقصد ارسال مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل درزين درزين، وسيله نقليه ريلي داراي نيروي كشش است كه براي انجام پاره‌اي از امور جاري راه‌آهن و جا به جايي كاركنان آن، به صورت منفرد به كار گرفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل دستگاه ناوبري فرودگاه دستگاهي است كه كمك هاي لازم را به صورت خودکار براي انجام عمليات هدايت و كنترل نشست و برخاست هواپيما به خلبان ارائه مي‌دهد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل دفتر مرزي دفتر مرزي سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور، واحدي است كه در مرزهاي جاده‌اي بين‌المللي كشور به منظور صدور پروانه‌هاي تردد وسايل نقليه خارجي در قلمرو كشور، احداث مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل دوبه (بارج) دوبه (بارج)، شناور بزرگ تر از قايق هاي معمولي و بدون موتور است كه به وسيله يدك كش كشيده مي‌شود و براي بارگيري يا تخليه كشتي‌هايي كه نمي‌توانند در كنار اسكله پهلو بگيرند و نيز ساير امور خدماتي مانند سوخت رساني، آب رساني و ... مورد استفاده قرار مي‌گيرند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل دوبه كاري عمليات تخليه بار و بارگيري بر روي دوبه (بارج) را دوبه كاري گويند وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه آهن شهري راه آهن شهري، سامانه (سيستم) حمل و نقل عمومي زميني ريلي درون‌شهري است براي حمل مسافر، كه با نيروي برق حركت مي‌كند. وسايل نقليه آن عبارت است ازمترو، تراموا، قطار سبك شهري و . . . وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه اصلي عريض راهي است با عرض كلي 13 تا 30/13 متر كه عرض سواره رو آسفالته آن 30/7 متر و عرض شانه‌هاي آن 85/2× 2 متر تا 3×2 متر باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه اصلي معمولي راهي است با عرض كلي 11 تا 30/11 متر كه عرض سواره رو آسفالته آن 30/7 و عرض شانه‌هاي آن 85/1× 2 متر تا 2×2 متر باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه دسترسي آسفالته راه دسترسي آسفالته، راهي است كه مسير آن بر نوارهاي (پيست‌هاي) خاكي و شني قديمي منطبق بوده، كه به تدريج با عمليات راهداري به محورهايي با نقش اصلي و فرعي تبديل شده است، ولي از لحاظ مشخصات هندسي و ساختماني به هيچ عنوان بر تعاريف راه اصلي عريض، راه اصلي معمولي، راه فرعي عريض و راه فرعي درجه يك (معمولي)، منطبق نمي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه دسترسي خاكي راه دسترسي خاكي، راهي است كه حاصل ادامه و استمرار عمل راهداري (شن‌ريزي و گريدر زني) و بعضاً عمليات پل‌سازي بر روي نوارهاي (پيست‌هاي) خاكي و مالرو قديمي بوده و به هر حال ارتباط نقاط روستايي يا شهري را تأمين مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه روستايي به راهي اطلاق مي‌شود كه ارتباط مراكز توليد روستايي و اتصال آن به راه‌هاي فرعي و اصلي كشور را برقرار كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه فرعي درجه دو راهي است با عرض كلي 7 متر كه عرض سواره‌روي 5/5 متري آن به صورت آسفالته يا شني مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه فرعي درجه يك (معمولي) راهي است با عرض كلي 8 متر كه عرض سواره‌روي 5/6 متري آن به صورت آسفالته يا شني مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راه فرعي عريض راهي است با عرض كلي 9 متر كه عرض سواره‌روي 7 متري آن به صورت آسفالته يا شني بوده و داراي دو شانه يك متري شني مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راهدارخانه مكاني براي استقرار عوامل و ماشين‌آلات مورد نياز راهداري و تيم‌هاي امداد رساني است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل راهداري مجموعه عملیاتی است که بر روی یک راه و ابنیه فنی،تاسیسات،تجهیزات و حریم مربوطه آن انجام می شود تا وضع راه مطابق زمان ساخت حفظ شده و یا ارتقای وضعیت دهد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل رمپ رمپ، راهي است كه در محل تقاطع‌هاي غير همسطح، از يك مسير منشعب و به مسير ديگر متصل مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل روزهاي در دسترس بودن هواپيما كليه روزهايي را گويند كه هواپيما قابل استفاده و در تملك شركت هواپيمايي مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل روزهاي زمين‌گير شدن هواپيما روزهايي كه هواپيما قادر به ارائه پرواز (درآمدزا و غيردرآمدزا) نباشد را روزهاي زمين‌گير شدن هواپيما گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل روگذر روگذر، عبارت است از تقاطع‌هاي غير همسطح كه مانند پل ساخته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل سالن نگهداري كالاهاي بالاي صفر سالن نگهداري كالاهاي بالاي صفر، سالني است كه بتوان درجه حرارت آن را در صفر درجه سانتي‌گراد و بالاتر از آن كنترل كرده و كالاهاي مخصوص بالاي صفر را نگهداري كرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل سفر سفر، جا به جايي يكطرفه انسان، بار يا وسيله نقليه (پر يا خالي) است از مبدأ به مقصد براي منظور معين. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل سواره رو بخشي از راه است كه منحصراً به عبور وسايل نقليه اختصاص دارد و از يك يا چند خط عبور تشكيل مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل سورچارج هزينه‌هاي پيش‌بيني نشده و غيرمعمول را سورچارج گويند كه كرايه را مستقيماً تحت تأثير خود قرار مي‌دهد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل سيلو سيلو، نوعي محل ذخيره سازي به صورت افقي يا عمودي است، داراي ساخت بتني يا فلزي، كه براي نگهداري محصولات يا مواد دانه‌اي يا پودري به صورت فله، مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل شانه راه قسمتي از جاده است چسبيده به سواره رو كه به منظور فراهم نمودن جا برای توقف اضطراري وسايل نقليه در نظر گرفته شده و مي‌تواند شني يا آسفالته باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل شبكه پروازي كليه مسيرهايي كه در آن پرواز انجام مي‌شود را شبكه پروازي گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل شركت تعاوني حمل و نقل شركتي است كه بر اساس قانون بخش تعاوني با عضويت اشخاص حقيقي و حقوقي غير دولتي جهت فعاليت در امور حمل و نقل بار، مسافر يا هر دو در اشكال زميني،‌ دريايي، هوايي و ريلي تشكيل و ثبت مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل شركت هواپيمايي داخلي شركتي است كه در ایران به ثبت رسيده و اكثريت سهام آن متعلق به اتباع ايراني بوده و مركز فعاليت آن در ايران باشد و پس از تاييد شوراي‌عالي هواپيمايي كشوري (به منظور انطباق با مصالح كشور و احتياجات جامعه) و طبق مقررات هواپيمايي كشوري به حمل و نقل هوايي بار و مسافر مبادرت ورزد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل شناور هر نوع وسيله نقليه آبي را شناور گويند شناورها را مي‌توان بسته به نوع و نحوه كاربري آن‌ها طبقه‌بندي كرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل صندلي عرضه شده تعداد صندلي ارائه شده براي فروش در مسيرهاي مختلف هوايي را صندلي عرضه شده گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل صندلي كيلومتر عرضه شده حاصل‌ضرب تعداد صندلي عرضه شده در طول مسافت طي شده (برحسب كيلومتر) در هر مرحله پرواز را گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ضريب اشغال صندلي تعداد مسافر هوايي حمل شده تقسيم بر تعداد صندلي عرضه شده، ضرب در عدد صد را ضريب اشغال صندلي گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ضريب ظرفيت وزني نسبت تن كيلومتر حمل شده در هر مرحله پرواز به تن كيلومتر عرضه شده در همان مرحله پرواز را ضريب ظرفيت وزني گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت اسمي انبار ظرفیت انبار که می­تواند در شرایط مطلوب­، کالا در خود ذخیره کند وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت اسمي سردخانه ظرفيت اسمي سردخانه، وزن متوسط مقدار متعارف كالاي قابل نگهداري در سردخانه است كه در طرح اوليه احداث سردخانه مدنظر بوده و ظرفيت سردخانه يا سالن به آن معروف مي‌باشد و برحسب تن بيان مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت ايستاي انبار عبارت است از میزان ظرفیت اسمی هر واحد انبار بر حسب تن وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت بارگيري كشتي عبارت از حداكثر وزن قابل بارگيري يك كشتي كه مجموع وزن كالا، آذوقه، سوخت، خدمه و مسافر كشتي است. واحد ظرفيت بارگيري كشتي، تن مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت پوياي انبار عبارت است از میزان قدرت تخلیه و بارگیری ماشین آلات در یک واحد انبار بر حسب تن وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت حمل بار ظرفيت حمل بار، عبارت است از ظرفيت بارگير وسيله نقليه موتوري باري كه توسط كارخانه سازنده تعيين شده و در كارت شناسايي وسيله نقليه برحسب تن نوشته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت حمل كشتي عبارت است از حداکثر وزن قابل بارگیری یک کشتی که مجموع وزن کالا، آذوقه، سوخت، خدمه و مسافر کشتی است. واحد ظرفیت بارگیری کشتی، تن می‌باشد وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت خالص كشتي عبارت از ظرفيت ناخالص كشتي منهاي فضاي مربوط به موتورخانه و خدمه مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت ناخالص كشتي عبارت از حجم تمام فضاهاي موجود در كشتي كه شامل انبارهاي كالا، كليه مخازن مربوط به سوخت، آب، آذوقه، موتورخانه، فضاهاي مورد نياز براي مسافرين، خدمه و فضاهاي بالاي عرشه كه قابليت بارگيري بر روي آن‌ها وجود دارد. اين ظرفيت برحسب فوت مكعب محاسبه مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ظرفيت سردخانه ظرفيت سردخانه، معادل وزني حداكثر مقدار كالاي متعارف است كه در سردخانه قابل نگهداري مي‌باشد و برابر است با مجموع ظرفيت وزني سالن‌هاي سرد آن سردخانه. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل عرض راه فاصله منتهااليه شانه راست تا منتهااليه شانه چپ راه را عرض راه گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل عوارض فرودگاهي مسافر داخلي درصدي از قيمت فروش بليط مسافرين پروازهاي داخلي كه از طرف مقامات كشوري براي شركت‌هاي هواپيمايي منظور مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل فرودگاه هر نوع ساختمان، تاسيسات و تجهيزات روي خشكي يا آب كه تمام يا قسمتي از آن به منظور ورود، خروج و تردد هواپيما مورد استفاده واقع ‌شود را فرودگاه گویند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل فرودگاه بين‌المللي فرودگـاهي که داراي تسهيلات گمركي، قـرنطينـه، كنترل رواديــد و گـذرن‍‍ـامه است و پروازهاي داخلي و بين‌المللي به منظور نشست و برخاست از مکان فوق استفاده مي‌كنند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل فرودگاه نظامي فرودگاه نظامي، فرودگاهي است كه صرفاً مورد استفاده (نشست و برخاست) هواپيماهاي نظامي قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل قطار مجموعه يك يا چند لكوموتيو متصل به هم و يا متصل به يك يا چند واگن را كه كاركنان مربوطه آن را تحويل گرفته و به علايم و تجهيزات مجهز شده باشد، قطار گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كابوتاژ عبارت از حمل كالا از يك بندر به بندر ديگر كشور كه توسط وسيله نقليه آبي انجام شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كارگزاري حمل و نقل بار كارگزاري حمل و نقل بار (فورواردينگ)، در حمل و نقل زميني غيرريلي به عملياتي گفته مي‌شود كه در آن شركت‌ها و مؤسسات حمل و نقل بار صرفاً نقش واسطه بين صاحب بار و حمل‌كننده را ايفا مي‌كنند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كارگومانيفست صورت ريز كالاهاي بارگيري شده در وسايل حمل و نقل عمومي بار را كه نمايانگر اطلاعات مربوط به كالا مي‌باشد، كارگومانيفست گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كانال داخلي كانال داخلي، عبارت است از مسير تردد واحدهاي شناور كه از انتهاي كانال دسترسي شروع شده و تا حوضچه بندر ادامه پيدا مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كانال دسترسي كانال دسترسي، به مسير تردد واحدهاي شناور از دهانه ورودي آب‌هاي بندر تا ابتداي كانال داخلي يا دهانه موج شكن گفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كانتينر محفظه‌اي است معمولاً فلزي و به شكل مكعب مستطيل براي تسهيل حمل كالا كه در صورت لزوم پلمپ شده در اختيار حمل كننده قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي به هر شناوري كه معمولاً از جنس فلز بوده، داراي موتور باشد و ظرفيت ناخالص آن بيش از پانصد تن باشد كشتي گفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي بدون خط سير منظم (ترامپ) كشتي باري كه در مسير منظمي فعاليت نمي‌كند و محموله را طبق توافق با صاحب بار از هر مبدأ به هر مقصد حمل نمايد، كشتي ترامپ ناميده مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي تانكر كشتي تانكر، كشتي‌اي است كه براي حمل مواد مايع (نفتي و غيرنفتي) به كار گرفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي حمل كالاهاي عمومي كشتي حمل كالاهاي عمومي، عبارت است از هر نوع كشتي كه قادر به حمل كالاهاي متنوع نظير انواع ماشين‌آلات، كالاهاي بسته‌بندي شده، آهن‌آلات و ... باشد. اين نوع كشتي معمولاً داراي دو عرشه مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي داراي خط سير منظم كشتي‌اي كه در مسيري منظم و بين بنادر مشخص شده اقدام به حمل بار و يا مسافر نمايد، كشتي داراي خط سير منظم (لاينر) ناميده مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي غيرفعال كشتي غيرفعال، به كشتي‌اي گفته مي‌شود كه خارج از سرويس دهي حمل و نقل باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي فله بر كشتي فله بر، كشتي تك عرشه‌اي است كه براي حمل كالاي فله خشك مانند گندم، شكر، سنگ‌هاي معدني و ... مورد استفاده قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كشتي كانتينري كشتي كانتينري، كشتي‌اي است كه فقط قابليت حمل كانتينر را دارد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كنارگذر كنارگذر، راهي است كه در كنار شهرها به منظور احتراز از ورود وسايل نقليه عبوري به داخل شهرها احداث مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل كمرشكن كمرشكن، نوعي بارگير غيرثابت به شكل كفي است كه داراي تعداد محور و عرض بيش‌تر از كفي بوده و با ارتفاع سطح بارگيري كمتر نسبت به ديگر بارگيرها، براي حمل بارهاي سنگين و غيرقابل تفكيك به كار مي‌رود وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل گردنه پيچ‌ها يا قوس‌هاي يك قسمت از مسير در يك راه كوهستاني كه در ارتفاعات (با شيب تند) قرار مي‌گيرند را گردنه مي‌گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل گواهي‌نامه خاص پروازي گواهي‌نامه‌ صادره از سوي مراجع ذي­صلاح كه مجوزی جهت انجام خدمات معين هوانوردي و پروازي در زمان مشخص است را گواهی نامه خاص پروازی گویند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل لكوموتيو وسيله نقليه داراي نيروي كشش است كه براي به حركت درآوردن واگن‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد و برحسب نوع انرژي مصرفي (برقي، ديزلي و بخاري) و نوع استفاده (اصلي و مانوري) طبقه‌بندي مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل لكوموتيو اصلي لكوموتيوي است كه براي جا به جايي واگن‌هاي بار و يا مسافر در خطوط اصلي يا خطوط صنعتي - تجاري استفاده مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل لكوموتيو مانوري لكوموتيوي است كه براي تشكيل و تنظيم قطار و تفكيك واگن‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل لنج شناور عموماً كوچك تر از كشتي، از جنس چوب يا فايبرگلاس با نيروي محركه عمدتاً موتوري را لنج گويند. لنج هاي چوبي معمولاً به شيوه سنتي ساخته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل لوپ لوپ، راهي است كه در محل تقاطع‌هاي غير همسطح بين رمپ و تقاطع قرار گرفته و ارتباط راه‌هاي ورودي را از يك مسير به مسير ديگر برقرار مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مبدأ سفر نقطه آغاز سفر را مبدأ سفر مي‌گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مجتمع خدماتي ـ رفاهي و تير پارك مجتمع خدماتي ـ رفاهي و تير پارك، مجموعه‌اي است كه به منظور ارائه خدمات مورد نياز رانندگان، مسافران و وسايل نقليه در محورهاي اصلي و ترانزيتي كشور بنا مي‌شود و در آن خدمات تعميرات، بهداشت، درمان، رستوران، مسجد، استراحت‌گاه، جايگاه‌هاي عرضه سوخت، پاركينگ، و ساير خدمات رفاهي ـ اداري مورد نياز پيش‌بيني شده است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل محموله پستي هوايي به كليه مرسولات پستي اعم از پست نامه و امانات كه به صورت دپش تحويل شركت‌هاي هواپيمايي مي‌شود محموله پستي هوايي مي‌گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل محور وسيله نقليه محور وسيله نقليه، تجهيزاتي است مشتمل بر رابط و چرخ‌هاي متصل به آن. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مخزن‌دار مخزن‌دار، نوعي بارگير استوانه‌اي شكل از جنس فلز يا فايبرگلاس است كه براي حمل مواد شيميايي، مشتقات نفتي و ديگر مايعات به كار مي‌رود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مدت زمان انتظار كشتي اختلاف زمان اعلام پذيرش كشتي جهت پهلوگيري تا زمان پهلوگيري به اسكله را مدت زمان انتظار كشتي گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مدت زمان سرويس كشتي زمان صرف شده براي تخليه و بارگيري كشتي در بندر را مدت زمان سرويس كشتي گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مرحله پرواز برخاستن يك هواپيما تا فرود آن، مرحله پرواز ناميده مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مساحت ساختمان‌ها‌، تاسيسات و تجهيزات فرودگاهي مساحت زيربناي كليه سازه‌هاي ثابت، مسقف و محصوري است كه به منظور خدمات و امور فرودگاهی احداث شده است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسافر مسافر، انسان پياده يا سواره (بجز راننده، هدايت‌كننده و خدمه در وسايل حمل و نقل عمومي) است كه سفر انجام مي‌دهد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسافر داخلي راه‌آهن مسافري است كه از طريق راه‌آهن از نقطه‌اي به نقطه ديگر در داخل كشور جا به جا مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسافر كيلومتر حمل شده حاصل ضرب تعداد مسافر حمل شده در طول مسافت طي شده (بر حسب كيلومتر) در هر مرحله پرواز را گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسافر هوايي مسافر هوايي، فردي (به جز خلبان و خدمه پرواز) است كه با هواپيما سفر ‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسافر هوايي بين‌المللي خروجي مسافر هوایی است كه مبدا پرواز او در داخل و مقصد پرواز وي در خارج از كشور باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسافر هوايي بين‌المللي ورودي مسافر هوایی است كه مبدا پرواز او در خارج و مقصد پرواز وي در داخل كشور باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسافر هوايي داخلي مسافر هوایی است كه مبدا و مقصد پرواز او در داخل كشور باشد حتی اگر مسیر پرواز وی مرزهاي كشور را قطع كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسقف مسقف، نوعي بارگير مكعب مستطيلي شكل فلزي با قابليت جلوگيري از نفوذ باد و باران است كه عمدتاً براي حمل مواد غذايي، دارو، محمولات پستي و ... به كار مي‌رود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسير سفر مسير سفر، مجموعه متوالي راه‌هاي متصل كننده مبدأ به مقصد سفر است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مسير هوايي مسير هوايي، مسيري مشخص است كه هر نوع هواپيما در آن تردد مي‌كند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مقدار بارگيري كشتي محموله­ بارگيري شده بر روي كشتي در واحد زمان است. وزارت صنعت، معدن و تجارت
راه، حمل و نقل مقدار تخليه بار كشتي محموله­ پياده شده از كشتي در واحد زمان است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مقصد سفر نقطه پايان سفر را مقصد سفر مي‌گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل مقطع حادثه‌خيز به محدوده خاصي از طول راه اطلاق مي‌شود كه به دليل مشكلات ناشي از وضعيت هندسي راه، وضعيت فني وسيله نقليه و عوامل انساني (راننده) يا اثر توام بعضي از مشكلات فوق به طور همزمان، تعداد تصادفات در آن مقاطع راه، از حدود تعريف شده در ضوابط فني كشور بيش‌تر باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل موج شكن سازه دريايي است كه به منظور ايجاد پناهگاه و حوضچه آرام براي انجام عمليات شناورها با استفاده از مصالح سنگي، بتني، سپر فولادي و نظاير آن در محدوده ساحل و دريا احداث مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ميانگين سن ناوگان كشتي‌راني عبارت است از تقسیم مجموع سن کشتی‌های ناوگان به تعداد کشتی­های ناوگان وزارت صنعت، معدن و تجارت
راه، حمل و نقل ميدان عوامل پروازي كليه سطوحي مانند باند پرواز و توقفگاه هواپیما كه به منظور نشست و برخاست و تردد هواپيما مورد استفاده واقع مي‌شود را میدان عوامل پروازی گویند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ميزان حمل بار كشتي وزن کالای حمل شده توسط کشتی‌هایی که تحت مالکیت شرکت کشتی‌رانی یا در اجاره آن است. وزارت صنعت، معدن و تجارت
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي به مجموعه‌اي از وسايل نقليه موتوري كه فعاليت آن حمل و نقل بار و يا مسافر باشد، ناوگان حمل و نقل عمومي مي‌گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي آبي به ناوگان حمل و نقل عمومي و همچنين شناورهاي بدون موتوري كه فعاليت آنها حمل و نقل عمومي بار و يا مسافر از طريق آب باشد، ناوگان حمل و نقل عمومي آبي گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي زميني به ناوگان حمل و نقل عمومي كه فعاليت آن حمل و نقل بار و يا مسافر از طريق زمين (ريلي يا غير ريلي) باشد، ناوگان حمل و نقل عمومي زميني مي‌گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي زميني ريلي به ناوگان حمل و نقل عمومي زميني كه فعاليت آن حمل و نقل بار و يا مسافر از طريق راه‌هاي ريلي باشد، ناوگان حمل و نقل عمومي زميني ريلي گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي زميني غير ريلي به ناوگان حمل و نقل عمومي زميني كه فعاليت آن حمل و نقل بار و يا مسافر از طريق راه‌هاي زميني غير ريلي (راه‌هاي درون شهري «معابر» و راه‌هاي برون شهري «جاده‌ها») باشد، ناوگان حمل و نقل عمومي زميني غير ريلي مي‌گويند. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي زميني غير ريلي مسافر ناوگان حمل و نقل عمومي زميني غير ريلي مسافر، به ناوگان حمل و نقلي گفته مي‌شود كه فعاليـت آن صـرفـاً حمـل و نقـل عمومي مسافر از طريق راه‌هاي زميني غير ريلي (راه‌هاي درون شهري «معابر» و راه‌هاي برون شهري «جاده‌ها») است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي زميني غيرريلي بار ناوگان حمل و نقل عمومي زميني غيرريلي بار، به ناوگان حمل و نقلي گفته مي‌شود كه فعاليت آن صرفاً حمل و نقل عمومي بار از طريق راه‌هاي زميني غيرريلي (راه‌هاي درون شهري «معابر» و راه‌هاي برون شهري «جاده‌ها») است. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل ناوگان حمل و نقل عمومي هوايي ناوگان حمل و نقل عمومي است كه فعاليت آن جابجايي بار و يا مسافر از طريق هوا باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل نفر كيلومتر مسافر جا به جا شده واحد سنجش جا به جايي مسافر است كه بيانگر حمل يك نفر مسافر در يك كيلومتر مي‌باشد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل نماينده كشتي نماينده كشتي عبارت است از شركتي كه توسط بهره‌بردار كشتي (صاحب/ اجاره كننده) به منظور انجام امور اداري وي در ارتباط با بندر و دريا، از بين شركت‌هاي محلي انتخاب مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل واگن وسيله نقليه ريلي فاقد نيروي كشش است كه براي جا به جايي بار و يا مسافر و انجام ساير امور مربوط مورد استفاده قرار مي‌گيرد. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل هزينه‌ مسافر كيلومتر پرواز تمام هزينه‌هايي است كه در يك كيلومتر مسير براي يك مسافر هوايي در نظر گرفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل هزينه نفر (مسافر) ساعت پرواز تمام هزينه‌هايي است كه در يك ساعت پرواز براي يك مسافر هوايي در نظر گرفته مي‌شود. وزارت راه و شهرسازي
راه، حمل و نقل هواپيما پهن پيكر هواپيماي ترابري بزرگي را گویند كه داراي كابين داخلي با پهناي مناسب براي استقرار مسافرين است و صندلي‌هاي آن به صورت سه گروه در امتداد هم قرار گرفته و به وسيله دو راهرو از يكديگر جدا مي‌شوند. عرض این هواپیما كمتر از 72/4 متر نیست.

مدل تفکر مولد

مدل تفکر مولد ( Productive Thinking Model ) توسط آقای تیم هارسون ابداع شده است و نام دیگرش این است: thinkx . این مدل دارای 6 مرحله است:

 

گام اول: وضعیت موجود چیست؟
برای مسئله یا فرصت موجود عبارتی را معلوم کنید. سعی کنید موضوع را به طرق گوناگونی بیان کنید. هم چنین اینکه چه عوامل، شرایط و داده هایی در موضوع شبیه هستند و راه حل شبیه چه چیزی باید باشد. برای این گام 5 اقدام باید انجام شود:
1- مسئله چیست؟ لیستی از مشکلات و فرصت ها از مناظر گوناگون را تهیه کنید و در جستجو الگوها و موارد مشابه باشید تا چی به مسئله اصلی ببرید
2- اثرات موضوع چیست؟ در موضوع دقیق شوید و تمام اثراتی که این موضوع بر محیط اطراف دارد را معلوم کنید.
3- چه اطلاعاتی موجود است؟ مجموعه اطلاعات موجود درباره موضوع را با جزئیات مربوطه معلوم و طبقه بندی کنید.
4- چه کسانی ذینفع هستند؟ مجموعه افرادی که به نوعی در موضوع دخیل هستند را فهرست کنید
5- چشم انداز موضوع چیست؟ معلوم کنید اگر موضوع حل شود چه تغییراتی رخ خواهد داد. این کار را می توان در شکل عبارت اگر .... آنگاه ..... انجام دهید (به عنوان مثال : اگر لپ تاپی تهیه کنم، آنگاه تمام مدارکم را در آن ذخیره می کنم و همه جا از آن استفاده می برم.)

گام دوم : وضعیت مطلوب چیست؟
دراین گام تصویری از مسئله در حالتی که حل شده است و یا از فرصت بهره برداری لازم به عمل آمده است، ترسیم می شود. در ان مرحله از تصویرسازی ذهنی برای تصور، کشف و توصیف اینکه وضعیت چگونه خواهد بود اگر مسئله حل شود. برای ترسیم این چشم انداز، اقدام های زیر را انجام دهید:
1- می خواهید راه حل برای شما چه کارهایی را موجب شود؟
2- راه حل چه کارهایی را نباید موجب شود؟
3- چه منابع قابل استفاده ای بوجود خواهد آمد؟
4- چه ارزش هایی آفریده خواهد شد؟
5- محصولات اصلی کدام ها خواهد بود؟

گام سوم: پرسش اصلی چیست؟
در این گام باید چالشی توسط یک پرسش ایجاد شود. برای رسیدن به این پرسش، حداکثر پرسش های ممکن را معلوم کنید و سپس از طریق ترکیب، حذف و در نهایت انتخاب، پرسشی که موجب بیشترین تحریک شود را معلوم کنید.

گام چهارم : ایده یابی
از طریق روش هایی مانند طوفان ذهنی و یا دیگر روش های تولید ایده، لیستی از ایده ها که در واقع پاسخ به پرسش اصلی هستند را بیابید. یکی از این ایده ها (و یا ترکیبی از آنها را) برای گام بعدی انتخاب کنید

گام پنجم : راه حل را شکل دهید
برای قدرت بخشیدن و مستحکم کردن راه حل نهایی، اقدامات زیر را انجام دهید:
1- چه چیزی برای این ایده خوب است؟
2- چه چیزی برای این ایده بد است؟
3- چه چیزی دیگری در مورد ایده به ذهن می رسد؟
4- چگونه می توان آنچه که برای ایده خوب است را تقویت کرد؟
5- چگونه می توان آنچه که برای ایده بد است را بهبود بخشید؟

گام ششم : استفاده از منابع
در نهایت، راه حل باید تبدیل به یک برنامه اجرایی شود. برای انجام این کار می توان اقدامات زیر را انجام داد:
1- تهیه فهرست اقدامات اجرایی
2- معلوم کردن زمان های انجام کار
3- فهرست کردن افرادی که برای انجام کار به آنها نیاز است
4- فهرست کردن اقداماتی که نیاز به جزئیات بیشتری دارند

اصول پایه بسته بندی

اصول پایه در طراحی بسته بندی طراحی بسته بندی را از چهار منظر مختلف می توان بررسی کرد: -         روشی برای حفاظت محتویات بسته -         عامل موثری بر قیمت گذاری محصول -         بازاریابی که ویژگیها, و مزایای محصول را تبلیغ می کند. -         بخشی از خود محصول این مبحث به دو ویژگی آخر می پردازد , در حقیقت جایی که طراحی در راستای افزودن ارزش واقعی مطرح است . البته این به این معنی نیست که طراحی نقشی در بهبود نگهداری کالا یا کمک به بهبود راندمان قیمت ندارد. طراحی بسته بندی در عصر حاضر از عملکردگرایی ساده فراتر رفته است و اکنون یکی از پیچیده ترین و جذاب ترین نمونه های هنر طراحان است . بیشتر محصولات بدون بسته بندی شان بی معنی اند. یک بسته خوب طراحی شده باید ملزومات چرخه زندگی اش را دنبال کند.این چرخه زندگی از زمانی که برای بسته بندی محصولش به کار می رود (خواه با دست انجام شود یا در یک کارخانه) شروع می شود , تا سفرش به فروشگاه , و با رفتنش به محل استفاده ادامه می یابد و سرانجام پس از استفاده با قوانین زیست محیطی سخت رایج روبرو می شود. بسته در هر یک از مراحل زندگی اش مقتضیات متفاوتی دارد: نگهداری محتویات , کمک به فروش آنها و کمک به مصرف کننده در استفاده از محصول . مهم تر از همه, یک بسته باید در زمان خرید جلب توجه کند. هزاران محصول در فروشگاه برای جلب توجه خریدار در رقابت اند وطبق یافته های تحقیقات یک بسته در قفسه یک فروشگاه کمتر از سه ثانیه برای تصاحب این توجه فرصت دارد. این به این معنی نیست که بسته لزوما باید پر و برق یا ساده باشد , بلکه باید با سلایق مشتری همخوان باشد. بیش از ده هزار بسته مختلف اعم از اجناس خوراکی و غیر خوراکی در یک سوپرمارکت معمولی برای انتخاب کردن وجود دارد. بنابراین رقابت برای دیده شدن در میان جمعیت است . یک عامل کلیدی در کمک به شاخص بودن, داشتن نشانه های ساده وقابل تشخیص است . نشانه هایی که حتی بدون نگاه مستقیم به آنها دیده می شوند. این نشانه ها را می توان " ارزشهای بصری" نامید. ابزارهایی وجود دارند. که می توان آنها را برای ایجاد ارزش بصری و در نتیجه بیشتر دیده شدن به کار برد از قبیل فرم , رنگ , تصویر سازی و اسم. اینها فقط چند ترفند هستند که یک طراحی می تواند برای کمک به یک بسته که داد بزند "سلام به من نگاه کنید" استفاده کند . از این گذشته بسته باید مورد بررسی دقیقتر قرار گیرد. در این سطح توجه به سلسله مراتب و قابلیت درک اطلاعات مهم است. اولا و مهم تر از همه , آیا بسته مزیت های کلیدی اش را سریع منتقل می کند, خواه قیمت باشد (این ارزانترین محصول در ویترین است) اشتها آوری باشد(این خیلی خوشمزه است) , یا مزیت های کاربردی مانند اندازه . از این گذشته , طراح باید اطلاعات کمکی مانند دستورات کاربردی با ترکیبات ماده غذایی را در نظر بگیرد. درک صحیح این سلسله مراتب کلید خلق یک بسته بندی مشتری پسند است. اینجا جایی است که رقابت بسیار شدید است و نوآوری ارزشمند. اهمیت بسته بندی در تجارت: خواه شما یک تولید کننده باشید یا یک خرده فروش طراحی بسته بندی باید بعنوان یک سرمایه گذاری دیده شود نه یک هزینه. متاسفانه بسیاری از شرکتها هنوز ابتدا به قیمت طراحی نگاه می کنند تا به ارزش کا. موضوع اصلی اینجا این است که اغلب بسته بندی می تواند به نوعی از ارزش واقعی ذکر شده ختم شود و گذشته از خود محصول , بسته بندی به Brand  تبدیل می شود. با اینکه بسته بندی مظهر Brand می شود . شرکت باید به خاطر داشته باشد که Brand  احتیاج به مراقبت دقیقی دارند. گرچه یک Brand قوی بسته بندی شده می تواند در مقابل فعالیت رقیب برای ساختن علامت تجاری مقاومت کند, اما شاید جالب تر این باشد که یک بسته بندی قوی می تواند وسیله ای برای به دست آوردن سود بالاتر ارائه نماید. اینجا جایی است که رقابت بسیار شدید است و نو آوری ارزشمند خلاصه کلام اینکه طراحی بسته بندی تقریبا همیشه روی سود و زیان شرکت تاثیر دارد. تلقی آن بعنوان یک هزینه و نه چیز دیگری بیشتر از یک روش برای خلق تزیینات , نتیجه گیری نادرستی خواهد بود. تلقی آن بعنوان یک سرمایه گذاری و به کار بردن آن به عنوان یک حربه استراتژیکی اغلب به سود کلان منتبخ می شود. اهمیت بسته بندی برای ضایعات عمومی برای بسیاری از موسسات خدمات عمومی رسیدن به مزایای شیوه های برتر در طراحی بسته بندی مستقیماً مشهود نیست. به طور کلی در بیمارستان و درمانگاه , طراحی بسته بندی درکمک به انتقال تمام اطلاعات ضروری است و مهم بین پزشک , پرستار و بیمار نقش بزرگی دارد. محدوده این پیامها از اطلاعاتی درباره مقدار استعمال دارو تا تصاویر در نظر گرفته شده برای دادن آرامش و اطمینان و تقویت اعتماد به نفس می باشد. بعلاوه , بسته بندی هوشمند می تواند به توزیع دارو و سهولت استفاده برای افراد سالخورده و بیماران نا توان کمک کند. باید به خاطر داشته باشیم بسته بندی رسانه ای است که وارد خانه های ما شده است و چیزی است که شاید آن را بارها در یک دوره طولانی می بینیم. بنابراین می تواند رسانه خوبی برای اطلاع رسانی پیرامون موضوعات بسیاری از پیامهای عمومی مفید بهداشتی درباره تغذیه سالم گرفته تا هشدار درباره استعمال دخانیات باشد. طراحی بسته بندی در دنیای امروز امروزه بسته بندی ها تابع صرفه اقتصادی و سهولت در حمل و نقل می باشند. قیمت , زمان و مکان مناسب تعیین کننده اقتصاد بازار آزاد هستند. بسته بندی های امروزی باید با توجه به استانداردهای بین المللی طراحی و تولید شوند. زیرا باید حداقل سهم قیمت تمام شده در هر واحد تولید (محصول) به بسته بندی تعلق بگیرد, علاوه بر این بسته بندی از نظر خریدار رایگان و جزء منافع او به حساب می آید. در واقع بسته بندی باید دارای ظاهری زیبا بوده , محتویات درونش را حفاظت کند و قابلیت چیدمان در حالت عمده وقرارگیری بر روی پالتهای استاندارد را داشته باشد و در نهایت روی قفسه های فروشگاه ایستایی لازم را داشته باشد. تمامی موارد یاد شده بسیار مهم است اما در نهایت به یک بعد قضیه پرداخته و از احساسات سخنی به میان نیامده است . هر چقدر بیشتر این تصمیم گیری ها وابسته به بازرگانان باشد احتمال موفقیت برای کسب مجوز ابداع و نوآوری کمتر خواهد شد" دنیای امروز از تمام رسانه های موجود مثل تلویزیون و مجلات برای جلب نظر ما و رسیدن به خواسته های ما بهره می گیرد در حالی که خواسته های ما به خود این رسانه ها تبدیل شده و از محصول واقعی دور شده است . یعنی وقتی چیزی را مصرف می کنید در واقع مشغول صرف تصویر یا تصور آن هستید نه خود محصول , با این همه بسته بندی می تواند نقش بسیار مهمی در ایجاد یک میل یا خواسته جدید در مشتری بازی کند . امروزه همه مردم با رسانه های گروهی آشنایی دارند و همه هم می دانند که با توجه به تبلیغات آنهاست که اقدام به خرید می کنند. یک بسته بندی خلاقانه به این خاطر خلاقانه است که الف- یا مردم هرگز آن را ندیده اند ب- و یا به چیزی رسیده اند که به طور غریبی برایشان آشناست اما مدتهاست که آن را ندیده اند هم چنین در دنیای امروز بسته بندی محور شکل دهی سمینارهای بسیاری می باشد. موارد زیر باید در یک بسته بندی رعایت شود: قابل تشخیص بودن- ازآنجا که پول و وقت بسیاری صرف تبلیغ و فروش محصول میگردد لذا قابل تشخیص بودن بسته بندی اصل اولیه آن و بسیار مهم می باشد. بسته بندی باید بتواند به سرعت تاثیر مثبت خود را روی خریدار بگذارد, عمچنین باید برای کسانی که آن را گذرا می بینند و آن افرادی که آن را در آگهی تلویزیون دیده اند , به گونه ای باشد که تصویر آن در ذهن شان باقی بماند بسته بندی های جدید باید به وسیله شکل ظاهرشان , رنگ مواد به کار رفته و نیز علاقه مصرف کننده که قبلا چیزی شبیه به آن را ندیده است به سرعت در بین دیگر بسته بندی ها قابل شناسایی باشد. آگاهی دهنده بودن- هیچ تبلیغ تلویزیونی یا چاپی نمی تواند همانند بسته بندی گویای اطلاعات باشد. اطلاعات مربوط به دستورالعمل استفاده همیشه مسئله مهمی برای طراح به شمار می آید چرا که ضرورتاً باید روی بسته ظاهر و اغلب هم چئد بار تکرار شود. بی واسطه بودن – بسته بندی همراه با اطلاعات مربوطه اش همواره در دسترس مشتری است . درنتیجه این ارتباط بین مشتری و بسته باید بی درنگ صورت پذیرد یکی از رسالات بسته بندی جدید این است که باید محرک یک واکنش سریع بوده و به سرعت پاسخ گوی سئوال آخر مشتری که برای چه کاری آن را برداشته است باشد. بافت دار بودن: به کارگیری موادی که دارای بافت ویژه ای هستند در صورت اجازه دادن بودجه, می تواند بسته بندی را در سطحی بالاتر از رقیبان قرار دهد, حس لامسه یک احساس مهم است که تمام احساسات دیگر را تحریک کرده و تحت تاثیر خود قرار می دهد اما متاسفانه در بیشتر موارد اهمیت لازم به آن داده نمی شود. کابردی بودن: بسته بندی باید در ست همان طور که تبلیغات می گوید عملکرد داشته باشد بسته بندی با استفاده از کارکرد خود باید راه را برای خلاقیت در بسته هموار کند و کارکرد, تقابل مواد و روند طراحی را مشکل می سازد. چه کسی فکرش را می کرد که روزی چیپس و کرم شکلاتی را درون تیوپ های و لفاف های آلومینیومی که در اصل برای زمین پاک کن ها طراحی شده بود بخوریم ؟ قابل اعتماد بودن: امروزه قابل اعتماد بودن به خصوص در مواد غذایی از ابعاد بسیار مهم بسته بندی های استاندارد است. خوشبختانه توسط تحقیقات و آزمایش ها می توان طرح های جدید بسته بندی را جایگزین نمونه های فعلی کرد. البته بعضی وقتها ممکن است نتوانید آنچه را که تولید شده بهبود بخشید, اما سعی در انجام آن لذت بخش است. ازرش های حسی به کارگرفته شده برای خلق یک بسته بندی جدید , نسبت ببه حس بینایی کارآیی بیشتری دارند. بسته بندی می تواند به واسطه مواد و فرایند , موارد ذیل را نیز بیان کند: طعم – شیرین , تند, گوارا, خیلی تند, رسیده بو – معطر , خنک , عجیب و غریب , دلتنگ کننده صدا – لطیف و ملایم , خشن و زمخت , ترکیبی یا بافت دار بساوش- خشک و ترد , سخت , ظریف , جدید , محکم حس های فوق در زمان حاضر به دلیل اینکه اکثر بسته بندی ها یک جور جس را القا می کنند ارضا نشده اند. آنها با هم متحد شده اند تا بر موانع , بازارهای خاص , اهداف رسانه ای و دیگر عبارات این چنینی فائق آیند. لیکن چگونه می توان چنین بسته بندی را تولید کرد؟ اینجا چند نکته کلیدی وجود دارد که اطلاع از آنها به هنگام شروع کار بسته بندی بسیار مهم هستند که ممکن است آن را به عنوان یک بسته بندی جدید ثبت گرداند. مواد / فرآیند اولین نکته برای تحقیق بخشیدن به امر فوق این است که بدانیم علم قدیم, بزرگترین مانع سر راه اکتشاف است , تعامل ما با دنیا بر پایه دانش و اعتقادمان است که بر نحوه قضاوت و توانایی ما چهت فهم دیگر گزینه ها اثر می گذارد. طراحی یک کار خدماتی نیست بلکه یک فرآیند خلاقه بوده و طراح باید این توانایی را در راه های تعقیب کشف یک راه حل , تحت کنترل خود در آورد. مانع دیگر در مسیر آزمایش , خود زنجیره تولید است. در واقع چاپ و بسته بندی , فقط در امر بهبود سطوح خدماتی (نه چیز دیگر) , مانع هر گونه اکتشافی توسط جامعه طراحی گردیده است تولید توسط رونق منابع انسانی و اقتصادی و متعاقباً هزینه رسیدن به طرح مورد نظر است که کنترل می گردد. و به دلیل ناکافی بودن منابع آموزشی, حقیقتاً دو مورد فوق به بیشتر دانشجویان آموزش داده نمی شود. غیر از لیتوگرافی افست, چاپ به عنوان بهترین مورد باقی مانده در دانشگاه ها در نظر گرفته می شود. این بر عهده طراح است که به جمع آوری اطلاعات از این مواد و مراحل بپردازد . در تمام نواحی جغرافیایی شهری در سراسر دنیا , فروشندگان مواد و خدمات را ارائه می دهند اما جالب است بدانید که همیشه کاربرد, کمی با این خدمات چاپی بسیاری وجود دارد که این اختلاف اولین فرصت برای طراحان است . چنانچه بتوانید راه حل های بسته بندی های موجود را از یک گوشه جهان به خود اختصاص دهید و آنها را برای خودتان اقتباس کنید, می توانید این فرصت را تجربه کنید. این به خود اختصاص دادن ممکن است واقعی نباشد اما روش اجرای نحوه استفاده میتواند جدید باشد. همین روش را هم میتوان در مورد اقتباس مواد و فرآیند یک بخش از صنایع و بکارگیری آن در جایی دیگر , اظهار داشت . در زمینه صنعت و پزشکی را ه های غنی و بهره برداری نشده بسیاری از مواد , مراحل و ایده ها وجود دارد که هرگز کشف نشده اند . لازمه این کشف داشتن دانش سطح بالایی از محصول نیست بلکه فقط داشتن یک ذهن پرسشگر کافی است. آزمایش در قالب بسته بندی به خصوص متکی بر شناخت مواد است . همه مواد دارای ویژگی های متفاوتی می باشند که برخی از آنها به شما اجازه دستکاری کردن به مواد را به شکلی که دوست داشته باشید می دهند و برخی هم این اجازه را به شما نمی دهند. یک ورق تخت از یک ماده را نمی توان بدون دردسر و پیچیدگی تا یا خم کرد. پس چه شکل دیگری را می توان به وجود آورد و یا حداقل چگونه می توان یک شکل مشابه ساخت؟ فرض کنیم یک جعبه دارای اضلاع کناری, سرپوش , کف , کلید, سوراخ و در است . بعضی از این قسمت ها نقش مهمی در حفاظت از محتویات دارند. با استفاده از هر ماده ای اجزاء فوق ویژگی های متفاوتی به خود می گیرند. مثلاً در , وقتی از پلاستیک ساخته شود و دارای حجم خاصی شود شبیه یک مجسمه به نظر می رسد که به عنوان قسمت اصلی بسته بندی باید روی تبلیغ آن سرمایه گذاری شود. همچنین فرآیند کار را باید مثل راه های متغیر جداکردن سرپوش جعبه در نظر گرفت . درست است که بگوییم آن , هم تجهیزات کران قیمت نیاز دارد , هم زمان طولانی , اما چنانچه استفاده از ورق تخت یک ماده نظر شما را تامین نکند فرآیندهایی مثل ایجاد خلا , جوشکاری های متفاوت و ما فوق صوت میتوانند اقتصادی به نظر آیند. نکته دیگری که باید در نظر گرفته شود این است که بستهبندی به اندازه محتویات درونش لازم و حیاتی است. بسته بندی کاربردی انواع تیوبهای انعطاف پذیر تیوبهای انعطاف پذیر را می توان از فلز به روش ضربه – اکسترود , از پلاستیک به روش اکسترود و کواکسترود (CO-extrude)و از مواد لایه بندی شده ساخت . هر یک از این روشها تیوبی با خواص کاربردی متفاوت ایجاد می کند. این خواص در جدول 1 – 19 خلاصه شده است عدم برگشت پذیری یعنی قابلیت تخت ماندن تیوب پس از این که محتویات آن خارج شود. برای بسیاری از کاربردهای دارویی از خواص مهم است , در این گونه موارد مکش هوا به درون تیوبی که قسمتی از محتویات آن خارج شده ممکن است به آلودگی محصول منجر شود. خاصیت عدم برگشت پذیری عالی همراه با خاصیت بازدارندگی مطلق , فلزات را مناسبترین ماده برای بسیاری از کاربردهای دارویی ساخته است . تیوبهای لایه بندی شده (لمینیتی) که با یک لایه فویل آلومینیوم ساخته شده اند نیز تقریباً به خوبی فلزات چنین خواصی را از خود نشان می دهند. تیوبهای کواکسترود شده دارای لایه های بازدارنده برای بسیاری از کاربردهای کمتر حساس , خاصیت بازدارندگی کافی را دارند , ولی خاصیت عدم بازگشتی پذیری مناسبی ندارند. با وجود این , در مورد بسیاری از لوازم آرایشی و سایر کاربردهای عمومی , فقدان خاصیت عدم برگشت پذیری به عنوان یک ویژگی مثبت قلمداد می شود , زیرا این امر امکان نمایش کامل مشخصات گرافیکی بسته بندی در طول عمر مخصول را فراهم می آورد. بدنه تیوپهای فلزی و پلاستیکی شکل داده شده به روش افست خشک چاپ می شوند . یکی از محدودیتهای این روش این است که چاپ تمام رنگی (ترکیبی) در آن مشکل است (هر چند غیر ممکن نیست) از این رو بیشتر تزئینات تفکیکی محدود میشود. تیوبهای امینیتی در حالت تخت تخت چاپ قرار می گیرند, به همین دلیل, حداقل از نظر اصول کار , هر روش چاپی تمام رنگی برای آنها امکان پذیر است . در مورد این تیوبها اغلب از روش گراور (gravure) استفاده می شود. (در حال حاضر چاپ فلکسوگرافی نیز در این عرصه بخوبی فعالیت می کند . سرویراستار) شکل بطری مبحثی که در این بخش در خصوص شکل های مختلف بطری می آید عمدتاً با توجه به دبه ها و بطریهای پلاستیکی تنظیم شده است , هر چند توضیحات کلی در خصوص شکل بطری به طور یکسانی در مورد بطریهای شیشه ای نیز مصداق دارد. هنگام طراحی یک بطری یا دبه , اولین ملاحظاتی که باید در نظر گرفته شود ماهیت کالا و چگونگی استفاده یا دسترس مصرف کننده به کالاست , در مواردی که محصول نیمه جامد است (مثل کرم آرایشی , کره بادام زمینی یا مربا) باید آن را با ابزاری از ظرف خارج ساخت. این ابزار ممکن است قاشق , کارد کره , یا در مورد کرمهای آرایشی, انگشت باشد و دسترسی راحت به محصول و برداشتن آن نیازمند این است که ظرف آن دهانه گشاد (جار) بوده و عمقش بیشتز از طول ابزار مورد استفاده نباشد. این ظرف باید فاقد شانه و هرگونه مشخصه شکلی باشد که فضای مرده ایجاد کرده و دسترسی به آن با ابزار سخت باشد. (شکل 19-7). ایده آل این است که این ظرفها دارای دیواره های داخلی صاف و مستقیم و بدون برش باشند. این امر تنها در صورتی قابل پیاده سازی است که دنده حدیده های دربندی , پیرامون بخش خارجی یک سییلندر با دیواره های مستقیم قرار داشته باشد , که نتیجه آن دربندی است که قطر آن از ظرف بیشتر خواهد بود. به دلایل زیبا شناسی , در برخی از طراحیها باید سطح خارجی دربندی و دیواره ظرف کاملاً هم سطح یکدیگر باشند. یکی از راههای رسیدن به این هدف در شکل 19-8 نشان داده شده است . ظرفی که به روش تزریقی قالب ریزی شده است . ظرفی که به روش تزریقی قالب ریزی شده است در واقع کاسه ای با دیواره های هموار برای نگهداری محصول در خود دارد. دنده های دربندی بر روی ظرف قرار دارند. ظرف محصول یک پوسته خارجی است. که سطح هموار لازم برای همخوانی کامل با دربندی را فراهم می کند. در کف پوسته خارجی و بر سطح خارجی ظرف نگهداری محصول سازو کاری تعبیه شده است که با در گیر شدن در یکدیگر باعث قفل شدن ظرف درون پوسته می شود و از چرخیدن ظرف درون پوسته هنگامی که دربندی را می پیچانیم جلوگیری می کند. محصولاتی غلیظی مثل شربتها و سسها تا اندازه ای روان هستند که جریان پیدا کنند . بطری این نوع محصولات باید تا آن جایی که از نظر ظاهری پذیرفتنی است , سوراخ خروجی بزرگ داشته باشد. دیوار ه ها باید هموار بوده و فاقد شانه باشد و با شیب ملایم شبیه قیف به سوراخ خروجی منتهی شود. (شکل 19-9) در مواردی که هزینه های حمل از اهمیت برخوردار است , بطری باید جمع و جور بوده و دارای کوتاه ترین قسمت گلویی باشد . هر چه قطر سوراح خروجی بزرگتر باشد عملیات پرکنی نیز سریعتر و راحت تر انجام می شود . نوع طراحی گلویی بر میزان ارتفاع قابل روئیت محصول پر شده در ظرف تاثیر دارد . یک اختلاف حجم معلوم از محصول پر شده درون بطری , در بطری های با گلویی باریک بیشتر خود را نشان می دهد تا بطریهای با گلویی گشاد (شکل 19-10) ویژگی های کلی طراحی : بطریها را باید با انحناهای باز و نرم طراحی کرد. گوشه های تیز به صورت نقاط تمرکز تنش عمل می کنند و باید از آنها پرهیز کرد. بطریهای با دیواره مستقیم و صاف در مقایسه با بطریهای مشابه که دارای نقشها و انخناهای محیطی یا عمودی هستند مقاونت فیزیکی کمتری دارند. حلقه های محیطی استحکام حلقوی بطری را افزایش می دهد که نتیجه آن مقاومت بیشتر بطری را در برابر تغییر شکل به سمت داخل (قر شدن) یا بیرون زدگی دیواره (شکم کردن) می باشد. نقشهای عمودی در وهله اول باعث افزایش قابلیت تحمل بار بطری در جهت بالا به پایین می شود . بسیاری از بطریها دارای نقش های برجسته یا تزئینی هستند که باعث بهبود خواص فیزیکی و همچنین افزایش زیبایی ظاهری آن می شود. (شکل 19-11) قرشدگی دیواره در یک بطری دایره ای شکل کاملا به چشم می آید به همین دلیل است که از بطری های بیضوی و مکعب مستطیل بیشتر استفاده می شود. به طور مثال , بیشتر بطریهای مواد شوینده ظروف آشپزخانه بیضوی یا مکعب مستطیل هستند. این بطریها اغلب در قسمت میانی باریک می شوند تا نگه داشتن آنها در دستان خیس و لغزنده ساده تر باشد. در حالی که حلقه ها یا شیارهای محیطی , بطری را در جهت شعاعی محکم تر می کنند, ولی آن را در جهت محور عمودی انعطاف پذیر تر یا فنری تر می کنند. این حالت فنری در صورتی که حلفه ها شعاع تیز داشته و عمیق باشند بیشتر می شود. (شکل 19-12). هر چه فنریت در جهت عمودی بیشتر شود, احتمال وقوع لرزشها و ارتعاشات حمل بیشتر شده که نتیجه آن می تواند شرایط شدید لرزش باشد. طرح هایی که درآنها فنریت به طور غیر عادی زیاد است باید بررسی پاسخ فرکانسی و تعیین فرکانسهای طبیعی با استفاده از روشهای آزمون قبل از حمل تحت آزمون قرار گیرند. شانه های تخت که به قسمت انتهایی بطری منتهی می شوند به راحتی تغییر شکل می دهند (شکل 19-12 مثال چپ) و تحت بارگذاری دراز مدت باعث ایجاد شکستگی در محل اتصال قسمت انتهایی به شانه می شوند. شانه های با شیب ملایم و انحناهای نرم باعث توزیع بار یکنواخت می شوند. قسمت تحتانی (پایه) یک بطری تحت بدترین شرایط محیطی نسبت به سایر بخشهای آن قرار دارد. انحناهای نرم و شعاعهای بلند تنشهای داخلی قالبگیری را کاهش داده وشکل توزیع و استحکام ماده را بهبود می بخشد. به طور مشابه , (انحناهای مربوط به پانل برچسب زنی نیز باید دارای فرم و با شعاع بزرگ باشند)(شکل 19-13) دبه های بزرگ دسته دار یک وسیله موثر و کارآمد در جابه جایی حجم های بزرگتر محصولات مایع هستند, از آن جایی که این دبه ها سنگین هستند, استحکام فشردگی در جهت عمودی (از بالا به پایین) در آنها بسیار مهم است . موثرترین روش دستیابی به استحکام فشردگی در جهت عمودی طراحی دبه هایی است که دهانه خروجی آنها را در وسط بوده و دیواره های آنها شیب ملایم داشته باشد. ولی چنین دبه ای از نظر روش بیرون ریختن محتویات آن چندان مطلوب نیست . دبه هایی که دهانه خروجی آن خارج از مرکز قرار دارد (نوع F) متداولتر هستند, ولی هنگامی که روی هم چیده می شوند, تقریباً تمام بار بر یک طرف دبه متمرکز می شود. بهترین طراحی ها آن هایی هستند که دسته را در محلی قرار می دهند که هم سطح با سطح در بندی قرار میگیرند(شکل 19-14) و بدینترتیب باعث می شوند که بار به طور یکنواخت تری بر دیواره های بطری وارد شود. بطری هایی که مرکز جرم آنها در قسمتهای پایینی بطری قرار می گیرد بهترین مشخصات از نظر جابجایی راحت را از خود نشان می دهند. بطریهایی که قسمت بالایی آنها گشادتر از قسمت پایه است هنگام انتقال بر روی تسمه های نقاله در مواردی که گروه بطریها از مقابل یکدیگر عبور می کنند مشکلاتی را در جابه جایی ایجاد می کنند . (شکل 19-15) انحراف عرضی , یکی دیگر از مشکلات محتمل درمرحله جابه جایی است , که در مورد بطری های با مقطع بیضوی باریک بیشتر رخ می دهد. انحراف عرضی باعث روی هم افتادگی بطریها شده و موجب میشود که بین نرده های نقاله گیر کنند یا در حرکت ایجاد مشکل نمایند. قبل از اقدام به طراحی بطری باید نیازمندیهای مربوط به برچسب زنی را در نظر گرفت. در مواردی که سرعتهای بالا در برچسب زنی مهم است سطح مقطع گرد مناسب تر است. در مقایسه , استفاده از برچسبهای Three-Side-Wrap بر روی بطریهای با مقطع مربع در سرعتهای برچسب زنی بالا چندان قابل کنترل نیست. بسیاری از برچسبهای پلاستیکی با خواص شرینک ساخته می شوند و چنان طراحی می شوند که با انحناهای پیچیده نیز قابلیت هم خوانی داشته باشند. در حالی که , کاغذ تنها در یک محور می تواند انحنا پیدا کند و در نتیجه نمی تواند باسطوحی که در دو محور انحنا دارند هم خوانی یابد. برچسبی که مانند شکل 19-16 در شانه بطری قرار میگرد تنها در صورتی به درستی عمل می کند که شانه یک مخروط واقعی با وجوه راست و مستقیم (بدون انحنا) باشد. برچسبهایی که بر روی بطریهای با شانه شیبدار و بدنه مخروطی شکل قرار می گیرند در مرحله جابجایی باسطح سایر بطری ها تماسی پیدا نمی کنند. بطریهایی که دیواره غیرشیبدار و مستقیم دارند . معمولاً دارای پانل تو رفته هستند تا از تماس برچسبهای بطریهای همجوار با یکدیگر و همجنین با دیواره جعبه کارتن در خلال مرحله جابجایی جلوگیری به عمل آید. پنلهای برچسب زنی در بطریهای شکل های 19-10 , 19-11 , 19-14 نشان داده شده است. برجسب زنی که درموقعیتی نصب شده که در تماس مستقیم نقطه به نقطه با بطری مجاور یا ظرف حمل (کارتن) قرار میگرد. در معرض آسیبهای حاصل از سایش می باشد. بسته بندی برای صادرات بسته بندی , لباس یک کالاست و بسته بندی آبروی یک کالاست و بسته بندی زیبا و شکیل موجب علاقه و محرک نیاز و بسته بندی زشت و نامناسب سرکوب کننده تقاضاست . بسته بندی در ارتباط مستقیم با اخلاق و روحیات یک ملت است . بسته بندی کالاهای صادراتی باید به گونه ای طراحی شوند که: " در کشور مقصد, با آداب و فرهنگ رایج مردم آن کشور هماهنگی داشته باشند." یکی از بزرگترین مشکلات در صادرات کالاهای مصرفی , میوه ها , تنقلات , کالاهای بهداشتی و روزمره , مشکل بسته بندی مناسب و همخوان باسلیقه و نیاز مصرف کنندگان در بازار هدف است. بازاریابی دیگر یک دایره با یک شعبه حقیر در ساختار سازمانی شرکتها نیست بلکه در سطح معاونت و مدیرعامل و از حوزه های استراتژیک واحدهای بازرگانی و تولیدی به شمار می رود. بسته بندی یکی از ویژگیهای حساس , مهم و دارای نفوذ بر مصرف کننده است که ضمن ایفای وظیفه حفاظت از کالا, وظیفه اطلاع رسانی معرفی کالا , ارسال پیام و بالاخره ترغیب مصرف کننده بر خرید را انجام می دهد. به کمک بسته بندی می توان کالا را معرفی کرد, ویژگیها یا صفات و کیفیات مورد نظر مصرف کننده را به آگاهی او رساند, مزیتهای کالا را نسبت به دیگر تولیدات نشان داد, در مشتری ایجاد انگیزه کرد, وفاداری مشتریان گذشته را جلب کرد. روی مشتریان گذشته را جلب کرد. روی مشتریان آینده اثر گذار بوده و بالاخره با هزینه ای به مراتب کمتر از هزینه های تبلیغات در رسانه های جمعی , پیامهای لازم را در محل فروش به مشتری برساند. تبلیغات در حمل و فروش یا به کمک بسته بندی و یا به کمک پوستر و دیگر وسایل تبلیغاتی مانند پرچم , تقویم , تابلو و . . . انجام می شود. بدین لحاظ است که بسته بندی های مصرف کننده در اطلاع رسانی و ترغیب مصرف کننده احتمالی به خرید از اهمیت ویژه ای برخوردار است. و بالاخره نکته مهم اینکه با عنایت به تولیدات میلیونی درشرکتهای بزرگ چند ملیتی و لزوم صادرات مازاد محصول به خارج معمولاً از مکانیزم های القای نیاز با ایجاد نیاز کاذب استفاده می شود ولی در وادی بازاریابی داخلی معمولاً می توان این مکانیزم ها را فقز در نظر داشت ولی با توجه به الگوی مطلوب مصرف و فرهنگ و سلیقه و ذائقه و قدرت خرید مردم , نوعا شیوه مقتضی را بکار بست. بسته بندی از ابزاهای مهم بازاریابی در بعد ملی و بین المللی است که نقش کلیدی خود را در افزایش فروش , کاهش موجودی انبار و به حداکثر رساندن سود بنگاه های تولیدی نشان داده است. بنگاه های اقتصادی برای تقویت قدرت رفابت خود در بازارهای داخلی و خارجی سالهاست که به موضوع بسته بندی توجه دارند و از طراحی , گرافیک , رنگها و بکار بردن مواد به بسته بندی مناسب برای افزایش سهم خود در بازار رقابتی بهره می گیرند. مدیران بازاریابی به طور معمول درباره موضوعاتی مانند تحقیقات بازاریابی , خرید , مواد اولیه , توزیع , قیمت گذاری ها , راههای افزایش فروش و . . . تصمیم میگرند. وظیفه بسته بندی از نظر ایجاد رابطه با مشتری القاء نیاز و ترغیب مشتری به خرید در زمره وظایف مدیران بازار یابی است و تصمیم مشترک آنها با مدیران تولید می توانند در اتخاد روش مناسب و جذاب بسته بندی و بارازیابی موثر واقع شود. تحقیقات ویژه و نقشهای شرکتهای بزرگ در زمینه بازاریابی و راههای پیشبرد فروش نشان می دهد که بسته بندی بیشتری اثر را در افزایش فروش (در بازارهای درون و برون مرزی) دارد بسته بندی مقوله ایست از تولد تا مرگ جواع انسانی را همراهی می کند. متاسفانه در کشور ایران اغلب صنعت بسته بندی در همان حد روش سنتی گردآوری محصول و انتقال آن به بازار باقی مانده است . در شرایطی که دیگر کشورها کالاهای مصرفی نه چندان مرغوب شان را در ظروف و بسته بندی هایی فوق العاده شکیل و مشتری پسند روزانه بازارهای جهانی می کنند, کالاها در کشور ما ره رغم مرغوبیت بسیار بالا , روی دست تولید کننده می ماند, بسیاری از کالاهای ایرانی به صورت فله به کشورهای دیگر (نظیر ترکیه و .. .) می رود و پس از بسته بندی مناسب به نام محصول همان کشور به فروش می رسد. سالانه از 17 هکتار نخلیات آبادان حدود 55 هزار تن رطب و خرما ... برداشت میشود. حال باید پرسید سهم ایران از صادرات این محصولات چقدر است ؟ متاسفانه فقدان بسته بندی مناسب باعث شده است تا خرمای تولیدی داخل با قیمت نازل به خارج ازکشور صادر شده و در کشورهایی چون انگلیس و کشورهای آسیای میانه با بسته بندی مدرن مجددا به قیمت به مراتب بالاتر صادر شود. این درحالیست که شرکت های کوچک صنایع غذایی در ایران طی سالهای اخیر با تلاش فعالان بخش خصوصی در راستای کسب سود بیشتر و بازگشت سریع سرمایه توانسته گام های بسیار کوچی بردارند. از سوی دیگر فقدان تکنولوژی ساخت وتولید ماشین آلات صنایع غذایی و تبدیلی در کشور فعالان این صنعت را با هزینه های بالای خرید و نگهداری این دستگاه ها مواجه کرده است. عدم توجه به صنایع غذایی و تبدیلی در کشور طی سالهای گذشته علی رغم تمام سودهای کلانی که در نهفته در تعامل با موضوع الحاق به سازمان تجارت جهانی, سبب بیداری صاحبان این صنعت ازخواب زمستانی شده و آنان را در تب و تاب جهانی شدن قرار داده است. امروزه آن دسته از کشورهای فقیر دنیا که اقتصادی وابستگی به کشاورزی دارند به دلیل نداشتن صنایع مدرن و نگهداری اصولی , مقادیر کلانی از محصولات کشاورزی آنها یا نابود می شود و یا در بازارهای غیر قابل اطمینان به قیمت نازل به فروش می رسد. آمار و ارقام , گویای این مطلب است که در کشورهای پیشرفته و صنعتی , چندین برابر درآمد کشور ما در خصوص بسته بندی کالاهای مختلف صرف می شود و از تکنولوژی مدرنی در بسته بندی استفاده می شود نبودن تکنولوزی , عدم بسته بندی , مواد اولیه مناسب و ماشین آلات جدید در ایران سبب شده که وضعیت بسته بندی در سطح بینابین واقع شود. در حالی که کشورهای پیشرفته رشته های بی شماری در رابطه بابسته بندی دارند اما درایران ار چند عدد تجاوز نمی کند و آن هم بیشتر مربوط به بسته بندی مواد غذایی بوده و فاقد یک دید کلی و اطلاعات لازم در علم بسته بندی است. طراحی بسته بندی و توجه به خصوصیات مصرف کننده باید توجه داشت افرادی که برای خرید به فروشگاهها می روند سه گروه هستند. گروه اول: آنان که جنبه اقتصادی را در خریدهایشان همواره مدنظر دارند و برای جلب توجه آنها ارایه نمونه های مجانی کارساز است گروه دوم: موقعیت اقتصادی بهتری دارند و تفاوت قیمت چندانی برایشان مهم نیست و اغلب از اقشار تحصیل کرده جامعه هستند. مسایل حفظ محیط زیست و سلامت و بهداشت کالال را مدنظر دارند و هنگام خرید به بسته بندی کالا اهمیت می دهند. لذا طراحی بسته بندی مناسب بهداشتی و جذاب برای جلب توجه آنها ضرورت دارند. گروه سوم: افرادی هستند که به صورت موردی خرید میکنند و از پیش تصمیم خاصی برای خرید ندارند. برای جلب توجه این گروه نیز طراحی بسته بندی اهمیت پیدا می کند. در کشورهای توسته یافته که بازار بالقوه برای بسیاری از محصولات تولیدی در جهان می باشند. ارایه بسته بندی های مناسب خانواده (خانواده های تا بعد 4 نفر) اهمیت زیادی دارد. این افراد قدرت خرید زیادی دارند و برای نفوذ در آنها و ترغیبشان به خرید موضوع طراحی بسته بندی از ابزار کار بازاریابی موفق می باشد. طراحی بسته بندی از شاخه های طراحی صنعتی است. طراحی بسته بندی علاوه بر درک حجم و فرم بسته بندی علاوه بر درک حجم و فرم بسته بندی باید گرافیک قابل درک باشد تا بتواند طراحهای عملی , اقتصادی و ابتکاری ارایه دهد و درباره فن آوری تولید و موارد مورد استفاده در صنعت بسته بندی آگاهی کافی داشته باشد. برچسب از نظر تاثیر فرم در بسته بندی , شکل برچسب بسیار مهم است و معمولا بسته ها با اشکال مکعب و چهارگوشی به خاطر قابلیت شان دارای خصوصیت اطلاع رسانی با بهترین نحو مناسب می باشند. از سوی دیگر برچسب های چهار گوش و مکعب شکل, فضای قفسه های فروشگاهها را تلف نمی کند. البته شکل و رنگ بسته ها در کنار هم به گونه ای که باعث اغتشاش بصری نشود, نیز اهمیت زیادی دارد. طراحی خط برای درج پیامهای تولید کننده بر مشتری اهمیت زیادی دارد. برخی از طراحان استفاده از خطوط خاصی را مطرح می کنند و برخی پیوسته درحال ابداع خطوط جدید هستند. به طور کلی یک طراح بسته بندی باید بتواند از توانایی و تجربه خود در انتخاب خط برای پوسترها ,نشریات و علایم بازرگانی درمعابر و ... استفاده کند. نقش بسته بندی در صادرات تبلیغات از ابزار اصلی بازاریابی است و بسته بندی حلقه تکمیل کننده زنجیر تبلیغت است. بسته بندی اهمیت فزاینده ای از نفوذ به بازارهای پر رقابت امروزی است. پژوهش موسسه انگلیسی > نشان می دهد که از مطالعات خرده فروشی مشاهده کالا در قفسه فروشگاه و خرید در یک نگاه 42 درصد و دیگر روش ها 6 درصد فروش را باعث می شود. با این وصف بسته بندی مناسب سهم بسزایی در فروش کالا دارد زیرا که معمولاً نیمی از مشتریان با مشاهده محصول در بسته بندی مناسب و جذاب به خرید می پردازند. در طراحی بسته بندی کالاهای صادراتی, توجه به بازارهای مصرف , قدرت خرید مردم در این بازارها و فرهنگ و سلیقه آنها ضروری است. برای نفوذ در بازارهای رقابتی پرتقاضا , تمام عرضه کنندگان کالاهای مشابه به ویژگیهای بسته بندی مناسب و شکیل توجه دارند و آنان که نسبت به این امر دقت نداشته باشند از بازار خارج خواهند شد. در سالهای اخیر با وجود پیشرفتهایی که در صنعت بسته بندی , طراحی بسته بندی و مواد مورد استفاده در آن به وجود آمده است اما همانطور که در بالا گفته شد هنوز بخش زیادی از کالاهای صادراتی غیرنفتی کشور ما به صورت فله یا با بسته بندی نامناسب عرضه می شود. این گونه کالاها درکشورهای واسطه تجدید بسته بندی شده و با قیمت های بسیار بالاتر به بازارهای مصرف عرضه می شوند. تولید کنندگان بخش خصوصی که نیاز به گسترش بازارهای فروش در داخل و ارایه نامناسب کالاها توجه بیشتری مبذول نمایند چرا که حتی رعایت تمام اصول بهداشتی و استانداردهای قابل قبول جهانی , بدون عرضه نامناسب و شکیل کالاها , هزینه هایی است که برگشت آنها تضمین شده نیست. با عنایت به این مطلب که هزینه های بسته بندی کمتر از 10 درصد هزینه تمام شده کالا را تشکیل می دهد. اما اهمیت فزاینده ای در فروش دارد. مدیران تولید و بازاریابی با هماهنگی و تلاش مشترک خود و درک اصول فرهنگی بازارهای فروش می توانند بسته بندی هایی مبتکر ارایه دهند که در افزایش فروش کالا و به حداکثر رساندن سود واحد تولیدی موثر باشد. ازآنجایی که توسعه صادرات غیرنفتی گامی در جهت فقر زدایی و دستیابی به اقتصاد بدون نفت است و ادامه حیات اقتصادی کشور در بلندمدت را تضمین می کند, نقش بسته بندی در افزایش صادرات بیش از پیش اهمیت یافته و سرمایه گذاری دراین زمینه ضرورت دارد. "بسته بندی صادراتی" یعنی زرق و برق آن بیشتر باشد. در حالی که بسته بندی صادراتی به دلایلی باید متفاوت باشد. این تفاوت دلایلی کاملاً تکنیکی و تاکتیکی دارد. زمانی که صحبت از صادرات می کنیم و به بعد مسافرتی که کالاهای صادراتی می بایست طی کند توجه کنیم. بنابراین دور بودن مقصد خود باعث می شود تغییراتی روی نوع مواد, نوع سیستم تکنولوژی و یا سیستم حمل و نقل انجام شود. یک کالا ممکن است به گونه ای طراحی شود که در صد کیلومتر اول به طرف ضعف خود را نشان دهد اما درصد کیلومتر بعدی ضعف ناشی از بسته بندی کاملا آشکار شود . در بحث استانداردها ممکن است مقیاس وزنی فرق داشته باشد. معرفی رعایت الزامات مهم در صادرات بسته بندی: 1-    بازار 1-1-        اندازه , حجم , ارزش فعلی و روندهای آتی 1-2-        نام های تجاری و سهم آنها از بازار 1-3-        فصلی بودن 1-4-        عوامل بین المللی ,ملی و منطقه ای 1-5-        توزیع: عمده فروشی و خرده فروشی 1-6-        شرح حال خریدار, مسرف کننده , کاربر نهایی و تصمیم گیرنده های خرید: 1-6-1-      سن 1-6-2-      جنس 1-6-3-      گروههای اجتماعی – اقتصادی 1-6-4-      مشخصات ویژه 2- محصول: 2-1- ماهیت محصول 2-2- تاریخچه 2-3- سهم نام تجاری 2-4- محصولات رقیب 2-5- نام تجاری مورد اعتماد 2-6- انگیزه خرید 2-7- جایگاه فروش و جایگزین در قفسه 2-8- استراتژی نگارش متن بسته 2-9- ترویج و تبلیغات برنامه ریزی شده 2-10- انتقاد پذیری 3- اهداف طراحی : 3-1- محصول جدید 3-2- طراحی دوباره یا به روز کردن 3-3- تکامل یا تحول 3-4- دامه گسترش یا یکپارچگی ویژگی های بسته بندی صادراتی کالا - مناسب بودن بسته بندی با شرایط اقلیمی کشورهای در مسیر حرکت تا بازار هدف - بسته بندی صادراتی باید از لحاظ اندازه, شکل , رنگ, نوع, جنس, استانداردهای بازار هدف را مورد توجه قرار دهد و نیز قوانین و مقررات و مو انع گوناگون را رعایت کند. - در بسته بندی صادراتی اهمیت ارتباط آن با فرهنگ مصرف و مصرف کننده بسیار حایز اهمیت است زیرا مردم پیش از آن که کالا را مصرف کنند یا به کیفیت توجه نمایند, با ظاهر آن کالا آشنا می شوند. بنابراین ارتباط ویژگی های ظاهری با انتظامات خریداران می تواند در جلب مشتری بسیار موثر باشد. امروزه دراروپا با وجودی که یکی از شاخه های قدرت خرید , درامد سرانه است و قدرت خرید آنها بالاتر از کشور ما است کالاها در ایجاد و بسته بندی هایی کوچکتر نیز وجود دارد. آیا این به خاطر فقر و نخریدن است جواب منفی است و عواملی از جمله: 1-    امنیت اقتصادی در جامعه و حضور مستمر کالا در بازارها است . بنابراین خریدار به اندازه ظرفیت و مصرف مورد نیاز خود خرید میکند ونیازی به انبار کردن برای مصرف آنجا وجود ندارد 2-    دلیلی دیگر این است که در روند زندگی آنها مکانیزم تعارف وجود ندارد و کالاها حالت استفاده شخصی دارد. 3-    سومین دلیل احترام نهادن به سلیقه های مختلف است و بنابراین کالاها درابعاد گوناگون عرضه می شود . مثلاً درهیچ کشوری خرما را در بسته بندی های یک کیلویی نمی خرید بلکه در بسته بندیهای 10 عددی مشاهده می کنید. گذر بسته بندی , عقب ماندگی ما ,دلایل و راه کارها صنعت بسته بندی , صنعتی نوپاست که نیاز به توسعه فراگیر دارد. با توجه به نقشی که این صنعت در توسعه صادرات غیر نفتی و افزایش درآمدهای ارزی کشور می تواند داشته باشد,سرمایه گذاری برای رشد و توسعه همه جانبه آن , ضرورت دارد. بسته بندی به بخش اصلی و نمایان شیوه زندگی امروز ما تبدیل شده است . در هر جایی از این کره پهناور که زندگی می کید همیشه به بسته بندی بسیاری از محصولات نیازمند خواید بود. با توجه به اینکه کیفیت به عنوان یکی از مهمترین شاخص های مطرح شده در بخش مواد غذایی و اقلام دارویی کشور به حساب می آید , بسته بندی یکی از حساسترین و سوال برانگیزترین اجزا در فرآیند تهیه وتولید این محصولات است و بنابراین نمی توان به سادگی از مقوله بسته بندی گذشت چرا که بخش قلم وبسته بندی آن مخصوصاً  در دو گروه از اقلام معرفی شده جزء لاینفک یک مقوله هستند (لازم و ملزوم). در این جا این سوال پیش می آید که چرا با توجه به در دست داشتن بهترین محصولات زراعی کشور هنوز نتوانسته ایم در بخش صادرات با سایر کشورها رقابت کنیم؟ همانطور که درکشور ما کلیه علوم درحال رشد و توسعه می باشند , صنعت بسته بندی نیز در حال رشد می باشد ولی متاسفانه نسبت به دنیا عقب هسیتم هنوز نتوانسته ایم تکنولوژی تولید بسته بندیهای اسپتیک ,Hot Pack , Colb Pack بسته بندی های محافظ در برابر کودک , بسته بندی حساس به مواد خطرناک (تشعشعات خطرناک و ... )بسته بندی بالک , تتراپک و . . . را در صنعت فراگیر کنیم. در ادامه با توجه به نقد صورت گرفته , خواسته شده است که چند بسته بندی را که از دهه های گذشته به چشم می خورد در مقایسه با بسته بندی های جدید که هر کدام حداقل جایگزین چند بسته بندی برای اقلام می شوند را به اطلاع رسانده تا با جمع بندی آن بدانیم که در کجا قرار گرفته ایم و برنامه ریزان در آینده بتوانند در برنامه ریزی چند مرحله ای این صنعت محروم از جایگاه دانشگاهی  در کشور را به رشد و توسعه پیش رانند. نمونه هایی که در زیر می خوانید مواردی منتخب از بسته بندی های کلاسیک هستند که موفقیت بی چون و چرایشان تثبیت شده است . این بسته موفقیت خود را مرهون عواملی متفاوتی از قبیل: 1-    نوآوری های تکنولوژیک 2-    نوآوری در طراحی 3-    بهره گیری تمام و کمال از لیبل   واکس KIWi در میان زبانها و فرهنگ های مختلف فوراً قابل تشخیص است . شهرت آن به دلیل KIWI قوطی سنتی واکس کفش سرپوش قرمز و سفید قوطی است که سمبل پرنده کیوی است . کیوی نیز به یکی از نمادها و نشانه های بسته بندی در جهان تبدیل شده است . این کمپانی در استرالیا در سال 1906 به پیشگامی مردی اسکاتلندی به نام رامسی تاسیس شد. او که پس از سالروز تاسیس کمپانی آن را به نام همسر نیوزلندی اش نامگذاری کرد اکنون محصولاتش در 130 کشور جهان فروخته می شود. در قرن نوزدهم استفاده از واکس کفش برای طبقاتی که می توانستند از عهده خرید پاپوش های چرمی گران قیمت برآیند, مورد اهمیت قرار گرفته , با ظهور قرن بیستم روشهای تولید واکس کفش گسترده و پیشرفته تر بود تا جایی که معمولا در دسترس بود. در سال 1906 کیوی واکس اصلی اش را در استرالیا تولید کرد در حالی که پنج سال بعد تولید آن در امپراتوری بریتانیا گسترش یافت. با وقوع جنگ جهانی اول و نیاز برای محافظت و نگهداری از چکمه های تعداد بی شماری نظامی , افزایش ثابت و پایداری در تقاضای واکس چکمه به وجود آمد, تاجایی که در طول جنگ جهانی دوم این تقاضا ادامه یافت تا دومین نسل مصرف کنندگان که به این محصول متکی بودند از پاپوش های با ارزششان حفاظت شود . با بازگشت سربازان به زندگی شهری مصرف واکس کفش همچنان ادامه یافت تا از کفش ها و چکمه هایشان محافظت کند. کیوی در زمان کوتاهی به عنوان مارک درجه یک واکس کفش ماندگار شد و امروزه به عنوان یک راهبر جهانی در پیشاپیش رقبایش همچنان به پیش می رود. قوطی اسپری پی بردن به ضرورت تولید یک اسپری از مایعی که تحت فشار قرارگرفته باشد مربوط به قرنهای طولانی بوده است. به هرحال تکنولوژی اسپری ابتدا در نروژ در سال 1929 ابداع شد و در دهه 1940 به موقعیت تجاری بزرگی دست یافت. این موقعیت توسه بعد کاملا نوینی را در گستره بسته بندی امکان پذیر کرد. افشانه های بویایی با همان گوناگونی اش منافع چشمگیری – همانند سس گوجه فرنگی – برای توزیع کنندگان آن در بازارهای فروش در بر داشت. اسپری ها به یک عامل وارد کننده فشار (که معمولا گاز است) نیازمند هستند تا وقتی سوپاپ یا سرپوش را فشار دهند محصول از داخل ظرف با فشار به بیرون افشانده شود. کلید ابداع این شیوه در اسپری ها استفاده از مایعی بود که در حرارت اتاق تبدیل به گاز شود و د ر فشار کم یا حرارت پایین مایع باقی بماند. ماده که به بیرون افشانده می شود هر چیزی می تواند باشد, اسپری مرطوب کننده مانند اسپری مو , اسپری کف برای اصلاح صورت یا اسپری خشک مانند پودر ضد تعرق . بدنه خود اسپری می تواند از آلومینیوم , حلبی , استیلی , شیشه و یا پلاستیک تولید شود. ظرف های حلبی 75 درصد بازار فروش انگلیس را پاسخگو است در حالی که به نظر می رسد در دیگر کشورهای اروپایی قالب آلومینیومی را ترجیح می دهند چون آلومینیوم به واسطه چکس خوری بالایش می تواند تحت فشار از یک قالب یک تکه بیرون بیاید. تکنیک های تولید آن نیز معمولا به ساختار دو یا سه قسمتی استوانه متکی است . این خاصیت درجه بیشتری از ازادی در طراحی شکل ظرف را ممکن می سازد. ضمن این که تجربه نشان داده است سایز عمودی قطی های اسپری به عنوان محصولاتی که ما استفاده می کنیم رمز موفقیت شان است. بطری شیشه ای کوکاکولا: روسای جمهور ,مدیران بلند پایه , ستارگان سینما و بسیاری از چهره های شاخص جهان همواره اعتراف کرده اند که از طراحی نماو نشانه این دهه (Andy Warhol) بطری شیشه ای کوکاکولا لذت برده اند. طبق توصیف "اندی وارهول است", وی آن را به عنوان یکی از شناخته شده ترین ظروف البته با بکاربری بسته بندی روی زمین تحسین کرده است. طراحی امروزین آن در اوایل دهه 1900 صورت پذیرفت . زمانی که شیشه های کوکا کولا با تهدیدهای جدی و مستمر تقلید هم در محصول و هم در بسته بندی مواجه شد و بنابراین در سال 1916 اهداف و بایدهایی که در صورت مساله طراحی گنجانده شد, به این گونه بود که "یک بطری کوکاکولا" را فردی حتی اگر در تاریکی لمس کند خواهد شناخت. بطری کوکاکولا طوری باید شکل گرفته باشد که حتی اگر شکسته شود , در همان حالت هم در یک نگاه بتوان گفت که چه بوده است." هنوز در بسیاری از کشورهای جهان این بطری با اندازه 192 میلی لیتر استفاده می شود و گاهی اندازه های بزرگتر آن مشاهده شده اند. در سال 1997 بطوری کوکاکولا به طور رسمی در اندازه بطری شیشه ای بریتانیایی 330 میلی لیتر صادر شدکه منحصر به فرد بود, این صدور نتیجه تحقیقات و پژوهش های انجام شده از سوی کمپانی کوکاکولا بود که مصرف کنندگان هنوز مایلند نوشیدنی را از درون بطری شیشه ای ببینند که راه اولیه لذت بردن از کوکاکولا است. قوطی نوشیدنی بیش از دویست سال پیش یعنی در سال 1795 میلادی بود که ایده ذخیره و نگهداری مواد قابل مصرف در یک قوطی فلزی شکل گرفت. درست زمانیکه ناپلئون برای هر فردی که روشی موفق جهت نگهداری غذای ارتش او پیشنهاد کند, جایزه ای بزرگ درنظرگرفت. پیشرفت بسته بندی فلزی به میزان ثابت و منظم درخلال این مدت ادامه یافته است . روشهای تولید و نگهداری مواد غذایی پا به پای یکدیگر و به سرعت در طول قرن نوزدهم پیشرفت کرد . در سال 1810 میلادی یک فرد صنعتگر قادر بود تنها 600 قوطی را در روز تولید کند. امروزه دستگاه ها و ماشین آلات جدید بیش از یک میلیون قوطی در روز تولید می کنند به طوری که تنها اروپا بیش از 32 بیلیون قوطی در سال تولید می کند. در سال 1885 آمریکایی ها شیر غلیظی شده را به عنوان اولین مایع ذخیره شده در قوطی ها تولید می کردند. در سال 1940 در آمریکایی ها شیر غلیظ شده را به عنوان اولین مایع ذخیره شده در قوطی ها تولید می کردند. در سال 1940 در آمریکا و بخشی از اروپا نوشابه ها در قوطی های استیل – که از سه بخش مجزا ساخته شده بودند- به فروش می رفت. این قوطی ها یک سرپوش مخروطی داشتند که با یک در چوب پنبه ای مهر شده بود. آلومینوم کار می کرد, Alcoa که با Reliadle Daton ِ گام بزرگ دیگری درتکنولوژی قوطی بود. سدر سال 1963 کمپانی ابزار درپوش آلومینیومی که به آسانی باز می شد را ابداع کرد. با این هدف که میزان راحتی را نسبت به طرحهای قبلی افزایش دهد, مشتاقانه تولید این گونه از قوطی های فلزی را دگرگون کنند. در دهه هشتاد قرن بیستم قوطی هایی که دو قسمتی تولید می شدند آمده بودند تا بازار فروش را بیشتر از قوطی های سه تکه ای زیر سلطه خویش در آورند. این قوطی ها تقریبا صد در صد فروش بریتانیا را پاسخگوبود. شاید امروزه مهمترین پیشرفت در تکنولوژی قوطی , دستاوردهای زیست محیطی باشند. گیره حلقه ای کشیدنی (برای باز کردن در قوطی) که روی ان باقی می ماند نسبت به نمونه های پیشین که از قوطی جدا میشد و به هنگام دورریزی ریخت و پاش را در محیط زیست افزایش می داد, جایگزین مناسب تری بود که خود پیشرفت چشمگیری محسوب می شود. همچنان که مولفه وزن سبک در قوطی ها به واسطه پیشرفت تکنولوژیک مواد و راهکارهای طراحی دست یافتنی شد. چنان که از سال 1960 کاهش وزن قوطی حلبی استیل بیش از 50 درصد (از 60 گرم به 30 گرم درهر قوطی) ممکن شد. از سال 1970 وزن آلومینیومی از 21 گرم به 15 گرم کاهش یافته است . ضمن پذیرش دستاوردهای تکنولوژیکی ذکر شد همچنان بازیافت به عنوان شالوده و زیر ساخت بسته بندی ادامه دارد تا در صورت پیشرفت همچنان از عهده افزایش تولید برآید. بنابراین دلایل زیادی می تواند موجود باشد تا باور کنیم که این شکل از بسته بندی نوشیدنی ها به عنوان یک پدیده در تولید بسته بندی باقی خواهد ماند. جعبه تخم مرع جعبه تخم مرغ سمبل بسته بندی کاغذی است که شهرتی جهانی دارد و تقریبا طراحی ان بدون تغییر باقی مانده است و همچنان جعبه ساده ای در فروشگاه است که این به دلیل مفهوم بدیع و اولیه آن در دهه 1930 است با وجود فشار همه جانبه و نفوذ روز افزون پلاستیک دراواسط دهه آغازین قرن بیستم جعبه کاغذی تخم مرغ برخلاف همه رقبای ممکن در ان زمان تا به حال دوام آورده است و این حکایت جالبی است که ممکن است همچنان ادامه یابد تا بر کاربرد ابدی خمیر کاغذ برخلاف حضور نسبتا موقتی پلاستیک دلالت داشته باشد. با توجه به بقایایی که در چین یافت شده است سرآغاز خمیر کاغذ به همان تاریخی خود کاغذ یعنی 100-50 سال قبل از میلاد بر میگردد. برخلاف کاغذ بازیافت شده , خمیر کاغذ به سطح بالایی از کیفیت و ظاهر متوازنی که اغلب کاغذ نیازمند آن است, نیازی ندارد. پوسته تخم مرغ مثالی استثنایی از بسته بندی طبیعی است , موفقیت دراز مدت جعبه تخم مرغ به واسطه مواد استفاده شده و سادگی طراحی آن است , مثالی کلاسیک از بسته بندی مصنوعی است که بسته بندی طبیعی و شکننده درون خود را تعیین می نماید. کیسه خرید پلاستیکی یا کاغذی تقاضای سوپرمارکت ها برای دراختیار قرار دادن کیسه خرید به مشتریان شگفت انگیز و قابل توجهی در 20 سال اخیر افزایش داشته است و ارزش مجموع آن بیش از چند میلیون است. رشد چشمگیر این تقاضا در سوپرمارکت ها مجبور شدند . کیسه های بزرگتر و مقاوم تری تهیه کنند تا از عهده تقاضای فزآینده مصرف کننده برآیند. طراحی کیسه خرید تا حدی موفق بوده اسک که در 15 سال اخیرتنها درموادی که برای ساخت آن استفاده می شود تغییراتی به وجود آمده است. اخیرا تغییرات قانونی و توجهات زیست محیطی بایدهای جدید را برای طراحان کیسه خرید تعریف میکند, این که کیسه برای دوران زندگی طراحی کنند و هدف از طرح مساله این بوده است که تنها یکبار به مثرف کننده فروخته شود و او تا زمانی که این کیسه کارایی داشته باشد بارها ازآن استفاده کند. تتراپک دکتر رابین راسینگ در سال 1951 کمپانی تتراپک را به عنوان شاخه فرعی کمپانی آکرلوند و راسینگ تاسیس کرد. به دنبال تقریبا 10 سال پیشرفت و توسعه به سطحی از توانایی در فناوری دست یافت که قادر بود بسته بندی هایی را برای در برگرفتن مایعات با حجم کم در پاکت های مقوایی بسیار استرلیزه شده به بازار عرضه کند. در سپتامبر 1952 تولید به شکل کارتن هرم چهار وجهی با گنجایش 100 میلی لیتر برای بسته بندی خامه در سوئد در دست Clasic Tetra  تجارتی اقدام بود. کارتن های استرلیزه ای که تتراپک از آن استفاده کرد چند لایه پیشرفتی چشمگیر محسوب می شد و شرایط مهر و موم استریل و موثری را برای کارتن ها فراهم می کرد, در سال 1955 کارتن هایی با گنجایش 300 میلی لیتر و به عنوان محصولی آشنا در میان آشپزخانه انگلیسی ها جایگاه ماندگاری را از آن خود کرده است. بسته بندی بویل این بک این بسته بندی علاوه بر محافظت ماده غذایی در برابر میکروارگانیزم ها مانع نفوذ رطوبت و انتقال گاز میشود, شفاتف بوده و با ماده غذایی کاملا سازگاری دارد , می توان هوای ان را تخلیه و تحت حرارت آن را دوخت کرد , وزن سبکی داشته و هئگام انبار کردن به فضای کمتری احتیاج دارد, تحت شرایط انجماد هم استحکام دراب جوش بعد از خارج کردن از فریز می باشد و هنگام جوشیدن در اثر انبساط داخل نمی ترکد, با این همه مزیت قیمت آن نیز کم می باشد . تمامی این خواص به وسیله خواص آشنایی لفاف های پلی استر امکان پذیر است. بسته بندی Cold can , hot can مشکلات مربوط به بسته بندی مواد غذایی برای نیروهای نظامی همیشه مد نظر بوده و از تهیه بسته هایی که علاوه برخاصیت محافظت کنندگی , سهولت مصرف و آماده کردن مواد غذایی تحت شرایط نامساعد را داشته باشد. حایز اهمیت می باشد . لذا بسته بندی خاص , برای ارتش و سربازان طراحی شده که در موقع باز کردن درب آن سیستم شیمیایی که جدا از ماده غذایی است فعال شده حرارت لازم برای گرم نمودن یا سرد کردن محتوای قطوی رافراهم اورده . اخیراً درکشورهای اروپایی قهوه را در لیوان های پلاستیکی که دارای سیستم گرمایی می باشند , بسته بندی کرده اند که با فشار انگشت به کف لیوان , سیستم گرمازا فعال شده و قهوه محتوای لیوان را گرم و اماده مصرف می کند. این ظروف امروزه تحت عنوان Hotpack به بازار عرضه می شوند. بسته بندی بک این باکس این بسته ها سه نوع می باشند . درنوع اول کیسه در داخل جعبه رها است. این نوع معمولا طی ساخت بسته و عملیات پرکردن تولید می شود. در نوع دوم قسمت کف یک کیسه در داخل کف جعبه یا کارتن چسب زده شده در نوع سوم کیسه با استحکام زیاد به دیواره های کارتن به صورت جزیی از دیواره به فرم ورق یا تیوپ در آخرین مراحل ساخت کارتن اضافه میشود. کیسه ها خاصیت دوخت پذیری توسط حرارت را داشته و با بسته شدن لبه های کارتن در بالا و پایین بسته ایمنی مناسب را پیدا می کند. این نوع بسته ها نه تنها برای مواد غذایی پودری و خشک استفاده میشود بلکه برای بسته بندی مایعاتی نظیر آب , میوجات نیز کاربرد دارند. مایکرو ویو به طور کلی بسته بندی مناسب باید دارای خصوصیات ذیل باشد: -         غیررسمی بودن ماده غذایی – محافظ چربی و رطوبت – محافظت در مقابل نور – محافظ بهداشتی – محافظت در مقابل گاز و بو- محافظت در مقابل ضربه بسته بندی در ماکروویو: ظروف پلاستیکی با بسته بندی در مایکروویو: ظروف پلاستیکی با پیشرفتهای جدید قابلیتهای استفاده در مایکروویو استفاده در مایکروویو را پیدا نموده اند. متداولترین مواد پلاستیکی مورد استفاده در بسته بندی مواد غذایی مخصوص مایکروویو عبارتند از: پلی پروپیلن , پلی استیرن , پلی اتیلن با دانسیته بالا , پلی وینیل کلراید. اکثر فلزات منعکس کننده امواج مایکروویو هستند و خودگرم نمی شوند. موانع عدم رشد بسته بندی و استفاده از بسته بندی های امروزی اکنون که جمعیت مردم روند رو به رشد دارد, به طور طبیعی رشد نیازهای مواد غذایی کشور نیز بالا می رو د . لذا بسته بندی مواد غذایی نقش خود را به منظور ارتقاء سطح سلامتی جامعه که یکی از اهداف برنامه توسعه در زمینه امنیت غذایی است , نشان می دهد. بسته بندی بهداشتی مواد غذایی در ایجاد امنیت و حفاظت از مواد غذایی نقش بسیار مهمی را ایفاء کرده و همچنین به عنوان یک اصل در تجارت و صادرات در اغلب کشورهای جهان به عنوان یک مواد غیر نفتی مورد توجه خاصی قرار گرفته است. در ایران مهمترین علل برخورد ضعیف با عدم بسته بندی های استاندارد را می توان اینگونه معرفی کرد 1-    عدم شناخت تولید کنندگان و صاحبان کالا از مزایا و فواید بسته بندی استاندارد 2-    عدم اگاهی مسئولین کنترل و نظارت بر قیمتها و هزینه های مرتبط با بسته بندی و تاثیر آن در قسمت تمام شده محصول نهایی 3-    ضعف سازنده مواد بسته بندی و دستگاههای مرتبط با آن 4-    عدم سرمایه گذاری و تخصیص بودجه مناسب برای بسته بندی استاندارد توسط دولت 5-    سودجویی های برخی سودجویان به منظور روکردن محصولات نامرغوب و سوء استفاده کردن از بسته بندی با کم فروشی توسط برخی دیگر علاوه بر خطر انداختن سلامت عمومی جامعه, اطمات حیثیتی و اقتصادی بی شماری به چندین شرکت معتبر که هم اکنون با سرمایه گذاری های کلان در این رابطه فعالیت می کنند را می توان نام برد.   پیشنهادات جهت ارتقاء بسته بندی و دسترسی به بسته بندی های روز جهان در باراریابی دنیا اکثریت مردم به برخورد اول , ظاهر گیرا وشکل مناسب و زیبایی های ظاهری توجه دارند. جمع آوری انواع بسته بندی کالاهای ساخت کشورهای اروپایی و ایده گرفتن از اپانها , ایجاد نمایشگاهی در زمینه آخرین دستاوردها و جدیدترین پدیده های صنعت بسته بندی , حضور نمایشگاههای صنایع غذایی و ... به تولیدکنندگان و صادر کنندگان کمک میکند تا کمبود ها و نقاط قوت و ضعف در بسته بندی محصولاتشان را بشناسند. وزارتخانه های صنایع بازرگانی در این زمینه می توانند بیشترین کمک را به تولید کنندگان و صادر کنندگان ارائه دهند. نا گفته نماند که بسته بندی تنها مربوط به کلاا نیست بلکه در تمامی زمینه های خدماتی نیز بسته بندی نقش تعیین کننده ای دارد و به کارگیری هر نوع بسته بندی باید به تناسب سلیقه ها و مشتریان جهانی متفاوت و مطالعه شده باشد. در ایران قبل از انقلاب به علت وابستگی جامعه و مراکز تولیدی به خارج از کشورهای سلطه گر مساله کیفیت نیز از سوی خود آنها هدایت و کنترل می شد و آنان نیز برای سودجویی بیشتر به امر کیفیت به عنوان یک ابزار در دست مدیر تولید توجه می نمودند. اما در حال حاضر با توجه ریشه ای به مسائل جامعه از جمله تولید, کیفیت, قطع ریشه های وابستگی و ایجاد خودکفایی در تولید , انتظار می رود مساله توجه به کیفیت پس از یک سیر نزولی ناشی از بحران های مختلف , اکنون سیر صعودی را بپیماید. به طور کلی جهت ارتقاء استاندارد بسته بندی کشور باید نکات زیر را درنظر گرفته شود: 1-    توجه مصرف کننده به با صرفه بودن هزینه ها و تاثیر بسته بندی در قیمت محصول 2-    ایجاد ارتباط سیستمی بین وزارتخانه های بهداشت , دامیپزشکی و موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی جهت تهیه استانداردهای بسته بندی و کاربردی چند منظوره 3-    تشکیل گروههای مطالعاتی و کارشناسی برای توسعه تحقیقات در زمینه بسته بندی استاندارد 4-    کاربردی تر کردن فرآیند بسته بندی و جلب توجه مشتری به فواید بهداشتی بسته بندی 5-    هدایت سیستمی تولیدکنندگان به سمت بهسازی کیفیت محصولات 6-    توجه مصرف کننده به باصرفه بودن استفاده از محصولات با بسته بندی استاندارد از لحاظ اقتصادی 7-    فرهنگ سازی به منظور استفاده از بسته بندی های استاندارد و تبیین جایگاه بسته بندی های استاندارد و تبیین جایگاه بسته بندی توسط دستگاه های ارتباط جمعی کشور از آنجا که محصولات غذایی و خوراکی هنگام بسته بندی باظروف و مواد بسته بندی تماس مستقیم پیدا می کنند استانداردهای کیفی حاکم بر محصولات بسته بندی به همان میزان فرآورده های خوراکی غذایی , سختگیرانه و دقیق تنظیم می شوند, بدین معنی که کوچکترین اغماضی در تعیین پارامترهای کیفی و حدود آنها, نحوه اندازه گیری و آزمون ویژگیها و نیز نظارت بر اجرا و پیاده سازی مورد قبول واقع نمی شود. یکی از مواردی که چندی است به صورت بحث روز محافل علمی و کارشناسی مربوط به رویه های استاندارد و بهداشت و نیز مجامع صنعتی – تولیدی مرتبط مطرح شده استانداردهای مربوط به کاغذ و مقوای مورد استفاده در صنایع بسته بندی مواد غذایی و شیرینی جات است. در این خصوص استاندارد ملی ایران به شماره 3341 و نیز حداقل ضوابط تاسیس و بهره برداری کارخانجات تولید کننده مقوا منتشره در تاریخ آذر ماه 1382 از سوی معاونت غذا و داروی وزارت بهداشت به عنوان فصل الخطاب مطرح هستند. در این جا سعی شده است به نکاتی که در مورد این استانداردها خصوصا استاندارد 3341 مطرح است به صورت اجمالی اشاره شود. کیفیت و تضمین کیفیت در تدوین استاندارهای کیفی و رویه های اجرای آن معمولا علاوه بر کیفیت محصول باید به موضوع تضمین کیفیت محصول نیز پرداخته شود. اهمیت تدوین دستورالعمل های تضمین کیفیت درکنار حداقل های کیفی محصول از این جهت است که کیفیت یک محصول همواره با نمونه برداری تعیین می شود و تنها زمانی را به کل محصول تعمیم داد که رویه های تضمین کیفیت در ساخت محصول به دقت تدوین و اجرا شده باشند. از این رو سازمان جهانی بهداشت (WHO) و سازمان غذا و داری آمریکا (USFDA) رویه هائی را تحت عنوان GMP  (Good Manufacturing Practice) تدوین کرده و آنهارا هر سال مورد بازنگری و به روز شدن قرار می دهند. خوشبختانه در دستورالعمل معاونت غذا و دارو به مسئله تضمین کیفیت توجه شده (بر خلاف استاندارد 3341) اما این امر به شکل جامع صورت نگرفته است. در دستورالعمل مذکور الزامات قابل قبولی در خصوص نحوه انبارداری , خطوط و مکانهای تولید و ... آورده شده است ولی در مورد نوع و کیفیت مواد اولیه مصرفی اشاره کاملی صورت نگرفته است . در صورتی که یکی از مهمترین بخش های رویه های تضمین کیفیت الزامات مربوط به مواد اولیه مصرفی در تولید می باشد. در ساخت مقواهای مورد مصرف در جعبه های شیریئی طبق روشی که در رویه وزارت بهداشت ذکر شده انست عمدتا 4 نوع ماده اولیه مصرف می شود. الف- پوشال و آخال کاغذ و مقوا ب- پوشش کاغذ پ- چسب ت- آب درموارد الف و ت هیچ اشاره ای در هیچ کدام از استانداردها به نوع , کیفیت و منابع اشاره ای در هیچ کدام از استانداردها به نوع , کیفیت و منابع تهیه و نیز روشهای اندازه گیری پارامتر های کیفی آنها نشده است. در صورتی که ناگفته پیداست که این موضوع از چه اهمیتی برخوردار است. در مورد ب یعنی کاغذ مورد استفاده برای پوشش مقوا در استاندارد 3341 در بند 4-1-4 آمده است که کاغذ مصرفی باید سفید و بهداشتی باشد ولی هیچ تعریفی ازکلمات سفید و بهداشتی و حدود پارامترها و روشهای اندازه گیری آنها ارائه نشده است. همچنین در بند 4-1-5 آورده شده است: "استفاده از پوشش مناسب بسته به نوع مواد خوراکی با مقوای جعبه الزامی است اگر از مقوای چندلا (لامینت شده)بهره گیری شود نیازی به پوشش درونی جداگانه نمی باشد و در بندی آن باید با دوخت حرارتی باشد". در این جمله به قدری کلی گویی شده است که هیچ تعبیر دقیقی ازآن نمی توان برداشت کرد. همچنین الفاظ "پوشش مناسب" و "مقوای چندلا" کاملا مبهم بوده و هیچ تعریفی برای آنها ارائه نشده است . در انتهای جمله نیز آمده است که "در بندی باید بادوخت حرارتی باشد" در این جا به نظر می رسد که تدوین کننده استاندارد فراموش کرده که در خصوص جعبه های بسته بندی شیرینی صحبت می کند! بنابراین با توجه به مواردی که در بالا گفته شد مشخص می شود الزامات تضمین کیفیت محصول به حد کافی مورد امعان نظر قرار گرفته و نیاز به بازنگری و اصلاح دارند. استاندارهای غذائی سختگیرانه ترین استانداردها استانداردهای کیفی مواد غذائی و محصولات مرتبط با آنها بسیار دقیق و سختگیرانه تنظیم می شوند و حتی در بسیاری از موارد (برخلاف تصور عموم) از استانداردهای محصولات صنایع دارویی نیز سختگیرانه تر و بهداشتی تر تدوین می شوند . علت آن میزان مصرف زیاد مواد غذائی است . برای مثال نمک سدیم کلراید غذایی به طور متوسط روزانه 10 گرم توسط هر فرد مصرف می شود در صورتی که نمک سدیم کلراید در فراورده های دارویی (مثل سرم های تزریقی) ممکن است حتی سالی 10 گرم نیز مصرف نشود. از اینرو مثلا پرامتری مثل فلزات سنگین در محصول نمک غذائی حد بسیار پایین تری نسبت به نمونه محصول دارویی دارد. متاسفانه این سختگیری در استاندارد 3341 و رویه وزارت بهداشت احساس نمی شود . استاندارد 3341 بیشترین تاکید خود را روی خواص مکانیکی و فیزیکی محصول متمرکز کرده است و هیچ صحبتی از خواص شیمیایی محصول و میزان مجاز آلاینده های شیمیایی که ممکن است در محصول نهایی وجود داشته باشند به میان نیاورده است .شاید این توجیه آورده شود که الزام در استاندارد مذکور اسن است که یک پوشش کاغذ پارشمینه (که تمام خصوصیات شیمیایی آن در استاندارد مربوط به خود تعیین شده است) قبل از گذاشتن شیرینی درون جعبه قرار داده شود. ولی آیا واقعا این میزان سختگیری کافی است؟ برای مثال اگر جعبه ای ساخته شودکه مثلا میزان آرسنیک موجود درآن ppm100 باشد آیا هنوز می توان درون این جعبه یک لایه کاغذ پارشمینه گذاشت و با خیالی آسوده شیرینی در آن بسته بندی کرد اگر صرف گذاشتن یک لایه کاغذ پس از هر جعبه ای حتی جعبه های چند بار مصرف شده نیز می توان برای بسته بندی شیرینی استفاده کرد. عدم توجه به این موارد ممکن است سلامت مصرف کنندگان را به شدت با تهدید مواجه کند لذا انتظار این است که در این خصوص کارشناسان محترم به دقت بررسی های لازم را انجام داده و الزامات مشخص و موثری را در استانداردهای مروبطه وارد کنند به صورتی که درجه سختگیری متناسب با نوع محصول در رویه استاندارد رعایت شده باشد.   پایداری محصول تولید شده یکی از مهمترین موضوعاتی که در رویه های تضمین کیفیت خصوصا رویه های GMP به آن پرداخته شده است مسثله پایداری خصوصیات کیفی محصول در طی زمانی مشخص پس از تولید است . استانداردهای تدوین شده باید دقیقا به این مسئله توجه داشته باشند و با انجام آزمایشات دقیق پایداری روی محصول , شرایط نگهداری و زمان ماندگاری را مشخص کنند. این پارامتر ممکن است در مورد بعضی از محصولات خیلی اهمیت پیدا نکند. مثلا ظروف بسته بندی شیشه ای یا حتی فلزی زمانهای ماندگاری بسیار طولانی دارند ولی آیا در مورد مقوا نیز می توان گفت که این زمان به حد کافی طولانی است؟ متاسفانه در هیچ کدام از این استانداردها کوچکترین اشاره ای به این موضوع نشده است. این مورد را میتوان با ذکر یک مثال خوبی روش کرد: در استاندارد 3341 و رویه وزارت بهداشت میزان رطوبت محصو.ل و نیز ویژگی های میکروبی و مقاومت های مکانیکی ورق مقوا به خوبی پوشش داده شده است ولی آیا این میزان رطوبت طی انبارداری , حمل و نقل و تا زمان رسیدن به دست مصرف کننده ثابت خواهد ماند؟ آیا با افزایش رطوبت محصول زمینه برای رشد باکتری ها و قارچ ها (خصوصا در صورتی که از چسب نشاسته برای اتصال پوشش کاغذی استفاده شود) مهیا نمی گردد؟ (لطفا برای درک بهتر این موضوع شرایط اقلیمی شهرهای شمالی و جنوبی کشور را مدنظر قرار دهید). افزایش میزان رطوبت حتی مشخصات مکانیکی محصول (که در استاندارد 3341 خیلی به آنها تاکید شده است) را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد . اینجاست که باز احساس می شود استانداردهای مذکور به حد کافی سختیگرانه نیستند. نکته ای که بسیار اهمیت دارد این است که استانداردها حداثل شرایط و ضوابط کیفی را تعیین می کنند . لذا کالای استاندارد (بر خلاف تصور عموم) کالایی است که حداقل کیفیت را داراست. آیا در تدوین حداقل ها می توان اغماض کرد؟ عدم تعریف و تبیین پایداری در استانداردهای مذکور یکی از مشکلات است .مشکل دیگر این است که اساسا به نظر می رسد محصول تولید شده به حد کافی کیفیت پایدار و ثابت نداشته باشد. بزرگترین فاکتوری که پایداری را زیر سئوال می برد سهولت جذب رطوبت در محیط های مرطوب و خیس است. این مشکل کیفی با افزدون پوششهای پلیمری در هر دو روی مقوا برطرف خواهد شد. روش که کاملا در دنیا پذیرفته شده است . مقواهای با پوشش پلیمری در هر دو رو مقاومت بسیار خوبی درخصوص جذب روطبت دارند لذا پارامترهای کیفی آنها از پایداری و ماندگاری قابل قبولی برخوردارند . متاسفانه بنا به دلایل غیر قابل توجیه (که در بخش آخر به آنها پرداخته خواهد شد) استفاده از پوشش های پلیمری به عنوان روکش مقوا از الزام و اجبار خارج شده است. ضرایب خطر و ریسک مورد دیگری که در تدوین استانداردهای همواره باید مد نظر قرار بگیرد قابلیت اجرای رویه ها و دستورالعمل ها وضرایب ریسک هنگام اجراست. در تدوین مفاد یک رویه استاندارد, همواره بایستی توجه شود که درجه اجرا پذیری در چه حدی است . چنان چه ضریب ریسک بالا باشد می توان با اعمال تغییرات و اصلاحات لازم و یا قرار دادن پارامترهای کیفی دیگر در کنار آن رویه ضریب ریسک را به حداقل رساند. یکی از بخش های مهم و کلیدی استاندارد 3341 الزامی است که تحت عنوان یادآوری (1) آورده شده است. در این قسمت چنین آورده شده است : "در هنگام استفاده قبل از گذاشتن شیرینی درون جعبه استفاده از یک پوشش کاغذ مقاوم به چربی به طوری که کاملا داخل جعبه را بپوشاند الزامی است " اهمیت این بخش از استاندارد3341 به حدی است که اگر آن را نادیده بگیریم استاندارد 3341 کلا زیر سئوال خواهد رفت و سئوال این است که چرا به نکته به این مهمی در این استاندارد این است این قدر ساده پرداخته شده است اصلا به اجرائی بودن این الزام و ضریب ریسک اجرا در مورد آن توچهی نشده است؟ باز هم توجه شود که جعبه هایی که توسط این استاندارد مورد تائید قرار می گیرند بدون قرار دادن یک پوشش کاغذ (مشابه کاغذ پارشیمنه) قبل از گذاشتن شیرینی , به هیچ عنوان مناسب برای بسته بندی محصولات غذایی خصوصا شیرینی نیستند. لذا به اهمیت یاد آوری (1) و ضریبت ریسک اجرای آن باید بیشتر توجه شود. استفاده از این کاغذ باید به صورتی باشد که تمام کفف و جدا داخلی جعبه را کاملا بپوشاند بدون اینکه هیچ درز یا منفذی باقی بگذارد . آیا این کار عملی است ؟ آیا می توان از یک کارگر قناد انتظار داشت که چنین دقتی در این کار به خرج دهد؟ حتی با صرف دقت بسیار زیاد آیا می توان درون جعبه را طوری با کاغذ پوشاند که کاملا از عدم تماس محتویات جعبه با کف جدا و درب جعبه اطمینان حاصل شود؟ آیا پس از گذاشتن شیرینی درون جعبه می توان مطمئن بود که در حمل و نقل این تماس اتفاق نمی افتد؟ و چندین و چند سوال دیگر که نگرانی های چدی در مورد ضریب ریسک اجرایی این بند به همراه خواهد داشت. نکته دیگری که در مورد این الزام میتوان مطرح کرد مسئله تضمین کیفیت اجراست یعنی چطور میتوان از اجرا و صحت اجرای آن اطمینان یافت ؟ شاید پاسخ این باشد که با نظارتهای دوره ای می توان به این تضمین دست یافت ولی آیا واقعا توجیه کافی است ؟ کسی که این توجیه را خواهد آورد قطعا با فضای کسب و کار در ایران آشنا نیست. برای درک بهتر موضوع شرایطی را در نظر بگیرید که مغازه قنادی مملو از جمعیت است (همانند ایام مصادف با اعیاد و یا ماه مبارک رمضان) آیا دور از ذهن است که تصور کنیم که تحت چنین شرایطی دیگر تضمینی برای رعایت این الزام وجود ندارد؟ بنابراین نتیجه میگیریم که این قسمت از استاندارد دارای ضریب ریسک اجرایی بسیار بالایی است ولذا لازم است که نسبت به آن تجدید نظر شود . یکی از راههای پایین آوردن ضریب ریسک بالائی هستند . دراین مورد مثلا استفاده از مقواهای با روکش پلیمری به عنوان یک الزام کیفی می تواند ضریب ریسک اجرا را در عمل تا حد معقولی کاهش دهد . در این صورت چنان چه در قرار دادن جعبه نتواند جلوی تماس محتویات جعبه با جدار داخلی را بگیرد نگرانی زیادی در خصوص آلوده شدن محتویات جعبه وجود نخواهد داشت زیرا دیگر جعبه از پوششی مقاوم به چربی و کاملا بهداشتی و محافظت کننده برخوردار است.   پیشنهادات با توجه به کلیه موارد ذکر شده پیشنهاد این است که موارد زیر در استانداردهای مذکور مورد توجه واقع شوند. الف) الزامات مربوط به کیفیت مواد اولیه مصرفی و ویژگیها و روشهای آزمون و منابع تهیه آنها در استاندارد گنجانده شوند ب) خصوصیات و ویژگی های شیمیایی مقوای مصرف شده در ساخت جعبه و روش های آزمون آنها به تفصیل دراستاندارد لحاظ شود. پ) برای افزایش پایداری محصول و نیز به حداقل رساندن ضرایب ریسک استفاده از پوشش فیلم پلیمری در هر دو روی مقوا جزء الزامات استاندارد قرار گیرد. طبیعی است که در این صورت لازم است مشخصات فیلم پلیمری و نیز مواد اولیه مورد مصرف برای ساخت آن نیز به دقت دراستانداردهای مذکور تبیین شود . همچنین تاکید می شود که استفاده از پوشش پلیمری باید در هر دو روی مقوا باشد و نیز استفاده از این پوشش نافی اجرای الزام مورد اشاره در یاد آوری (1) از استاندراد 3341 یعنی گذراردن یکی لایه کاغذ پارشمینه قبل از گذاشتن شیرینی نیست. شاید این ایراد وارد شود که با لحاظ کردن این سه پیشنهاد در استانداردها قیمت تمام شده محصول افزایش خواهد یافت . در پاسخ باید گفت که کیفیت و قیمت همواره با هم در تنازع هستند و این امری طبیعی است. امروزه در دنیا هزینه های بسته بندی مرتبا سیر صعودی نشان می دهند و شرکت ها در ارتقاء کیفیت بسته بندی محصولات خود یک رقابت دائمی دارند. سرمایه گذاری در بخش های تولیدی صنایع بسته بندی مرتبا افزایش می یابد و تکنولوژی ها و تجهیزات پیشرفته تر جای تکنولوژی ها و تجهیزات قدیمی تر را میگیرند و با همه اینها هیچکس کیفیت محصولات بسته بندی را فدای قیمت نمی کند زیرا اهمیت و جایگاه بسته بندی و کیفیت آن در صنایع غذایی (و البته در سایر صنایع) برهمگان روش شده است. از طرف دیگر قیمت فروش جعبه (که معادل قیمت شیرینی درون آن است) بسیار بیش از قیمت خرید آن است و لذا نگرانی در مورد بالارفتن قیمت جعبه واهی و غیر واقعی است. نگرانی دیگری که ممکن است مطرح شود (و احتمالا درهنگام تدوین استانداردهای مذکور مورد نظر تدوین کنندگان قرار داشته است) بحث بازیافت مواد بکار رفته در تولید جعبه های شیرینی است و این که با استفاده از پوشش پلیمری این امر میسر نخواهد بود. ولی واقعیت این است که مقواهای روکش شده با فیلم پلیمری نیز مثل سایر مقواها قابل بازیافت هستند فقط نباید انتظار داشت که بدون هیچ تغییری در روش های تولید و تجهیزات بکار رفته بتوان به این مهم دست یافت . امروزه مقواهای با روکش پلی اتیلن و پلی پرو پیلن در تمام دنیا هم برای بسته بندی محصولات غذایی و هم برای بسته بندی محصولات صنعتی به طور گسترده استفاده می شوند و به راحتی نیز در چرخه بازیافت قرار میگرند و این کار با اعمال تغییراتی در فرآیند و تجهیزات ری پالپر (Repulper) امکان پذیر است و لذا نگرانی در این زمینه نیز بی مورد است. در عوض با استفاده از روکش پلیمری در هر دو طرف مقوا , مقاومت نسبت به رطوبت و چربی تا حد قابل قبولی افزایش و احتمال رشد باکتری ها و قارچ ها در طی زمان انبارش و حمل و نقل و درهنگام مصرف به کمترین میزان ممکن می رسد. همچنین مقاومت های مکانیکی جعبه ئیز در حد ثابتی باقی می ماند. مضافا بر این که به دلیل بهبود خواص مکانیکی مقوای روکش شده با بیلم پلیمری , می توان از مقواهای روکش شده با بیلم پلیمری , میتوان از مقواهای نازکتر استفاده کرد که این خود هم در قیمت تمام شده تاثیر مطلوب دارد و هم میزان مصرف مواد سلولزی را کاهش می دهد (به تاثیر مستقیم و غیر مستقیم آن در حفاظت از محیط زیست خصوصا جنگل ها و مراتع توجه شود). چنان چه مقواهای با روکش پلیمری در هر دو رو , با دفت و نظارت کیفی کامل تولید شوند حتی هنگام مصرف نیازی به استفاده ازکاغذ پارشمینه نخواهد بود اگر چه به دلیل پایین آوردن ضریب ریسک و نیز کاهش خطرات آلودگی هنگام حمل و نقل و انبارش استفاده ازکاغذ پارشمینه نیز توصیه میشود. در نهایت به نظر میرسد با اجرای این سه پیشنهاد , استانداردهای مذکور به حد کافی در تعیین حداقل های کیفی برای تولید جعبه و بسته بندی شیرینی و سایر مواد خوراکی موثر و کارامد باشند. گزارش مصرف بسته بندی در سال 2006 – 2005 بسته بندی یک بخش اساسی در زندگی روزمره ما است. ما در زندگی امروزه تحت فشارهای زیادی زندگی می کنیم . با توجه به نوع زندگی ما , درکار و در زندگی شخصی و کلیه فعالیتهایی که درگیر آن هستیم , بسته بندی با تغییرات زیادی در نوع مصرف مواجه است. تغییر دورنما و آینده زندگی جمعی و امتیازاتی که تکنولوژی های جدید به همراه آورده است , به طور ثابت و پایدار , فرصت های جدیدی را برای تولید کنندگان در یافتن راه های جدید برای راضی کردن و برآورده کردن نیازهای مشتریان بسته بندی پدید آورده است. مصرف بسته بندی هزینه های زنجیره تولید را افزایش می دهد. مصرف بسته بندی نباید تنها به جاذبه و تاثیرات بصری آن در سوپر مارکتها توجه داشته باشد بلکه باید از محتویات بسته بندی محافظت کند وسهولت توزیع آن را فراهم بیاورد و تا جایی که ممکن است سادگی حمل و نقل وئ کاربرد توسط مشتریان را فراهم بیاورد رشد پایدار در سال 2005 بازار بسته بندی , ارزشی در حدود 370 بیلیون دلار آمریکا داشته است که یک رشد 5 درصدی را نشان میدهد. در بازارهای توسعه یافته و پیشرفته مانند آمریکای شمالی و اروپای غربی این رشد به صورت آرام و تدریجی درهر سال تکرار میشود. بسته بندی آشامیدنیها و غذا دو بخش عمده و بزرگ هستند که دو سوم مصرف بسته بندی راشامل می شوند. بازارهای لوازم شخصی و لوازم ارایشی و بهداشتی هر یک 5 در صد مصرف بسته بندی را دراختیار داشته اند. ابداعات بسته بندی تقاضای بازار را تغییر داده است. تغییر در نوع زندگی , افزایش جمعیت و عادت های مشتریان در نوع بسته بندی و مصرف عمومی تاثیرمی گذارد . ابداعات درمحصولات وبسته بندی رشد بازار را به دنبال دارد. 4 بازار عمده مصرف بسته بندی رشد بازارهای مواد غذایی , آشامیدنی ها , لوازم ارایشی و بهداشتی و مواد دارویی میباشد. تعداد زیادی از محصولات مصرفی جدید در هر سال معرفی می شوند که به طور فزاینده ای رو به رشد است. بسته بندی یکی از روش های مشهودی است که یک محصول را در رقابت با دیگر محصولات متفاوت می سازد. سهولت استفاده هنوز یک امر کلیدی است جدول زیر نشان می دهد که انتخاب بسیاری از عوامل حاصل از بسته بندی بر روی چگونگی استفاده از محصولات و بسته بندی آن تاثیر می گذارد. سهولت یکی از عوامل و محرک های کلیدی است وتولیدکنندگان بسته بندی دریافته اند که نوع زندگی پرمشغله تر و کوچک شدن واحدهای خانواده و کمبود زمان , عادت های مصرف را تغییر داده است. این عوامل است که بر اساس آن ابداعات بسته بندی شکل خواهد گرفت و تعیین خواهد شد. در بسیاری از کشورها, خانواده های کوچک و تک نفره بسیار بیشتر از خانواده های سنتی هستند. خانواده های کوچکتر تقاضاهای جدیدی برای بسته بندی و محصولات جدید دارد. برای مثال بازار غذا های آماده در اروپای غربی بین سالهای 1998 تا 2005 بیش از 50 درصد رشد یافته است. در ایالات متحده نیز که در این مورد بازار بسیار پیشرفته ای دارد. رشدی بیش از 30 درصد مشاهده شده است. یک محرک قوی درافزایش تقاضا برای بسته بندی افزایش قدرت خرید است این قدرت خرید, سالیانه در حدود 3 درصد افزایش یافته است که عامل عمده ای در افزایش تقاضا برای محصولات بسته بندی شده در بازارهای جغرافیایی جدید است. افزایش نگرانی برای سلامتی افراد تقاضای بازار را برای محصولات و بسته بندی جدید به سوی تضمین کیفیت محصولات سوق داده است. افزایش سفرها , هم سفرهای درون شهری و مدام و هم سفرهای تفریحی , موقعیتهای جدیدی را در مصرف پدید آورده است محصولات وبسته بندی های مناسب , فراهم کردن این فرصت ها و مجال را توسعه داده است. نسل جدید چهان پیرتر شده است و میانگین سنی جمعیت در بسیاری از کشورهای توسعه یافته افزایش یافته است. متناظر با کاهش نرخ تولد برای اولین بار , جمعیت بالای 50 سال بیشتر از سایر سنین شده است. برای پاسخ به تقاضای این نسل بسته بندی باید شکل جدیدی به خود بگیرد . به عنوان مثال می توان به بسته بندی باید شکل جدیدی به خود بگیرد. به عنوان مثال می توان به بسته بندی های دارویی شیک اشاره کرد که راهنمای مقدار تجویز دارو برای بیمار بر روی لیبل آنها بطور واضح و مشهود قابل دید است. درب های آسان باز شو برای جارها و بطریها نیز از این قبیل است. کانال های فروش جدید تغییر عادت های خرید. باعث به وجود آمدن تغییر و تحولاتی در خرده فروشی های عمومی شده است. تقاضای گسترده ای برای سهولت خرید انواع محصولات درهرمکانی وجود دارد مانند حصور خواربارفروشی ها در پمپ بنزین. استفاده از ماشین های پیشرفته خرید و فروش به طور چشمگیری رو به افزایش است , به همراه فروشگاه های اینترنتی و تحویل محصولات درمنزل , که بخشها و سیستم های توزیع را به طور کلی تغییر داده است . این امر فرصتی را در اختیار مارک های تجاری بزرگ و تولید کنندگان بسته بندی برای تولید محصولات و بسته بندی های جدید قرار می دهد. توسعه و پیشرفت محصولات جدید به ایجاد بازارهای جدید کمک میکند, امروزه طبقه بندی های جدیدی چون غذاهای آماده مصرف در حین کار و نوشیدنی های انرژی را به وجود آمده اند که زاییده تفکر بکر و پاسخی به تغییراتی است که در نحوه زندگی ما به وجود امده است. ابداعات در بسته بندی میتواند استفاده ازموقعیت های مناسب را توسعه بدهد مانند استفاده از دربهای آسان بازشو برای نوشیدنیهای ورزشی و همچنین استفاده از بسته بندی می تواند ارزش افزوده زیادی تولید کند برای مثال استفاده از دو محصول در یک بسته بندی مانند ماتیک و برق لب دریک بسته بندی واحد. مقایسه مواد بسته بندی بسته بندی های پلاستیکی طبق آمارگیری های انجام گرفته نزدیک به 40 درصد بسته بندی محصولات را در بر میگیرد و رشد مصرف آن سریعتر ازموارد دیگر است. رشد سریع این مواد به دلیل امتیازات و ویژگی های خاص این مواد است که جانیشین بسیار مناسبی برای بسته بندی های موجود هستند . تولید کنندگان ظروف سبک و ظروف بسته بندی لوکس با ظاهر زیبا وجذاب به دست آورده اند. استفاده از فلزات نیز در صنایع آشامیدنی نقش بسیار برجسته و ممتازی دارد. استفاده از آنها در بسته بندی نوشیدنی های گازدار سبک افزایش چشمگیری داشته است و در صنایع غذایی نیز مصرف فلزات روند رو به رشدی را تجربه میکند. بسته بندی آشامیدنی مصرف نوشیدنی ها با میانگین رشد 2 درصد در سال در حال افزایش است. سرانه مصرف نوشیدنیها درسال در حدود 190 لیتر است. مصرف کنندگان در آمریکای شمالی , استرالیا و اروپای غربی سه برابر این مقدار نوشیدنی مصرف می کنند. نوشابه های گازدار در بسته های نوشیدنی تک نفره عرضه شده و مصرف آن با رشد حدود 2 درصد در هر سال درحال افزایش است . تلاش برای سلامت کامل مصرف کننده در مورد نوشیدنی های ورزشی و انرژی زا و بسته بندی های آب و به طور پراکنده در مورد آب میوه متمرکز شده است. از حدود 5 سال پیش مصرف عمومی اب های بسته بندی شده با میانگین رشد 8 درصدی درهر سال رو به افزایش است در حالیکه نوشیدنی های انرژی زا با سرعت 12 درصد به طور پیوسته در سال 2004 افزایش یافته است . در 5 سال گذشته در ایالات متحده مصرف نوشیدنی های انرژی زا با رشد 80 درصدی روبرو بوده است که بیشتر مصرف کنندگان این نوشیدنیها جوانان هستند. مصرف نویشیدنیهای الکلی با کاهش چشمگیری مواجبه بوده است. درایالات متحده آمریکا دارای رشد منفی بوده و عدم مصرف رانند گان از نوشیدنی های الکلی یکی ازعوامل کاهش مصرف نویشیدنی های الکلی است. بسته بندی نوشیدنی ها برای عموم مردم با توجه به رشد جمعیت و افزایش خانواده های تک نفره و تغییر درنوع زندگی , بازار بسته بندی های نوشیدنی تحت تاثیر قرار گرفته است. امروزه بسته بندی با نیازهای متفاوتی روبروست مانند بسته بندی برای کودکان که باید دارای وزن سبک باشد و قابلیت حمل و نقل آسان داشته باشد و آنان را به خرید یک کالا ترغیب کند , برچسب بر روی محصولات کاملا خوانا باشد و اندازه آن متناسب باشد. به طور مثال بسته های 240 میلی لیتری برای افراد بزرگسال مناسب تر است. وقتی با افزایش خرید و عرضه کالا روبه رو می شویم که حاصل از نوع بسته بندی کالاست و تولید کنندگان را تشویق به توسعه تکنولوژی و نو آوریهای جدید می کند. اغلب مصرف کنندگان جذب طراحی بسته بندی شده و با توجه ساختار بسته بندی خواهان بسته بندی های زینتی می باشند. در چند سال گذشته سلیقه ها از بسته های چند بار مصرف به سمت استفاده از ظرف های قابل بازیافت در فلز , پلاستیک و شیشه تغییر یافته است. اغلب مشتریان بسته بندیهایی را که دارای جایزه است به بقیه انواع آن ترجیح می دهند . افراد خانه دار شکل های ساده تر را ترجیح میدهند و تولید کنندگان ,بسته بندی های جدید و قابل بازیافت را بر اساس نیازمشتریان توسعه و گسترش می دهند. مصرف کنندگان سهولت استفاده و قیمت پایین رابرای بسته های بزرگ ترجیح می دهند . جمله این عوامل بسته بندی را به سوی استفاده از بطری های پلاستیکی سوق دارده است. همه اقشار جامعه ازنوشیدنی ها استفاده می کنند. مصرف کنندگان به سبکی وزن بسته بندی و خنک کردن آسان نوشیدنی و باقی ماندن گاز نوشیدنی پس از باز کردن آن اهمیت زیادی میدهند . قوطی ها به آسانی حمل ونقل و نگهداری می شوند و یک مشخصه ممتاز آنها نیاز به فضای کمی است که در شکلهای چندتایی بسته بندی در قفسه های فروشگاه اشغال می کند و این محبوب مصرف کنندگان است. بسته بندی نوشیدنی های گازدار: مصرف نوشیدنی های گازدار از منطقه ای به منطقه دیگر متفاوت است بسته بندی ها ی قابل بازیافت از قبیل قوطی های نوشیدنی و شیشه ای در ایالات متحده مصرف بسیار زیادی دارند و به طور پراکنده درتمامی نقاط دنیا استفاده می شوند و بسته بندی های چندبار مصرف هنوز در قسمت اعظمی از فروشگاه های اروپای شرقی و آمریکای جنوبی مصرف می شوند . شیشه های چندبار مصرف و مشتقات آن در آمریکا جای خودرا به بطری های بازیافتی و قوطی ها داده است. مزه نوشیدنی ها نیز در فروش آنها نقش عمده ای را ایفا میکند. فروش نوشیدنی های گازدار در ظروف pet , pon با هم متفاوت است. در اروپای غربی 1 درصد نوشیدنی های الکلی در بطری های پلاستیکی به فروش می رسد که باعث ارزانی انها می شود. درکشور روسیه این مساله باعث بالارفتن فروش و توسعه بازار شده است. از قوطی ها و همچنین بطری ها در روسیه استفاده خوبی شده است و کاربرد آن رشد تقریب 85 درصد در هر سال از 1999 تا 2004 را به دنبال داشته است. بازار آمریکا نیز با استفاده از قوطی ها وبطری های پلاستیکی رشد چشمگیری یافته است. در اروپای غربی بسته بندی دچار تحولی بزرگ شده , بطوریکه در 15 سال اخیر شیشه ها توسط پلاستیک جایگزین شده اند و امروزه قوطی های نوشیدنی سهم اعظم بازار را در اختیار گرفته اند . پلاستیک ها در اروپای شرقی و آمریکای جنوبی نیزاز شیشه پیشی گرفته اند که این مساله در اروپای شرقی نمایان تر است. مواد غذایی فروش مواد غذایی بسته بندی شده در سال 2004 بیش از 1360 بیلیون دلار آمریکا برآورد شده است. توسعه بازارها باعث ایجاد شبکه های توزیع بهتر و ادغام تولید کنندگان بزرگ بوده است. افزایش میزان فروش مواد غذایی بسته بندی شده به دلیل افزایش دسترسی و فراگیر بودن و همچنین افزایش قدرت خرید در بین مردم می باشد. بازارهای آمریکا شمالی و اروپای غربی به سبب افزایش تقاضا برای غذاهای بسته بندی شده مناسب و سالم رشد بسیار خوبی یافته است. تمایلات مصرف در آمریکای شمالی و اروپای غربی , ارتباط مردم با غذا به طور مداوم درحال تغییر است که این امر به دلیل تغییر در نوع زندگی آنهاست . ازآنجاییکه مردم به طور فزآینده ای آگاه و بی قرار شده اند و زندگی آنها تحرک زیادی یافته است و مدام درحال حرکت هستند, کلمه های Deskfast , Dashboard dinning در فرهنگ لغات وارد شده است. مشتریان علاوه بر اینکه می خواهند زمان کمتری صرف آماده کردن و خوردن غذا کنند . تمایل دارند که زمان کمتری نیز برای خرید این مواد غذایی صرف کنند . تجربه خرید مناسب و سریع برای بسیاری ازمشتریان تبدیل بهیک رویا شده است. درطول 5 سال گذشته , غذاهای آماده یک رشد 7 درصدی را در اروپا و رشد 5 درصدی را در ایالات متحده ثتب کرده است. اما با افزایش تقاضا برای سهولت و سادگیاستفاده ازمواد غذایی نباید کیفیت قربانی بشود. در سالهای اخیر شاهد ادامه مسایل و بحث های مختلف در مورد چاق شدن مردم هستیم. مشتریان خواهان غذاهای بسته بندی شده سالم هستند. برای مثال در طول 5 سال گذشته , استفاده از سوپ های سرد در فروشگاه ها یک میانیگین رشد 15 درصدی را در اروپای غربی و یک رشد 22 درصدی را درایالات متحده در هر سال نشان می دهد. رشد مصرف ماست و محصولات لبنی , یک کاهش آرام ویکنواخت را به دنبال دارد. پیش بینی می شود تا سال 2010 درانگلستان اکثریت مردم به صورت انفرادی زندگی کنند. نرخ بالای طلاق و بالا رفتن سن ازدواج , به همراه افزایش میانگین سن جمعیت نشاندهنده گستردگی خانواده های تک نفره نسبت به گروه های سنتی خانوادگی است. این امر تاثیر عمیقی بر صنعت بسته بندی و تکنولوژی های جدید خواهد گذاشت و همچنان به سهولت بسته بندی مانند دربهای آسان بازشو نیاز خواهد داشت. بسته بندی غذایی بسته بندی های پلاستیکی سخت و محکم (صلب) درشکل های گوناگونی عرضه شده اند اما اغلب به مقدار قابل ملاحظه ای در شکل بطری های hdpe  و ظروف با دیواره نازک هستند . استفاده از این نوع بسته بندی در سال 2004 درآمریکای شمالی رشد 3 درصدی و در اروپا یک رشد 4 درصدی را نشان داده است. ظروف پلاستیکی دارای دیواره نازک برای گستره وسیعی از محصولات از قبیل ماست ها, غذاهای آماده و دیگر غذاهای بسته بندی شده که استفاده از آنها بسیار ساده است و به شکل آماده مصرف در حین کار وجود دارد . به کار می رود. بطری های Hdpe برای ظروف شیر به صورت سنتی مورد استفاده قرار میگیرد. اغلب بسته بندی های پلاستیکی انعطاف پذیر به صورت کیسه های کوچک Pouch است که به طور فزآینده ای برای سس هی و دیگر غذاهای مورد استفاده مجدد , به منظور سهولت استفاده , به کار میرود بسته بندی های پایه کاغذی و مقوایی به طور گسترده برای محصولات نانوایی یا شیرینی پزی , غذاهای یخ زده و غذاهای آماده مورد استفاده است. ظروف بر پایه کاغذ و مقوا , از رشد مناسبی در بازار برخوردار است اما بسته بندی های کارتنی مورد مصرف برای مواد غذایی مایع در سالهای اخیر در بعضی بازارها از جمله ایالات متحده , انگلستان و فرانسه کاهش پیدا کرده است. کنسرو سبزیجات , سسها, چاشنی ها, و ادویه جات , غذای بچه و مرباهای گوناگون در شیشه محافظت می شوند. بازار بسته بندی های شیشه ای رشد فراوانی در بخش هایی از اروپای شرقی داشته است. این نوع بسته بندی عمده مصرف را در بسته بندی سبزیجات داشته است. بسته بندی های آرایشی و بهداشتی بسته بندی های آرایشی و بهداشتی در سراسر دنیا در حال افزایش است و مردم توجه ویژه ای به ظاهر و آرایش خود می دهند. بیشترین تقاضا برای تولیدات ارایشی در بین افراد مسن وافراد ثروتمند دیده می شود. که می خواهند به وسیله آرایش جوان بمانند. زیاد شدن برنامه های تلویزیونی و مجلات مد که وسایل زیبایی صورت و جراحی زیبایی را رواج میدهند و مرکز این جریان رسیدن به کمال و افزایش فشار برای جوان ماندن ابدی و سلاتم ظاهر است. درحال حاضر بازار لوازم آرایشی درنوجوانان نفوذ کرده است و نوجوانان دختر بدون حدودیتهای سنی از لوازم آرایشی استفاده می کنند. به علاوه درامدی که از طرف زنان به لوازم آرایشی استفاده می کنند. به علاوه درامدی که از طرف زنان به لوازم آرایشی استفاده اختصاص داده می شود , افزایش یافته است. مردان نیز در افزایش تولیدات آرایشی سهم ویژه ای دارند. تعداد زیادی ازمردان محصولات را پیش از اینکه به انتخاب همسرانشان اعتماد کنند, خودشان خریداری می کنند . آنان به بهترین کیفیت گرایش داشته و بیش از پیش به دنبال محصولات آرایشی مردانه پیشرفته هستند. در بازارهای آمریکا تولیدات جدیدی برای مردان با بسته بندی های جداگانه مردانه وجود دارد. لوازم آرایشی مردانه با رشد 1 درصدی درهر سال روبرو است و در سالهای 1999 تا 2004 بازار لوازم آرایشی به آهستگی رشد یکنواختی را تجربه کرده است. بسیاری از تولیدکنندگان سعی در تولید لوازم آرایشی ویتامینه دارند. رشد بر اساس بازارهای جغرافیایی رشد اروپای غربی فروش لوازم آرایشی و بهداشتی بین سالهای 1999 تا 2004 بار شد نسبی 2 درصدی درهر سال روبرو بوده است. که پیش بینی می شود تا سال 2009 با همین نسبت به رشد ادامه پیدا کند و درهمین مدت تولیدات محافظ پوست برای هر کدام به ترتیب 5 درصد و 3 درصد در هر سال بوده است. ایرلند و اسپانیا بیشترین و سهم بازار را دراختیار دارند که سهم هر یک به ترتیب 6 و 5 درصد می باشد. دراروپای شرقی بازار لوازم آرایشی درمدت مشابه سالهای 1999 تا 2004 با رشد نسبی 7 درصد در هر سال مواجه بوده است که بیشترین فروش دراوکراین اتفاق افتاده است به طور ی که رشد 26 درصدی درهر سال به ثبت رسیده است درحالیکه در جمهوری چک و اسلواکی و روسیه رشدی در حدود 5 درصد نشان داده شده است. گستردگی استفاده از لوازم آرایشی در اوکراین نتیجه بهبود استانداردهای زندگی در این کشور است. رشد متوسط اوکراین نشان دهنده این حقیقت است که مردم اوکراین و عموما مردم شرق اروپا توجه ویژه ای به آرایش شخص دارند. آنها ظاهرا جوان وجذاب وهزینه بیشتر از درآمدشان را برای خرید محصولات آرایشی به کیفیت هزینه می کنند . درحالی که سطح رفاه آنها پایین تر از مردم اروپای غربی است. بسته بندی آرایشی و بهداشتی بسته بندی های آرایشی و بهداشتی نیاز به این دارند که در قفسه های فروشگاه ها جاذبه و تاثیر بصری فوق العاده داشته باشند . بسیاری از خریدها از روی ولخرجی و به دلیل گرافیک و طراحی فریبنده بسته بندی صورت میگیرد. کیفیت بالای بسته بندی ها آرایشی و بهداشتی باعث طبقه بندی های متفاوت لوازم آرایشی و بهداشتی میشوند. مواد اولیه بسته بندی های آرایشی و بهداشتی مرکز توجه تولید کنندگان بسته بندی بر روی تولید محصولاتی قرار دارد که در آرایش روزانه مواد مصرف هستند . پلاستیک صلب و بطری های hdpe و تیوب های پلاستیکی موادی هستند که به طور عمده برای محصولات آرایشی و بهداشتی مورد استفاده قرار می گیرند . در بین سالهای 1999 تا سال 2004 , سهم این مواد در بازار اروپای شرقی 46 در صد و برای ایالات متحده 64 درصد بوده است. پلاستیکی صلب در اروپای غربی و شرقی به ترتیب دارای رشد 3 و 11 درصد در هر سال بوده است. بسته بندی های انعطاف پذیر قسمت عمده بسته بندی ها را در اروپای شرقی است که رشد 33 درصدی در این بازار داشته است که برای بسته بندی صابون و تیغ ریش تراشی یکبار مصرف استفاده شده است. بین سالهای 1999 تا 2004 در اروپا شیشه با رشد ثابت 3 درصد درهر سال روبرو بوده که قسمت عمده استفاده ان در تولیدات ادکلن و بوزا بوده است.

راز رهبران بزرگ

راز رهبران با نفوذ عصر حاضر (چطور بدون آنکه سخن بگویید دیگران را رهبری کنید)

 

دروس رهبری رهبران گذشته، صداقت، تلاش، فداکاری و … برای گذشته اند؛ فراموششان کنید !!
رهبران امروز، از آموزه های رهبران  گذشته الهام میگیرند اما عملا استفاده نمیکنند زیرا، در هر عصری، فرهنگ و عرف مخصوص خودش ایجاب میکند تا رهبران هماهنگ با شیوه های نوین آن عصر رهبری کنند.

بدون شک اگر ناپلئون بناپارت مانند سان تزو رهبری میکرد، جنگ هایش را یکی پس از دیگری شکست میخورد؛ اما هر روز کتاب هنر جنگ سان تزو را میخواند زیرا برایش الهام بخش بود.

تعریف قدرت نیز به مرور زمان تغییر کرده، طوری که الوین و هایدی تافلر در کتاب پرشکوه جابجایی قدرت می نویسند :

    “در عصر اطلاعات و ارتباطات قدرت نزد کسانی که برتری فیزیکی و مالی دارند نیست،
    بلکه آنهایی قدرتمند خواهند بود که از اطلاعات و دانش بخصوصی آگاهند…”

بله، قدرت امروز، قدرتمند گام برداشتن داخل اتاق و همه را به لرزه انداختن برای اطاعت نیست. قدرتِ دستور و کنترل برای رهبران دیگر مرده… هیچ کارایی ندارد و افرادی (مانند مدیران و رئیس ها و…) که به زور، امروزه میخواهند از آن استفاده کنند افرادی هستند که در گذشته مانده اند و نمیخواهند نسبت به نتیجه رفتارشان واقع بین باشند.

شما میتوانید کاریزما و قدرت درونی تان را بر اتاق و محلی که هستید حکم فرما کنید اما نه به شیوه سنتی دستور و کنترل بلکه به شیوه نوین امروزی یعنی ایجاد احساس دوستی و وفاداری. احساسات شما در طول زمان ارتباطات، مدام در حال تاثیرگذاشتن بر حالت چهره ،بدن ،تن صدا و رفتارتان است و این یعنی افکار ناخودآگاه شما به صورت کاملا عینی و مشهود برای دیگران درحال نمایش است و یادتان باشد، دیگران به خوبی این سیگنال ها را میتوانند بخوانند و درک کنند.

برای مثال؛ یادتان هست زمانی که رئیس تان وارد اتاق میشد، قبل از اینکه میخواست خبری را اعلام کند میتوانستید حدس بزنید خبر خوبی است یا بد؟ بله، دلیل آن دقیقا خواندن غیر مستقیم ناخودآگاه رئیس تان بود.

به همین دلیل است که دیگر، شیوه سنتی رهبری و ابراز قدرت معنا ندارد. شما امروزه با بلند ترین صدا ها بر دیگران فریاد بزنید اما اگر از درون ترسیده باشید، کاملا درون شما قابل خواندن خواهد بود، احساس خواهد شد و نه تنها از شما کسی پیروی نخواهد کرد، بلکه شما را فردی پست و بدنبال قدرت خواهند دید.

و اما؛
شما میتوانید با یادگرفتن اصول نوین رهبران عصر حاضر، اقدام به استفاده موثر از سیگنال های بیرونی، به نفع خودتان، کنید. شما میتوانید یادبگرید چطور ضمیرناخودآگاهتان را کنترل کنید و کاری کنید در نظر دیگران به نفع خواسته شما کار کند.
Nick Morgan، موسس و مدیرعامل شرکت مشاوره ارتباطات Public Words، به سخنرانان و سیاستمداران کمک میکند با توجه به جدیدترین علم رهبری و تاثیرگذاری و نفوذ در دیگران، همگام با عصر حاضر در دیگران نفوذ کنند و بر آنها رهبری کنند.

شما در این مقاله، خلاصه آموزه های نیک مورگان و شرکتش را به سیاستمداران که در دانشگاه هاروارد برای دانشجویان رشته ی MBA آموزش داده شده را میخوانید.

نیک مورگان میگوید “برای تاثیرگذاری بر دیگران، ابتدا باید بدانید چه چیزی در معرض نمایش میگذارید. خودتان را در نظر داشته باشید چطور در مقابل دیگران ظاهر می شوید؟ چه تصویری در ذهن تان وجود دارد؟ سپس اگر نیاز به ویرایش داشت، باید ویرایشش کنید.”

در ادامه میخوانید :

    چرا تصویر شما از خودتان در ذهنتان که در مقابل دیگران ظاهر میشوید مهم است؟
    چطور این تصویر را ویرایش کنید؟
    چطور سیگنال های مهم ضمیرناخودآگاه تان را کنترل کنید؟
    چطور احساسات قدرتمند درون خودمان ایجاد کنیم و به دیگران انتقال دهیم؟
    چطور به شیوه نوین رهبری، بر دیگران تسلط داشته باشیم؟
    چطور بدون آنکه حرفی بزنیم یا دستور بدهیم دیگران ما را به عنوان رهبر جمع بپذیرند؟
    و …

این مقاله قرار است به شما آموزش دهد چطور به شیوه نوین بر دیگران رهبری کنید و بدون آنکه کلامی بگویید کاری کنید دیگران گوش به فرمان شما بایستند، در هر جمعی شما را به عنوان یک رهبر بپذیرند، به عنوان یک فروشنده بتوانید مشتری تان را رهبری کنید، خرید را نهایی کنید و در آخر بتوانید کاری کنید که دیگران، آنچه را که شما میخواهید و میدانید به نفع هم شما و هم آنهاست انجام دهند.

شما بعد از خواندن این مقاله با دنیای اسرارآمیز مدار صفر درجه و نیروی فوق قدرتمند ذهن در هماهنگی رفتاری با دیگران آشنا می شوید و درک خواهید کرد :

    چرا زمانی که هیتلر سخنرانی میکرد همه گویا تسخیر میشدند
    چرا بعضی بدون داشتن رفتار خاصی همیشه به عنوان یک رهبر در جمع ها پذیرفته میشوند
    چطور بعضی افراد نفوذ کلام چنین قدرتمندی دارند
    چطور مارتین لوتر کینگ رهبر انقلابی سیاه پوستان بدون آنکه اعلامیه ای دهد توانست هزاران نفر را در مرکز شهر برای سخنرانی جمع کند؟
    و …

 

 

راز رهبران با نفوذ عصر حاضر
چطور بدون آنکه سخن بگویید دیگران را رهبری کنید :

 

سیگنال ها، سیگنال ها و سیگنال ها
اگر با بازی پوکر آشنا باشید، در این بازی نصف توجه شما باید به حریفان تان باشد تا ببینید آیا آنها در حال بلوف زدن هستند یا درحال گفتن حقیقت هستند. همه یک داستانی در چهره شان برای گفتن دارند. همینطور هم در زندگی عادی ما، همه یک داستانی در ظاهر و یک داستانی در باطن دارند.

 

شما نیز هر روز و در هر لحظه در حال به نمایش گذاشتن احساساتتان از طریق سیگنال هایی که خارج می فرستید هستید؛ مانند دیگران. اما برخلاف بازی پوکر، شما در زندگی واقعی هرگز با دقت به سیگنالهایی که به دنیای خارج و یا به فردی که سیگنالهایی از او دریافت کرده اید توجه نمیکنید !

درحالی که ناخودآگاهِ شما، در خفا در حال کنترل سیگنال های شماست؛ اهمیت فراوانی دارد تا به او برنامه بدهید چطور و چه سیگنالهایی برای دیگران ارسال کند. سیگنال هایی که ناخودآگاه از طریق تن صدا، زبان بدن و یا حالت چهره برای دیگران ارسال میکنید، به راحتی میتواند شما را تبدیل به یک رهبر در جمع و یا یک پیرو در جمع تبدیل کند.

یکی از شیوه های کنترل و دادن برنامه به ضمیر ناخودآگاه تجسم است.
شما باید برنامه ریزی فکری برای موقعیت های مختلف داشته باشید، برای مثال باید هرشب قبل از خواب و یا در طول روز یکساعت در آرامش، خودتان را در شرایط مختلف، در حالیکه دیگران را رهبری میکنید و قدرت زیادی دارید تجسم کنید. این تجسم ها، به مرور زمان وارد ضمیرناخودآگاهتان میشوند

بر روی احساسات قدرتمند تمرکز کنید
اکثر انسان ها تصور میکنند کاریزما یا قدرت درونی، ذاتی است ! اما خیر، همه ی ما لحظه های کاریزماتیکی را تجربه کرده ایم. برای اینکه به کاریزمای درونی تان پی ببرید، باید تمرکز قدرتمندی داشته باشید.
شما باید بر روی احساستی که میخواهید به نمایش بگذارید، خیلی زیاد تمرکز کنید، زیرا احساسات شما ،ناخودآگاه حالت بدنی شما را نیز تحت کنترل خود درخواهند آورد و با گفتار شما نیز هماهنگ خواهند شد

انسان هایی که توانایی آزاد سازی ذهن شان از احساسات تحملی شده روزانه از طرف دیگران و تمرکز بر روی احساسی که میخواهند به دنیای بیرون انتقال دهند، قدرت بیشتری در اجتماع نسبت به دیگران دارند.

برای مثال، آدولف هیتلر هرگز روزنامه نمیخواند. ناپلئون هرگز به خبررسان ها توجه نمی کرد و … این بدان معنا نیست نسبت به دنیای بیرون بی تفاوت باشیم، بلکه یعنی، باید آنها را گوش کنید یا ببینید اما نباید به آنها اجازه دهید در شما احساسات قدرتمندی ایجاد کنند.

ما انسان ها، ناخودآگاه به علت هماهنگی های ذهنی ناخودآگاه، به شدت با افرادی که احساسات قدرتمندی از خود ارتعاش میکنند هماهنگ می شویم، شاید اصلا از نظر منطقی نیز این احساسات صحیح نباشند اما قدرت ضمیر ناخودآگاه قوی تر از منطق است.

برای مثال، فرض کنید به کنسرت خواننده ای رفته اید که علاقه ای به او ندارید، اما با حضور در جمع نسبت به آهنگی که می بینید تماشاچیان در حال جیغ و فریاد و ارتعاش قدرتمند احساسشان هستند شما نیز ناخودآگاه با آنها هماهنگ می شوید و کم کم نسبت به آن آهنگ احساس خوبی پیدا میکنید.

دقیقا فروشنده های موفق نیز به این شیوه عمل میکنند.
آنها با ایجاد یک احساس قدرتمند و مترکز شده در خودشان ناخودآگاه طرف مقابل را نیز با احساسشان هماهنگ میکنند… این یعنی رهبری، به شیوه نوین.

 

پشتوانه کلامی؛ یادتان نرود
خب، بعد از اینکه توانستید دیگران را با خود هماهنگ کنید، سیگنال هایی به دنیای خارج بفرستید که میخواهید دیگران دریافت کنند و فرض کنیم دریافت کردند و همه منتظر فرمان شما هستند ؛حال نمیتوانید یک کلام بیهوده یا بی منطق به سمع همه برسانید ! زیرا هرچه بافتید رشته خواهد شد.

اگر میخواهید بر دیگران تاثیربگذارید، بهتر است بدانید چه تاثیری میخواهید بر آنها بگذارید. باید از قبل تمرین کنید، باید دقیقا قبلا تجسم کرده باشید چه خواهید گفت و چه واکنشی میخواهید از دیگران دریافت کنید. زیرا زمانی که به مقام رهبری در یک جمع می رسید، همه از شما توقع دارند فرمان شما، برای آنها سود داشته باشد.

 

پس برای رهبری به شیوه نوین و نفوذ در دیگران، ابتدا باید از نظر ذهنی برنامه ریزی کنید، سپس از نظر احساسی متمرکز باشید و سرانجام کلامی مفید و قدرتمند ابراز کنید